Erişilebilirlik

Yunusların Dilini Çözmeye Çalışan Proje


Yunusların Dilini Çözmeye Çalışan Proje
lütfen bekleyin

No media source currently available

0:00 0:02:12 0:00

İsveçli uzmanlar, yunusların birbirleriyle iletişim kurmak için kullandığı karmaşık dili daha iyi anlayabilmek amacıyla dört yıl sürecek bir proje başlattı.

İsveç'teki Kolmarden Yaban Hayatı Koruma Parkı'nda bulunan bu üç yunus, bir yandan eğitmenlerinin vereceği balıkları yemeğe hazırlanıyor, bir yandan da ıslık ve çıtlama sesleriyle iletişim kuruyor.

Yunuslar, ses telleri olmadığı için hava deliklerinden ses çıkarıyor. Zoolog Mats Almundin’e göre, bizler yunusların kullandığı ses aralıklarının sadece bir kısmını duyabiliyoruz.

Mats Almundin, ”Yunuslar, bizim duyamadığımız ses frekansları kullanır. Bu frekanslar 150 kilohertze kadar çıkabilir. Bu frekansları bizim duyabileceğimiz seviyeye indiren cihazlardan yararlanıyoruz,” diyor.

Almundin, yunusların seslerini sualtı mikrofonuyla kaydederken seslerin belirli bir düzen içinde çıkarıldığını farketmiş: ”Yunusların, ıslık ve ani nabız atışına benzer bir ses karışımı kullandığını farkettik. Bunun kıkırdama sesi olduğuna inanıyoruz.”

İsveç Kraliyet Teknoloji Enstitüsü'nden uzmanlar, daha fazla bilgi edinmek için dil analiz firması Gavagai AB'yle ortak çalışıyor.

Dijitalleştirilmiş yunus sesleri bir yazılıma yükleniyor. Yazılım, belirli bir sesin hangi durumda, hangi sıklıkla kullanıldığını inceliyor. Amaç, ses örüntüsünü keşfetmek ve bunlara anlam kazandırmak.

Linkoping Üniversitesi'nden ses bilimi uzmanı Robert Eklund, yunusları anlamak için tamamen farklı bir lisan kavramı geliştirmek gerektiğini söylüyor: ”Yunuslar da insanlar da son derece zeki. İkisinin de kendilerine özgü iletişim sistemleri var. İki iletişim sistemi arasındaki ayrımı bir noktaya kadar aşıp birbirimizle konuşmayı bir yere kadar başardık, bunu zaten biliyoruz. Şimdi bunu ne kadar geliştirebiliriz sorusuna yanıt arıyoruz.”

Gavagai firmasının CEO'su Lard Hamberg’e göre, insanlarla hayvanlar arasındaki lisan engelini kırmak önemli sonuçlar verebilir: ”Hayvanlarla belirli bir seviyede iletişim kurabilmek sadece hayvanlarla ilgili olarak değil, kendimizle ilgili olarak da bize farklı bir bakış açısı kazandırabilir.”

Lars Hamberg, yunusların dilini anlamanın, yazılım uzmanlarına ileride örüntü tanıma teknolojisi geliştirmede yeni imkanlar sunabileceğini söylüyor.

XS
SM
MD
LG