Erişilebilirlik

Türkiye’deki Suriyeliler Ülkelerine Geri Dönecek mi?


Türkiye’de 31 Ağustos günü başlayacak Kurban Bayramı dolayısıyla Suriyelilerin ülkelerine gitme olasılığı var; ancak İltica ve Göç Araştırmaları Derneği Başkanı Metin Çorabatır’a göre Suriye’ye kitlesel geri dönüş yaşanması zor görünüyor.

Amerika’nın Sesi’nin sorularını yanıtlayan İltica ve Göç Araştırmaları Derneği Başkanı Çorabatır, “Suriyeliler geri dönecek mi?” sorusundan hareketle Türkiye’deki mülteciler açısından son durumu değerlendirdi.

Çorabatır, “Öncesinde kesinlikle olacağını veya olmayacağını söylemek mümkün değil. Ama Ramazan Bayramı’nda 70-80 bin Suriyeli sınırı geçerek bayramlaşma çerçevesinde ülkesine geçiş yaptı. Suriyeli muhaliflerce ‘Liberated Syria’ dedikleri kurtarılmış bölge konumunda olan Türkiye’nin Fırat Kalkanı operasyonu ile oluşturulan bölgeye geçişler oldu. Ancak geçenlerden 11-12 bin Suriyeli orada kalmış görünüyor, diğerleri Türkiye’ye yeniden geldi” dedi.

Geçtiğimiz Ramazan Bayramı’nda Suriyelilerden kaçta kaçı gerçekten ülkesinde kaldığı konusunda kamu kurumlarından sayısal veriler açıklanmadığını kaydeden Çorabatır, “Maalesef Türkiye’de Suriyelilerden tam anlamıyla hangi kamu kurumu sorumlu olduğu da karmaşık olduğu için sıkıntı oluyor. İçişleri Bakanlığı’na bağlı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü, Başbakanlık’a bağlı AFAD ile Türk Kızılayı gibi kuruluşlar yanı sıra pek çok kurum tarafından kendi alanında çalışmalar yürütülüyor. Dolayısıyla kesin sayısal veriler oluşturulmuyor” tespitini de aktardı.

Mülteci hareketlerinde genellikle ülkeye geri dönüş isteği görüldüğünü ancak kendi ülkelerindeki öncelikle güvenlik kaygısı nedeniyle çekince yaşandığını belirten Çorabatır, “Türkiye, Fırat Kalkanı operasyonuyla oluşturulan bölgede temizlik, tadilat gibi çalışmalarla günlük hayatı başlatacak yatırımlar da yapıyor. O bölgedeki insanlar yeniden orada hayata başlasın diye arzu duyuluyor. Dünyadaki mülteci hareketlerine bakıldığında bu tarz durumlarda küçük sayıda öncü gruplar önce gidiyor, bulundukları ülkede mutsuz olduğu için geri dönüş istediği en fazla olan kişiler gidiyor. Eğer güvenli hissedelerse kuzenlerini, akrabalarını da çağırıyorlar. Şu anda ilk test aşamasındayız. Ramazan Bayramı’nda gidiş yapan Suriyeliler öncü gruplar diyebiliriz. Önümüzdeki Kurban Bayramı süreci yeniden fırsat olacak. Belki yine kısmen kalanlar olacak” diye konuştu.

Fırat Kalkanı operasyonu ile Türkiye’nin Suriye’deki iç savaşın en başından beri talep ettiği “güvenli bölge” alanını fiilen oluşturmuş durumda olduğunu söyleyen Çorabatır, “Güvenlik meselesi mutlaka uluslararası anlaşmalara bağlı garantiler oluşturulması gerekiyor. Rusya, İran ve Türkiye’nin önayak olduğu çatışmasızlık anlaşması var. Ama geniş çapta çatışmasızlık hali olursa geri dönüşleri kolaylaştırır. Artık Esad yönetimini içerisinde barındırmayan bir çözüm olmayacak gibi görünüyor. Mültecilerde önemli kısmı ise Esad’a muhalif insanlar. Suriye Lideri Beşar Esat da kaçanlar için ‘Vatan haini, ülkemiz temizlendi’ gibi ifadeler kullandı. Şimdi mülteci konumunda olan Suriyelilere ancak ciddi güvenceler verilirse geri dönüş olur” açıklaması yaptı.

Suriye’de halen kaotik durumun devam ettiğini kaydeden Çorabatır, “Kitlesel halde geri dönüşler olması çok zor. Şehirler tamamiyle yıkıldı. Kırsal kesimde geri dönüş olması daha ihtimal dahilinde görünüyor. Birleşmiş Milletler çok kısmi çalışmalar yaptı ama uluslararası arenada Suriyeliler için kitlesel geri dönüş için bir planlama veya çalışma yok.O yıkık şehirleri yeniden inşa etmek için ciddi destek verilmesi gerekir. Kırsal alanda köy evini temizlemek, tamir etmek daha kolay. Kırsalda tarımsal üretim içinse tabii en az 1 yıl gerekiyor ama yine de daha hızlı geri dönüş şartları sağlanabilir” dedi.

Facebook Forum

XS
SM
MD
LG