Erişilebilirlik

“Türkiye’nin Bütçesi 2021’de 245 Milyar Açık Verecek”


Türkiye’de 2021 yılı bütçe görüşmeleri, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda başladı. Türkiye’nin bütçesi, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde, yürütme organı başı olarak Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kararlarıyla şekilleniyor. Eski sistemde bütçe sunumunu Başbakan yaparken yeni sistemde ise Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın atadığı Cumhurbaşkanı Yardımcısı bütçe sunuşunu gerçekleştiriyor. Bu durum muhalefet partilerince yürütmenin, yasamaya hesap verebilirliği açısından “yanlış ve yetersiz” olarak yorumlanıyor.

“Türkiye’nin Bütçesi 2021’de 245 Milyar Açık Verecek”
lütfen bekleyin

No media source currently available

0:00 0:03:54 0:00

Görüşmelerde ilk önce Komisyon Başkanı Lütfi Elvan, salgın nedeniyle TBMM’nin tören salonunda çalışmalarını yürüteceklerine dikkat çekerek, bu nedenle tüm milletvekillerinden anlayış beklediğini dile getirdi. Elvan, TBMM Genel Kurulu’nun da gündemine devam edebilmesi bakımından bütçe konuşulacak olmasına rağmen “maraton” niteliğindeki görüşmeler arasında Komisyonda diğer yasa tekliflerini ele alacaklarını da aktardı.

CHP adına konuşan Ankara Milletvekili Bülent Kuşoğlu, yeni sistemde Türkiye’nin bütçesine sahipsiz gibi davranıldığını belirterek, eskiden kamuoyuna bütçe hakkında detaylı açıklama yapıldığı eleştirisinde bulundu. Kuşoğlu, Komisyonun da bütçeye yoğunlaşması gerekliyken araya diğer teklifleri almasına karşı olduklarını ifade etti.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Oktay, CHP’nin eleştirisine karşılık, “Bütçenin sahibi Cumhurbaşkanı’nın bizzat kendisidir” ifadesini kullandı.

Türkiye bütçesi açık vermeye devam ediyor

Türkiye’nin salgın döneminde küresel ekonomik gelişmeler nedeniyle olumsuz etkilendiğini ancak “V” şeklinde toparlanmaya başladığı görüşünü savunan Oktay, 2021 yılı için Türkiye’nin bütçe öngörüsünü toplam 1 trilyon 341 milyar 1 milyon lira giderler ve toplam 1 trilyon 101 milyar 1 milyon lira gelirler olarak açıklayarak, Türkiye’nin gelecek yıl için olası bütçe açığını 245 milyar lira olarak duyurdu.

Türkiye ekonomisinin 2020 yılında yüzde 0,3 oranında büyüme kaydetmesini beklediklerini belirten Oktay, tüketici enflasyon oranını ise 2021 yılında yüzde 8, 2022 yılında yüzde 6 ve 2023 yılında ise yüzde 4,9 seviyesine düşürmeyi hedeflediklerini söyledi.

Türkiye’nin genel yönetim borç stoku ise, 2021 yılındaki milli gelire kıyasla yüzde 40.8 seviyesinde açıklandı. Oktay, bunun, 2023 yılında ise yüzde 41.8 seviyesinde kalmasını hedeflediklerini ifade etti.

Türkiye bütçesi vergilere dayanarak mı büyüyor?

Fuat Oktay’ın verdiği bilgilere göre; Türkiye’nin bütçe gelirleri önemli ölçüde halkın ödediği vergilerden sağlanıyor. Gelecek yıl yüzde 16,7 oranında artış ile vergi gelirleri 922 milyar 744 milyon lira olarak bekleniyor. Türkiye’nin vergiler dışındaki gelir beklentisi ise 178 milyar 402 milyon lira olarak öngörülüyor.


Oktay, vergi gelirleri bakamından “2021 yılında bütçe gelirleriyle ilgili mevzuatta öngörülen düzenlemeler dışında herhangi bir vergi oran veya miktar artışı öngörülmemiştir. Kurumlar vergisinde ise geçici süreli 2 puan artırımlı vergi oranı uygulama süresini 2021 yılıyla birlikte sona erdirmekteyiz” dedi.

Ancak yine de halkın pek çok kalemde vergi ödemek zorunda kaldığı görülüyor. 2021 yılı bütçesi için halktan toplanması öngörülen vergi kalemlerine bakıldığında ortaya çıkan tablo şu şekilde: Gelir Vergisi 195,3 milyar TL, Kurumlar Vergisi 105,2 milyar TL, Özel Tüketim Vergisi 213,7 milyar TL, Ülke İçerisindeki KDV 70,6 milyar TL, İthalatta Alınan KDV 194,9 milyar TL, Motorlu Taşıtlar Vergisi 18,5 milyar TL, BSMV 28,5 milyar TL, Damga Vergisi 23,8 milyar TL, Harçlar 34,4 milyar TL ve Diğer Vergiler 37,9 milyar TL.

Bütçe açığı Corona’dan etkilendi mi?

Oktay, Türkiye’nin Mart ayından itibaren etkisi altına girdiği Corona virüsü salgınından dolayı sıkıntılı zamanlar geçirdiği 2020 yılına ilişkin yıl sonu beklentilerini de paylaştı.

Oktay’ın verdiği bilgilere göre; 2020 yılında bütçe giderlerinin 1 trilyon 212 milyar 3 milyon lira ve bütçe gelirlerinin ise 973 milyar 129 milyon lira olarak gerçekleşmesi bekleniyor. Bütçe açığı ise yıl sonunda 239 milyar 168 milyon lira olarak tahmin ediliyor.

Halkın 2020 yılında vergi olarak ülke bütçesine yaklaşık 790 milyar 7 milyon lira gelir sağlaması bekleniyor. Buna karşılık Türkiye’nin 2020 yılındaki vergi dışı gelirleri ise yaklaşık 182 milyar 4 milyon lira olarak tahmin ediliyor.

Oktay geçen yıla ilişkin kesin bütçe bilgilerini de açıkladı. Buna göre, 2019 yılında 1 trilyon 27 milyon lira gider söz konusuyken, 875 milyar 280 milyon lira gelir elde edildi.

2019 yılı sonunda kesinleşen bütçe açığı ise 124 milyar 747 milyon lira olurken; başlangıçta öngörülen 2019 yılı bütçesine kıyasla 44 milyar 1 milyon lira fazla bütçe açığı ortaya çıktı.

Böylece 2019 yılında 124 milyar 747 milyon lira iken, 2020 yılı sonunda 239 milyar 168 milyon liraya yükseleceği tahmin edilen bütçe açığı, Corona virüsü salgını etkisindeki dönemde 114 milyar 421 milyon lira artmış görünüyor. Cumhurbaşkanlığı’nın sunduğu bütçede de 2021 yılında bütçe açığında azalma sağlanamayacağı ve 245 milyar lira olabileceği bekleniyor.




Oktay eğitim ve sağlık kalemlerine harcama yapılacağı vurguladı

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Oktay’ın bütçeyi sunuşunda, Türkiye’nin savunma, güvenlik ve diyanet gibi tartışmalı bütçe kalemlerine değinmediği ve bunun yerine eğitim ile sağlık alanında yapılacak harcamaları ön plana çıkardığı görüldü.

Eğitim hizmetlerini yaygın ve erişilebilir hale getirmek amacıyla 2021 yılında eğitime ayrılan kaynağı 211,4 milyar liraya çıkaracaklarını söyleyen Oktay, “Böylelikle bütçe giderlerinin yaklaşık yüzde 15,7’sini tek başına eğitime ayırıyoruz” ifadesini kullandı.

Sağlık alanına ilişkin olarak da Oktay, “2002 yılında yüzde 11,3 olan sağlık harcamalarının bütçe içerisindeki payını 2021 yılında yüzde 17,7’ye çıkarıyoruz. Bu kapsamda 2021 yılında tedavi harcamaları için 123 milyar lira, ilaç harcamaları için 60 milyar lira, aile hekimliği için 11,4 milyar lira kaynak ayırdık” bilgilerini verdi.

Oktay, 2021 yılında bütçeden tarıma 42,4 milyar lira kaynak ayırdıklarını da sözlerine ekledi.

  • 16x9 Image

    Yıldız Yazıcıoğlu

    Yıldız Yazıcıoğlu, 1994-1998 döneminde Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü’nde lisans eğitimini tamamladı. Mesleğe 1997 yılında Cumhuriyet’te stajyer olarak başladı. 1998-2000 döneminde yüksek lisans eğitimine devam etti. 2000 – Mayıs 2009 döneminde Milliyet’te mesleki kariyerini cumhurbaşkanlığı ve parlamento muhabirliği noktasına taşıdı. 2009 - 2011 yıllarında ABD’nin başkenti Washington DC’de kariyerini sürdürdü ve farklı medya kuruluşları için temsilcilik – yorumculuk görevlerini yürüttü. Bu dönemde VOA Türkçe’de eğitim aldı ve görev yaptı. Ardından Ankara’ya dönüşünde Habertürk TV’de, ArtıBir TV’de görevler üstlendi. Şu anda VOA Türkçe ekibinde görev almayı sürdürüyor.

UKRAYNA KRİZİ ÖZEL SAYFASI

STÜDYO VOA

ABD Silahlı Şiddete mi Teslim? - 5 Temmuz
lütfen bekleyin

No media source currently available

0:00 0:27:33 0:00
XS
SM
MD
LG