Erişilebilirlik

IKBY Referandumuna İran'la Irak ve Türkiye’nin Tepkisi Ne Oldu?


Irak Kürt Bölgesel Yönetimi, tartışmalı referandumu tüm itirazlara rağmen düzenledi, sandığa giden Kürtler’in yüzde 92’si bağımsızlığa “Evet” dedi. Referandumun bir bağlayıcılığı yok; ancak bölge ülkeleri, Kürt yönetimine karşı sert adımlar atmayı sürdürüyor.

Irak Meclisi’nden sert önlemler

Referandum kararı alınmasından bu yana sonuçları tanımayacağını tekrarlayan merkezi Irak Hükümeti, Cuma günü itibariyle bölgeye uluslararası uçuş ambargosu koydu. Bağdat yönetimi, Erbil ve Süleymaniye'ye uluslararası uçuşları Cuma günü itibarıyla askıya alacağını, sadece yurt içi uçuşlara izin vereceğini açıkladı. Bağdat sınır kapılarının kontrolünü de geri istedi.

Irak Meclisi de Başbakan Haydar El Ebadi’nin Bölgesel Kürt Yönetimi sınırları dışında olan ancak Kürt güçlerinin kontrolü altında bulunan petrol zengini Kerkük ve diğer tartışmalı bölgelere asker konuşlandırılmasını öngören 13 maddelik planına onay verdi.

Planda değişiklik yapan milletvekilleri, referandum sonuçları iptal edilene kadar Bağdat’ın Kürtlerle diyaloğa girmemesini talep etti. Irak Meclisi ayrıca, IKBY Başkanı Mesut Barzani dahil referandumu destekleyen yetkililerin yargılanması çağrısı yaptı.

Türkiye: 'Bir gece ansızın gelebiliriz'

Ankara ise daha çok sınır geçişleri ve petrol ihracatı üzerinden tepkisini ortaya koyuyor. Bağımsızlık referandumunu 'Türkiye'ye ihanet' olarak tanımlayan Erdoğan, “Sınırlardan şu anda sadece Irak tarafına geçişe müsaade var, bu hafta içinde diğer tedbirleri de açıklayacağız. O adımlar da atılacak. Giriş-çıkış kapatılacak. Bundan sonra Kuzey Irak Bölgesel Yönetimi bakalım petrolünü nereye akıtacak ya da satacak? Vana bizde. Kapattığımız anda o iş de bitti” dedi.

Türkiye Habur Sınır Kapısı'nı ve hava sahasını kapatmış değil; ancak bu yaptırımlar da gündemde. Askeri seçenek, Erdoğan’ın “Dedim ya bir gece ansızın gelebiliriz. Bunu Fırat Kalkanı Harekatı’nda yaptık” sözlerinde saklı.

Türk Silahlı Kuvvetleri de geçen hafta, Silopi-Habur bölgesinde tatbikat yaptı. Tatbikata Irak ordusu da katıldı.

Türkiye referandum öncesi en net mesajını 22 Eylül’de, Irak ve Suriye'ye sınır ötesi operasyon için hükümete verilen yetkinin bir yıl daha uzatılmasına ilişkin Başbakanlık tezkeresini kabul ederek verdi.

Resmi Gazete’de yayımlanan gerekçede de "Türkiye'nin güney kara sınırlarına mücavir bölgelerde yaşanan ve hiçbir meşruiyeti olmayan tek taraflı bölücü girişimler ve bunlarla ilgili olabilecek gelişmeler istikametinde Türkiye'nin menfaatlerini etkili bir şekilde korumak ve kollamak, gelişmelerin seyrine göre ileride telafisi güç bir durumla karşılaşmamak için süratli ve dinamik bir politika izlenmesine yardımcı olmak üzere tezkerenin uzatıldığı” ifadeleri yer aldı.

Erbil’e uçuşlar durduruluyor

Ayrıca Irak merkezi hükümeti’nin, IKBY’ye yönelik hava trafiğini kapattığını açıklamasının ardından Türkiye’nin Erbil Başkonsolosluğu’ndan yazılı açıklama geldi. Türkiye’nin Erbil Başkonsolosluğu’nun açıklamasında, Irak Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün IKBY’ye yapılan uçuşlarla ilgili kararına atıfta bulunuldu. Açıklamada, “THY, Atlas Global ve Pegasus tarafından Türkiye'den Erbil ve Süleymaniye’ye yapılmakta olan karşılıklı seferlerin Cuma günü saat 18.00 den itibaren gerçekleştirilmesi mümkün olamayacak” denildi.

Türk basını da, RTÜK kararıyla üç Kürt kanalınının Türk-SAT uydusundan çıkarılacağını belirtti. Bu kanallar, Rudaw, K24, Waar olarak açıklandı.

İran yaptırımları devreye soktu

Tahran da, Bağdat'ın talebi üzerine IKBY ile sınır kapılarından giriş-çıkışları yasakladı. Kürt bölgesinden kalkan uçaklara İran hava sahası da kapatılmış durumda. IKBY'ye yakın yayıncı kuruluş Kurdistan24'ün Tahran bürosunun da kapatıldığı açıklandı.

İran Devrim Muhafızları da Türkiye ile benzer bir hamlede bulunarak ülkenin kuzeybatısında Kürt bölgesine yakın bir noktada, tatbikat yaptı.

XS
SM
MD
LG