Erişilebilirlik

Trump Ukrayna Liderinden Biden'ı Araştırmasını İstemiş


Başkan Donald Trump’ın Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelenskiy’yle 25 Temmuz’daki telefon görüşmesinin özet dökümü yayınlandı. Beş sayfalık döküme göre, Trump Ukrayna’nın yeni liderinden, Demokrat başkan aday adayı ve eski Başkan Yardımcısı Joe Biden’ın faaliyetlerinin araştırılması için avukatı Rudy Giuliani ve ABD Adalet Bakanı’yla çalışması konusunda istekte bulunmuş.

Döküm, Beyaz Saray tarafından Çarşamba günü yayınlandı. Kayıtlarda, Trump’ın Ukrayna liderine “Bize bir iyilik yapmanı arzu ederim...Biden soruşturmayı sonlandırmakla övünüyor. Bu konuya bakabilirsen iyi olur. Bana korkunç göründü” dediği görülüyor. Trump burada, Biden’ın, oğlu Hunter’ın iş ilişkilerini soruşturan Ukraynalı savcıyı engellemeye çalıştığı yönündeki kanıtlanmamış iddiaları kastediyor. Trump görüşmede, "Biden'ın oğlu hakkında, Biden'ın soruşturmayı durdurttuğu konusunda çok laf dolaşıyor. Birçok kişi bu işin iç yüzünü öğrenmek istiyor" diyor.

Trump, görüşmeden birkaç gün önce ekibine, Kiev’e yaklaşık 400 milyon dolarlık yardımın dondurulması talimatı verdiğini doğrulamıştı. Ancak görüşmenin dökümünde, Zelenskiy'in Trump'ın bu yardımı dondurduğundan haberinin olup olmadığı anlaşılmıyor.

ABD’de istihbarat camiasından bir muhbir, Temmuz ayındaki telefon görüşmesinde Trump’ın Ukrayna Cumhurbaşkanı’ndan Joe Biden’ın oğlu Hunter Biden’ın kendisinin başkan yardımcısı olduğu dönemde Ukrayna enerji şirketi Burisma ile maddi bağlantılarının araştırılmasını istediği iddiasını ortaya atmıştı.

Trump görüşmede Biden konusunun gündeme geldiğini kabul etmiş ancak görüşmede Ukrayna liderine Biden’a zarar verecek bir soruşturma başlatmasını sağlamak amacıyla ABD’nin Ukrayna’ya askeri yardımını askıya alma kartını masaya koyduğu iddialarını reddetmişti. Trump hiçbir yabancı liderle görüşmesinde usule aykırı bir söz sarfetmediğini sürekli dile getiriyor.

Trump’ın avukatı Rudy Giuliani de, Joe Biden’ın, oğlu Hunter Biden’ın iş ilişkilerini soruşturan Ukranyalı savcının görevden alınması için nüfuzunu uygunsuz şekilde kullandığını iddia etmişti.

Bugüne kadar Trump hakkında azil sürecinin başlatılması taleplerine direnen Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi de dün partisi içinde yoğun istişarelerin ardından kameralar karşısına geçerek, Trump hakkında resmi azil soruşturmasının başlatılacağını açıklamıştı.

"Amerikan tarihinin en büyük cadı avının kurbanıyım"

Görüşmenin dökümünün içeriği Washington'daki siyasi tartışmanın bundan sonraki parametrelerini şekillendirecek gibi görünüyor. Trump bugün BM'de katıldığı bir etkinlikte tartışmalara bilindik tepkisini yineledi ve "Amerikan tarihinin en büyük cadı avına maruz kaldığını" belirtti.

Demokratlar ise görüşmede söylenenlerin Kongre'de azil soruşturmasını başlatmak için zemin hazırladığı görüşünde. Trump'ın görüşmede konuya, görevi itibariyle siyasi arenanın dışında kalması gereken Adalet Bakanı William Barr'ı da dahil etmesinin meseleyi daha da ciddi hale getirdiği yorumları yapılıyor. Çünkü Trump'ın bunu yaparak ABD hükümetini siyasi bir rakibini araştırmak için yabancı bir hükümete muhatap etme yönünde bir adım attığına dikkat çekiliyor.

Görüşmede Trump'ın, "(Kişisel avukatı) Sayın Giuliani çok saygı duyulan bir kişi. New York'un belediye başkanıydı, harika bir belediye başkanıydı. Ondan, adalet bakanıyla birlikte sizi aramasını rica edeceğim" ifadelerini kullandığı görülüyor.

Yetkililer, Barr'ın Giuliani'yle Ukrayna konusunda herhangi bir hususu konuşmadığını söyledi.

Adalet Bakanlığı 'ihlal yok' kararına varmış

Adalet Bakanlığı'ndan bir yetkili, Amerikan istihbaratı genel müfettişinin Ulusal İstihbarat Direktörü vekiline Ağustos ayında yazdığı notta, Trump'la Ukrayna lideri arasındaki görüşmenin federal kampanya finansmanı kurallarını ihlal ettiğini düşündüğünü çünkü Başkan'ın yabancı bir hükümetten kampanyaya destek alma girişiminde bulunmuş olabileceğini söylediğini belirtti.

Adalet Bakanlığı yetkilisi, görüşmenin içeriğiyle ilgili şikayeti yapan istihbarat camiası mensubunun, şikayetlerinde bilgiyi "Beyaz Saray yetkililerinden" duyduklarını söylediğini ancak görüşmeyle ilgili birinci elden bilgilerinin olmadığını kaydetti.

Yetkilinin verdiği bilgiye göre, bakanlıktan savcılar görüşmenin dökümünü inceledi ve Başkan'ın kampanya finansmanı yasasını ihlal etmediğine hükmetti.

Adalet Bakanlığı sözcüsü Kerri Kupec de, Adalet Bakanı Barr'ın Trump'ın Ukrayna lideriyle görüşmesinden "haftalar sonra" haberdar edildiğini belirtti. Sözcü, "Başkan, Ukrayna'nın eski Başkan Yardımcısı Biden ya da oğluyla alakalı herhangi bir meseleyi araştırma konusunda Adalet Bakanı'yla görüşmedi. Başkan, Adalet Bakanı'ndan, bu ya da başka herhangi bir konuda Ukrayna'yla temasa geçmesini istemedi" dedi.

Kongre üyeleri, ihbarı yapan yetkilinin şikayetinin ayrıntılarını görmek istiyor ancak Ulusal İstihbarat Direktörü Vekili Joseph Maguire, bu bilginin Kongre'yle paylaşılmasını engellemişti. Maguire'ın Perşembe günü Temsilciler Meclisi'nin kapalı oturumunda ifade vermesi öngörülüyor.

Trump görüşmenin bir yerinde, Rusya soruşturması özel yetkili savcısı Robert Mueller'ın da adını geçiriyor. Trump, Mueller'dan, "Robert Mueller adında bir adam" diye söz ediyor ve "çok zayıf bir performans" ortaya koyduğunu söylüyor.

Trump Ukrayna lideriyle görüşecek

Trump’ın bugün New York’ta Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskiy ile bir araya gelmesi bekleniyor.

Başkan Trump Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi’nin açıklamasının ardından Demokratlar için “Telefon görüşmesinin dökümünü görmediler bile” demişti.

New York Times gazetesinin Ukrayna liderinin danışmanına dayandırdığı konuyla ilgili bir haberine göre Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskiy, Başkan Trump’ın 2020 seçiminde Demokrat Partili olası rakibi Joe Biden’ın oğlunun soruşturulması konusundaki talebi sonrası Ukrayna’da yeni hükümetin yargıya müdahale etmek gibi bir politikasının olmadığı mesajını verdi.

Ukrayna Cumhurbaşkanı: “Sadece oğlum bana baskı uygulayabilir”

BM Genel Kurulu’na katılmak üzere New York’ta bulunan Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskiy’e Başkan Trump’ın Temmuz ayında yapılan telefon görüşmesinde kendisine bu konuda baskı uygulayıp uygulamadığı soruldu. Ukrayna lideri altı yaşındaki oğlu hariç kimsenin kendisine baskı uygulayamayacağı yanıtını verdi.

Ukrayna Cumhurbaşkanı “Kimse bana baskı uygulayamaz çünkü ben bağımsız bir devletin başkanıyım. Bu arada bana baskı uygulayabilecek tek kişi altı yaşındaki oğlum” ifadelerini kullandı.

Ukrayna liderine Trump ile görüştüğü zaman bir talepte bulunup bulunmayacağı soruldu. Zelenskiy “Bir şey istemek Ukrayna’nın tarzı değildir. Ukrayna güçlü bir ülkedir, kimseden bir şey istemez. Biz başkalarına yardım ederiz” diye konuştu.

Trump Twitter’dan Çarşamba sabahı paylaştığı mesajda da Demokratlar'ın görüşmenin dökümü açıklanmadan önce harekete geçmelerine atıfta bulunarak “Demokratlar Ukrayna Cumhurbaşkanı ile telefon görüşmesinde konuşulanları görünce özür dileyecekler mi? Dilemeliler, kusursuz bir görüşme- Onları hazırlıksız yakaladı!” diye yazdı.

Trump’ın Ukrayna lideriyle Temmuz ayında yaptığı telefon görüşmesine ilişkin krizin patlak vermesinden bu yana Kiev için uluslararası arenada en güçlü destekçisiyle ilişkileri perçinleme açısından altın bir fırsat olarak başlayan Zelenskiy’nin ABD gezisi Ukrayna lideri için hassas yönetilmesi gereken diplomatik bir krize dönüştü.

Başkan Trump’ın bugün New York’ta Ukrayna Cumhurbaşkanı ile bir araya gelmesi bekleniyor. Trump BM temaslarının ardından ABD saatiyle 16.00’da basın toplantısı düzenleyecek. Temsilciler Meclisi’nin azil soruşturması kararının basın toplantısına damga vurması bekleniyor.

Trump'ın siyasi bir rakibine zarar vermek için yabancı bir ülkeden yardım istemesine ilk kez rastlanmıyor. Trump daha önce de 2016 başkanlık seçimlerinde rakibi Hillary Clinton'ın e-postalarını yayınlaması için Rusya'dan kamuoyu önünde ricada bulunmuştu. Ancak o zaman henüz başkan değildi. Şimdi ilk kez ABD Başkanı olarak yabancı bir hükümet nezdinde böyle bir talepte bulunduğu belgeleniyor.

STÜDYO VOA

Köprü kazasının ardından milyarlarca dolarlık tazminat bekleniyor – 28 Mart
lütfen bekleyin

No media source currently available

0:00 0:29:59 0:00
XS
SM
MD
LG