Erişilebilirlik

Trump'tan 'Michigan Girişimi'


Başkan Donald Trump'ın destekçileri, Joe Biden'ın 3 Kasım başkanlık seçiminin galibi olarak ilan edildiği 7 Kasım günü Michigan eyaletinin başkenti Lansing'deki Eyalet Meclisi önünde gösteri düzenledi.

3 Kasım başkanlık seçimleri sonrasında bazı eyaletlerdeki oy sayımına yönelik hukuk mücadelesini kaybetmeye başladığı görülen Başkan Trump, seçimin çekişmeli geçtiği eyaletlerden biri olan Michigan'daki Cumhuriyetçi Partili eyalet kongre üyelerini Beyaz Saray'a davet etti.

Trump'ın Michiganlı Cumhuriyetçi Partili eyalet kongresi üyelerine ne söyleyeceği ya da partililerin kaçının Beyaz Saray’daki toplantıya katılacağına ilişkin ayrıntılar bilinmiyor. Michigan eyaletinden bir yetkili, Michigan Eyalet Senatosu Çoğunluk Lideri Mike Shirkey ve Michigan Temsilciler Meclisi başkanı Lee Chatfield'ın Beyaz Saray'dan gelen davete katılacaklarını, ancak bu bilgiyi kamuoyuyla paylaşmadıklarını, görüşmenin amacının ne olduğunun netlik kazanmadığını kaydetti.

Trump'ın avukatları, Michigan eyaletinden alınan seçim sonucuna karşı başlatılan hukuk mücadelesini Perşembe günü sona erdirdi. Eyalet kongre üyelerine yapılan bu sıra dışı davet, Trump kampanyası bünyesindeki hukuk ekibinin Trump'ın seçimi kaybettiği kilit eyaletlerde sonucu değiştirmek için farklı yollara başvurduğu sırada geldi.

Michigan eyaletinde 150 binden fazla oyla üstünlüğü elinde bulunduran Demokrat Partili Joe Biden'ın eyaletin Seçiciler Kurulu'ndaki 16 oyu almasına kesin gözüyle bakılıyor. Michigan'ın sahip olduğu Seçiciler Kurulu oyları, Biden'ın başkan seçilmek için elde ettiği 270'den fazla Seçiciler Kurulu oyu arasında kilit öneme sahip.

Michigan eyaletinin Pazartesi gününe kadar Biden'ın eyalette elde ettiği zaferi rutin uygulama olarak tescillememesi durumunda Cumhuriyetçi Parti kontrolundaki Michigan Eyalet Meclisi'nden Trump destekçilerini eyaletin 16 seçicisi olarak tayin etmesi ve eyalette oy kullanan seçmenlerin iradesini bertaraf etmesi söz konusu olabilir.

Böyle bir girişim, modern Amerikan siyasetinde daha önce yaşanmamış bir durum olur.

Michigan Eyalet Senatosu'nun Cumhuriyetçi Partili Senato Çoğunluk Lideri Mike Shirkey, bu hafta başında yaptığı açıklamada, Biden'ın seçilmiş başkan olduğunu ve Michigan'ın Seçiciler Kurulu oylarını Trump'a vermek gibi bir girişimin "olmayacağını" söyledi.

Birkaç kilit eyaletteki oy sayımında Trump'ın avukatları, seçim hilesi ve oy sayımındaki usulsüzlükleri öne sürerek davalar açtı.

Açılan davaların bazıları henüz sonuçlanmadı. Ancak yargıçlar, diğer davaları geri çevirdi. Bu durum, Trump'ın son 40 yılda Beyaz Saray'da sadece bir dönem başkanlık yapan üçüncü başkan olmasıyla sonuçlanabilir. Biden'ın ise 20 Ocak 2021'de düzenlenecek yemin töreniyle göreve başlaması bekleniyor.

3 Kasım seçimlerinden bu yana kamuoyunun karşısında sadece birkaç kez çıkan Başkan Trump, Twitter üzerinden yaptığı paylaşımlarda seçimi kazandığını ancak kendisine karşı hile yapıldığını iddia ediyor.

Çarşamba geç saatlerde Georgia eyaletinde yapılan yeniden sayım ise Biden ve Trump arasındaki oy farkını 14 binden 12 bin 781'e düşürdü. Ancak bu fark, Georgia'daki oylar tescillendiğinde eyaletin sahip olduğu 16 Seçiciler Kurulu oyu, Biden'ın hanesine yazılmasını engellemeyecek.

Michigan ve Georgia, Pennsylvania, Wisconsin ve Arizona ile birlikte Trump'ın 2016 seçimlerinde Demokrat Partili rakibi Hillary Clinton'ı mağlup ettiği, ancak Biden'ın 2020'de yeniden üstünlük sağlayarak Demokrat Parti hanesine kazandırdığı beş kritik eyalet.

Seçiciler Kurulu'ndaki oylama, 14 Aralık'ta yapılacak. Biden, topladığı 306 Seçiciler Kurulu oyu ile başkan seçilmek için gereken en az 270 oyu aşmış durumda. Trump ise 2020 seçimlerinde 232 Seçiciler Kurulu oyu aldı. Trump'ın ikinci kez seçilebilmek için Biden'ın kazandığı kritik eyaletlerin birkaçında oy sayımında üstünlük sağlaması gerekiyor.

Trump mücadelesini sürdürürüyor

Trump, Michigan Eyalet Meclisi'ndeki Cumhuriyetçi Partililer'i Beyaz Saray'a davet etmenin yanı sıra Pennsylvania eyaletinde Biden lehine sonuçlanan toplam oy sayımının gözardı edilmesi için dava açtı. Trump kampanyası Arizona eyaletindeyse oyların tescillenme sürecinin geciktirilmesi için eyaletteki ilçe yetkililerine baskı uyguluyor.

Seçim hukuku uzmanlarına göre Trump kampanyasının seçimin sonucunu değiştirmeye yönelik girişimleri, Amerikan kamuoyunun seçim sisteminin bütünlüğüne ve güvenilirliğine olan inancına zarar veriyor.

Öte yandan Utah Senatörü ve Cumhuriyetçi Parti'nin 2012 yılındaki başkan adayı Mitt Romney, Trump'ı, "halkın iradesini bastırmak ve seçimin sonucunu değiştirmek için eyalet yetkililerine ve yerel idarecilere açıkça baskı yapmakla" suçladı.

Seçimlerin güvenliğinden sorumlu en kıdemli isim olan Siber Güvenlik ve Altyapı Güvenliği Dairesi Başkanı Christopher Krebs, 2020 başkanlık seçimlerinin Amerikan tarihinin en güvenli seçimi olduğunu açıklamasından birkaç gün sonra Başkan Trump tarafından görevden alındı.

Ancak Trump kampanyasının seçimin sonucunu Trump lehine çevirmeye ilişkin girişimlerinin başarıyla sonuçlanma olasılığı giderek azalıyor. Başkan seçilmek için gereken en az 270 Seçiciler Kurulu oyunu garantileyen Joe Biden, Amerikan tarihinde en çok oy toplayan başkan adayı olarak tarihe geçti.

Çok sayıda Trump destekçici seçim sonuçlarına inanmıyor

Trump kampanyasının eyaletlerdeki oyları tescil eden yerel idarecilere yönelik baskıları ve müttefiklerinin Trump'ın seçimi kaybettiği gerçeğini reddetmesi, çok sayıda Trump destekçisi seçmenin sonuçları kabullenmemesinde kritik rol oynuyor.

Los Angeles'taki Loyola Marymount Üniversitesi Loyola Hukuk Fakültesi anayasa hukuku profesörü Justin Levitt, "Bu durum, ülkenin yarısının ya seçimi kazandıkları ya da seçimlerin çalındığı şeklinde sadece iki seçenek olduğuna inandırdığı şartların oluşturulmasıyla ilgili. Bu demokrasi değildir" şeklinde konuştu.

Michigan'da neler oldu?

Michigan eyaletinin en büyük kenti Detroit'in de içinde bulunduğu Wayne ilçesinden iki Cumhuriyetçi Partili yetkili, Çarşamba geç saatlerde yaptıkları açıklamada, seçimlerin tarafsız ve adil olduğuna güvenmediklerini kaydetti. Sürecin şeffaflıktan yoksun olduğunu iddia eden iki yetkili, buna karşın Michigan'da seçim hilesi ya da usulsuzluk yapıldığına ilişkin kanıt olmadığını söyledi.

Başkan Trump, Michigan'daki oy sayımında ilk başta yarışı önde götürüyordu. Ancak daha sonra postayla gönderilen oyların sayılmaya başlanması tablonun değişmesi ve Biden'ın öne geçmesiyle sonuçlandı. Biden kampanyası, Corona pandemisi sırasında seçmenlerin sağlıklarını tehlikeye atmamaları için postayla oy kullanması çağrısında bulunmuş, Demokrat Partili seçmenlerin büyük çoğunluğu bu çağrıya uymuştu.

Resmi olmayan sonuçlara göre Biden, Michigan eyaletinde Trump'tan 154 bin oy daha fazla aldı. Biden, Detroit'in bulunduğu Wayne ilçesinde Trump'ın oylarının iki katından fazlasını topladı.

Bu hafta başında iki Cumhuriyetçi Partili yetkili, Wayne ilçesindeki oyların tescillenme sürecini engelleme girişiminde bulundu. Ancak bu iki yetkilinin daha sonra geri adım atması üzerine sonuçlar tescillendi. Bir kaynağa göre Başkan Trump, bu iki Cumhuriyetçi Partili yetkiliyi Salı akşamı arayarak kendisine verdikleri destekten ötürü teşekkürlerini sundu. İki yetkili, Çarşamba günüyse karar değiştirerek Wayne ilçesindeki oyların tescillenmemesi gerektiğine inandıklarını söyledi.

Ancak Michigan eyalet sekreterine göre iki Cumhuriyetçi Partili yetkili, oyların tescillenmesi yönünde verdikleri oyu geri çeviremeyecek.

Joe Biden ise Perşembe günü Delaware'de düzenlediği basın toplantısında Amerikan kamuoyunun "olağanüstü bir sorumsuzluk örneğine tanık olduğunu" kaydetti, ”Dünyanın geri kalanına demokrasinin nasıl işlediği konusunda son derece zararlı mesajları verildiğini” söyledi.

Arizona'da son durum

Cumhuriyetçi Parti, Arizona eyaletindeki ilçelerin yetkililerine oyların tescillenmesini ertelemeleri için baskı uyguluyor. Ancak Cumhuriyetçiler, Arizona'nın en kalabalık ilçesi olan Maricopa'da oyların tescillenme sürecinin ertelenmesi için açtıkları davayı kaybetti. Eyaletin kuzeybatısındaki Mohave ilçesi ise tescillemenin önümüzdeki haftaya kadar ertelendiğini açıkladı.
Maricopa ilçesindeki karara imza atan Yargıç John Hannah, Cumhuriyetçi Parti'nin aynı davayı yeniden açmasını engellemek dışında aldığı karara ilişkin bir açıklama yapmadı, ancak gelecekte tam açıklama yapma sözü verdi.
Maricopa ilçe yetkililerinin oyları Cuma günü tescillemesi bekleniyor.

Biden'ın Arizona eyaletinde Trump'dan 10 bin oy fazla almasında Maricopa ilçesi büyük rol oynadı. Seçimlerden sonraki haftasonu bazı oyların elle yeniden sayıldığı ilçede makinaların yaptığı sayımın yüzde yüz doğru olduğu kanıtlandı. Çarşamba günü rutin olarak uygulanan seçim sonrası doğruluk testlerinde de aynı sonuç elde edildi.

Georgia'da son durum

Başkan Trump, yetkililerin başkanlık seçimi sonuçlarını denetimden geçirdiği Georgia eyaletinde süreci "şaka" olarak niteledi.

Trump ayrıca Georgia eyalet seçim yetkililerinin postayla gönderilen oy pusulalarının bulunduğu zarfların üzerindeki imzaları doğrulayamadığı şeklindeki hatalı açıklamasını birkaç kez tekrarladı. Ancak Georgia eyalet yasaları uyarınca imzaların kontrol edilmesi, şart.

Georgia'daki kıdemli bir seçim yetkilisi, Perşembe günü yaptığı açıklamada, oyların elle sayım işleminin tamamlandığını, sonucun Biden'ın yarışı az farkla Trump'ın önünde tamamladığını doğruladığını kaydetti.

Elle sayım işlemi sırasında bazı ilçelerde daha önce sayılmamış oy pusulaları ortaya çıkarıldı. Georgia Eyalet Genel Sekreteri Cumhuriyetçi Partili Brad Raffensperger, bu nedenle Biden'ın 5 milyon oyun kullanıldığı eyalette Trump karşısındaki üstünlüğünün 13 bin oya düştüğünü söyledi. Georgia eyalet yasaları uyarınca bir başkan adayı, oy farkının 0,5 puandan az olması durumunda oyların tescillenmesinden sonraki iki iş günü içinde yeniden sayım başvurusunda bulunabiliyor. Bu sayım, makinalarla yapılıyor.




XS
SM
MD
LG