Erişilebilirlik

Türkiye'yle Irak’taki Kürt Siyaset İlişkileri Gergin Görünüyor


Türkiye, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) bağımsızlık referandumundan vazgeçmemesinin ardından Süleymaniye’de de terör örgütü PKK’nın varlığı nedeniyle bölgedeki Kürt siyasi partileriyle ilişkilerinde sıkıntılı günler yaşıyor.

Türkiye, IKBY’nin 25 Eylül günü bağımsızlık referandumu gerçekleştirme ihtimaline karşın nasıl tepki gösterileceği üzerine değerlendirmede bulunuyor. IKBY ile yani Erbil hükümetiyle petrol, doğalgaz ticareti nedeniyle en yakın diyaloğu yürüten Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı üzerinden Ankara’nın nasıl tepki vereceği tartışılıyor. Bu noktada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, bağımsızlık referandumu için “IKBY’deki referandum yalnızlığa adım atmaktır” sözleriyle Türkiye’nin Irak’ın kuzeyine ekonomik anlamda sınırlarını kapatacağı yolunda yorumlanıyor.

Oysa Ankara, IKBY Başkanı olan Kürdistan Demokratik Partisi (KDP) lideri Mesut Barzani'yle yakın ilişkiler içindeydi. Erdoğan, son olarak Şubat ayında Barzani’yi ağırlarken, IKBY Bayrağı’nın göndere çekilmesi “Kürdistan Bayrağı” boyutuyla tartışma yaratmıştı. Bayrak meselesini Başbakan Binali Yıldırım, IKBY’nin özerk statüsünde olmasıyla savunmuştu. Şimdi Ankara, Barzani’nin bağımsızlık referandumu kararı almasında, rakip siyasi parti ve Süleymaniye ve Kerkük yönetimine sahip Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) etkisi olduğunu düşünüyor. Dolayısıyla Ankara, hem Barzani’ye tepkisini seslendirmekle birlikte Celal Talabani’nin liderliğindeki KYB karşı da hamleler içerisinde görünüyor.

Son olarak Türkiye, geçen hafta KYB Ankara Temsilciliği’ne tanıdığı diplomatik statü ve izni iptal ederek temsilcilik hakkında kapatma kararı aldı. Bunun üzerine KYB Ankara Temsilcisi Behroz Gelali de, 24 Ağustos günü Türkiye’yi terk etmek durumunda kaldı ve Süleymaniye’ye geri döndü. Bu arada Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Erbil’deki temasları kapsamında, 23 Ağustos günü KYB Sözcüsü Sadi Ahmet Pire ve Celal Talabani’nin oğlu olan IKBY Başbakan Yardımcısı Kubat Talabani ile görüştü. Ertesi gün KYB Sözcüsü Pire ise, Çavuşoğlu'yla yaptıkları görüşmeyi dayanak göstererek, KYB Ankara Temsilciliği’nin kapatılmasına karşı çıktıklarını belirtti, Süleymaniye’de PKK’nın Türk istihbarat elemanlarını kaçırdığı iddiasını ortaya attı.

Kerkük’teki bayrak meselesi unutulmadı

Dışişleri Bakanlığı kaynakları, Gelali’nin şahsından kaynaklı rahatsızlık duyulduğu ve terör örgütü PKK’yı destekleyici tavrı nedeniyle KYB’ye öncesinde uyarı yapıldığını ancak bunun dikkate alınmaması üzerine KYB Ankara Temsilciliği’nin kapatılmasına karar verildiğini aktardı. Kaynaklar, Kürt medyasında yer alan Süleymaniye’de PKK’nın, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) mensuplarını kaçırdığı iddiasıyla ilgili açıklama yapmaktan ise kaçındı.

Mart ayından itibaren KYB kontrolündeki Kerkük’te kamu binalarına Irak Bayrağı yerine sadece IKBY Bayrağı asılması söz konusu. Kerkük’te sadece Kürdistan’ı temsil edecek şekilde kamu binalarına IKBY Bayrağı’nın asılmasına Irak Türkmen Cephesi karşı çıkmış ancak KYB yetkilileri uygulamadan geri adım atmamıştı. Dolayısıyla Türkiye, uzun süredir KYB’nin izlediği “Kürdistan bağımsızlığı” politikası ve Türkmen nüfusa yönelik asimilasyon uygulandığı iddiaları nedeniyle uzun süredir rahatsız. Bu çerçevede, geçen hafta KYB Ankara Temsilciliği’nin kapatılması da kulislerde sürpriz olarak görülmedi.

Çavuşoğlu, Kuzey Irak’taki temaslarında sadece KYB yani Talabani cephesi ile yetinmemiş ve özellikle İslami yönü ağır basan Kürt siyasi haraketlerinde nabız yoklaması yapmıştı. Bu kapsamda, Çavuşoğlu’nun, Kürdistan İslami Hareketi Genel Sekreteri Şeyh İrfan Ali Abdülaziz ve Kürdistan İslami Cemaati Genel Sekreteri Ali Bapir ile görüşmeleri dikkat çekti. Çavuşoğlu’nun bu görüşmeleriyle Ankara’nın IKBY yönetimi üzerinden referandumdan vazgeçilmesi için diğer siyasi partiler üzerinden baskı yapmaya çalıştığı iddia edildi.

CHP’li Yılmaz: KYB kararını Barzani bağlantılı değerlendiriyorum

Irak’ta Musul Başkonsolosluğu görevi ardından siyasete geçiş yapan CHP Genel Başkan Yardımcısı Öztürk Yılmaz, Türkiye’nin halen Mesut Barzani ve KDP’yi bağımsızlık referandumundan vazgeçirme çabası içinde olduğu görüşünde. Irak’ın kuzeyindeki siyasi gelişmeler açısından Barzani’nin bağımsızlık kararı alması yönünde ciddi baskı altında olduğu değerlendirmesini aktaran Yılmaz, Türk Dışişleri’nin de Barzani yönetimi ile ilişkileri rahatlatmak açısından rakibi Talabani’ye karşı hamle yaptığı düşüncesinde.

Amerika’nın Sesi’nin sorularını yanıtlayan Yılmaz, Irak’ın kuzeyinde Kürt siyasi partileri arasında ve özellikle de tarihsel olarak Barzani ile Talabani aileleri arasındaki rekabete dikkat çekti. Yılmaz, Türk Dışişleri’nin KYB’yi kapatma kararında Barzani üzerinde referandumdan vazgeçmesini sağlamak için yeni hamleler denediğini düşündüğünü ifade etti. Yılmaz, Ankara’nın referandum tarihi olarak açıklanan 25 Eylül’e kadar IKBY’ye yönelik baskılarını arttıracağını görüşünü de dile getirdi.

XS
SM
MD
LG