Erişilebilirlik

‘Amerika Kürtler'e Destek Vermezse Avrasya’yı Kaybeder’


Referandumdan sonra yaşanan gelişmeler yeni bir dönemin kapısını mı araladı? Bu sorunun yanıtını Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin başkenti Erbil’de bulunan Selahattin Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Kamuran Mantık veriyor.

Amerika’nın Sesi’nin sorularını yanıtlayan Doç. Dr. Mantık, referandum olmasa da, Irak ordusunun Kerkük’e saldıracağını söylüyor. Mantık, “Var olan durum referandumla ilgili değil çünkü içerisinde bölgesel ve dünyadaki köklü değişimlerin etkisi var. Belli ki geçen 14 yılda Irak hükümeti kendini güçlendirmek için çaba sarf etti, IŞİD savaşı kendini toparlama zemini sundu. Irak ordusu bu şekilde şehir savaşını öğrendi ve yeniden kendine güveni geldi. Görüyoruz ki direkt gelip Kürdistan’a saldırıyor. Gerçekten Irak ve Kürdistan hükümeti arasında, anayasa konuşuluyor ama ne Irak ne Kürt tarafı bu anayasaya inanıyor. Irak ne zaman kendini güçlü hissetti, Kürdistan’a saldırdı. Referandum meselesi, Kürdistan’ın dünyaya bir çağrısıdır, dünyaya bu savaşı önlemek için bir çağrıdır. Ama bu, savaşı önlemedi,” dedi.

Mantık’a göre Kürt meselesi artık sadece Kürtler'i ilgilendirmiyor. Mantık, “Irak içinde ve bölge seviyesinde İran konumunu daha da güçlendirdi. Var olan Şii hilali tamamlandı. İran şu anda görüyor ki, Ortadoğu’da İran’sız herhangi bir sorun çözülmeyecek. Son günlerde bir İran yetkilisi şu demeci verdi; İransız Ortadoğu’da ve hatta Afrika’da herhangi bir sorun çözülmez. Görüyoruz ki 1991’den sonra dünya sistemi tek merkezli oldu. Amerika dünyada hegemonya kurdu. Yavaş yavaş 2002’de sonra Rusya ve Çin ayağa kalktı. 2010’dan sonra bu iki ülke bir seviyeye ulaştı. Şu anda dünyanın sistemi değişim üzerinde yürüyor. Dünya düzeninde Kürdistan yeniden tampon bölge oluyor. Bu bölge 45 yıl soğuk savaş döneminde 1947’den 1989’a kadar iki süper güç arasında tampon bölge oldu. Bu da Kürdistan’ı kapalı ve boğucu bir bölge yaptı. Şu anda dünya düzeni bölünmeye gidiyor. Bu seviyede Kürdistan’ın kaderini etkiliyor. Kürdistan’ın durumu sadece Kürtlerle bağlantılı değildir” diye konuştu.

Referandumun iptal edilmesi halinde bile Bağdat’ın durmayacağını savunan Mantık, Kürt bölgesinin durumun riskli olduğunu söyledi. Mantık, ”Bana göre referandumun dondurulması hatta iptal edilmesi de, var olan bu sorunu çözmez. Şu anda Bağdat güçleri Kürdistan sınırında toplanmış. Bağdat Kürdistan’ı eski döneme geri götürmek istiyor. Federalizmi ve Kürdistan’ı ortadan kaldırmak istiyor. Bence Kürtler ne kadar taviz verirse de fazla etkisi olmayacak. Şu anda durum şöyle Kürtler şartsız diyalog ve müzakere istiyor. Bence Kürtler referandum öncesi de diyalog yapsaydı daha iyi olurdu. Yine savaş olurda ama durum başka şekil alırdı. Kürtler siyasi ve diplomasi alanında güçlü olurdu. Ama şu anda diyalog olursa ki olmayacak, çünkü Bağdat savaşı kazanmış görünüyor. Zafer kazanmış bir güç gibi pazarlık yapıyor. Bağdat Kürtler'e emir vermek istiyor ve Kürtler bu emirleri uygulamasını istiyor. Görünüyor ki, her ne kadar Kürtler içinde sorunlar varsa da Kürtler Irak’ın şartlarını uygulamayacaklar gibi görünüyor ve eski dönemlerde dönmemesini istiyorlar.Şu anda Kürtler'in elinde çok fazla kart yok. İlk önce Kürtler kendi evini düzeltmesini gerekir özellikle askeri açıdan Peşmerge güçleri tek güç olarak Kürdistan'ı savunması gerekir. Siyasi yönden sorunlar varsa da bu fazla önemli değildir. Askeri açıdan bunu yapmak zorundadırlar ve bir şekilde var olan kırıklığın başarıya dönüşmesi gerekir. Kürt liderlerinin yaptığı hatalar özellikle diplomasi açısından BM çabaları ve AB çabalarını değerlendirmediler. Bunlar şu anda bunu Kürtler'i cezalandırmak için kullanıyorlar. İran da bunu değerlendiriyor, kendi amaç ve ajandasını gerçekleştirmek için. Irak'tan Kürtler'i cezalandırmak için kapıyı araladı çünkü Kürtler dünyayı dinlemedi. İran bunu değerlendirdi ve bölgesel siyasetini yerleştirdi” şeklinde konuştu.

Mantık, Kürt sorununun Amerika’nın sorunu olduğunu savunarak, “Kürtler'in uluslararası sahalarda kendini dinletmek için çalışması gerekir. Bunun için zamana ihtiyaç var. Aynı zamanda Kürtler’in Kürdistan’daki siyaset şekillerini değiştirmesi gerekir. Bence batı Dünyası ve Amerika bu şekilde (Kürtler için) bir daha siyaset yapmalarını istemez çünkü bunlar onların çizgisinden çıktı. Kürt meselesi şu anda Kürtler'i değil Amerika’nın dünya hegemonyasını ilgilendiriyor. Amerika 2002’de Afganistan’ı işgal etti. 2003’te Irak’ı işgal etti. Afganistan’dan Irak’a yarımay gibi düşünün. Bu da Rusya’yı güneyden kapatarak yayılmasını engelliyor. Amerika Kürt meselesine destek vermezse Avrasya’da tümden kaybeder. Çünkü Kürdistan Avrasya’nın kalbidir. Biz körfezi Orta Asya’ya bağlayan köprü gibiyiz. Türkiye bizim yolumuzla orta Asya’yı Avrupa’ya bağlıyor.

XS
SM
MD
LG