Erişilebilirlik

Macron-Trump Görüşmesine İran Damga Vurdu


ABD Başkanı Donald Trump ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un görüşmesine İran’la yaşanan gerilim damgasını vurdu. Trump, İran’ın ABD yaptırımlarıyla zor duruma olduğunu ancak bu durumu Tahran’la olası görüşmelerle hızlı bir şekilde değiştirebileceğini savundu. İran’la yeni müzakere fikrine daha önce karşı olan ve 2015 anlaşmasını korumak isteyen Macron da müzakerelerin yeniden açılabileceğini söyledi.

Normandiya Çıkarması’nın 75’inci yıldönümü törenleri nedeniyle Fransa’nın kuzeyindeki Caen kentine ve Normandiya kıyılarına giden Başkan Trump, anma töreninin ardından Fransız mevkidaşı ile başbaşa görüştü ve çalışma öğle yemeğinde bir araya geldi. Görüşme öncesi kısa bir basın açıklaması yapan iki lider, özellikle Trump’ın İran Nükleer anlaşması ve İklim Anlaşması’ndan tek taraflı olarak çekilmesi nedeniyle yaşanan uzun süren diplomatik soğukluğu giderecek açıklamalarda bulundular.

Trump ve Macron, iki ülke arasındaki ilişkilerin önemine vurgu yaptı. Macron, “Başkan Trump’ın Fransa’ya gelmesinden her zaman büyük mutluluk duyuyoruz” dedi. Toplantı girişinde Trump, Macron ile şahsi ilişkileri ile ABD-Fransa arasındaki ikili ilişkilerin “mükemmel” olduğunu dile getirirken Macron da, “İki ülke arasındaki tarihi ilişkileri çok önemsiyorum” dedi.

“İkimiz de İran’ın nükleer silah sahibi olmasını istemiyoruz”

Trump, kısa basın toplantısında Tahran'la nükleer program konusundaki müzakereleri yeniden başlatma yönündeki önerisini yineledi. Macron ile İran dosyası üzerinde görüş ayrılığı olduğunu reddeden Trump “Bu konuda ayrı şeyleri düşünüyoruz. İkimiz de İran’ın nükleer silah sahibi olmasını istemiyoruz“ dedi.

ABD Başkanı Trump İran için, “Beyaz Saray’a geldiğimde terörist bir devletti. Halen de öyle olmaya devam ediyor. Başarısız oluyorlar. Bunun olmasını istemem. Ama yaptırımlar çok etkili oluyor. Durumu çok hızlı bir şekilde düzeltebiliriz. İran hükümetinin konuşmak istemesini anlıyorum. Bu çok iyi. Konuşacağız ama bir şey kesin: Nükleer silah sahibi olamazlar ve sanıyorum bu konuda Fransa Cumhurbaşkanı benimle tümüyle aynı fikirde“ ifadelerini kullandı.

Fransa Cumhurbaşkanı Macron da, “Evet biz de İran’ın nükleer silah sahibi olmasını istemiyoruz. Aynı hedefi paylaşıyoruz. Ancak 2025 yılına kadar elimizde bir enstruman vardı“ diyerek Nükleer Anlaşma’ya atıfta bulundu. Trump ise, anlaşmanın hedefi yerine geitrecek seviyede olmadığını söyledi.

“İran’ın bölgedeki nüfuzunu sınırlamak ortak hedef“

İran konusunda 4 hedefleri olduğunu belirten Macron İran’ın bölgedeki nüfuzunu sınırlamayı bu hedefler arasında saydı. Macron, “Hedefimiz çok açık. Balistik çalışmaları azaltmak ve İran’ın bölgedeki nüfuzunu sınırlamak. Paris ve Washington, İran’ın bölgedeki nüfuzunu sınırlama konusunda ortak hedefi paylaşıyor. Bölge barışı hepimizin ortak hedefi. Yeni müzakereler açmalıyız. Başkan Trump tarafından bugün sarf edilen sözler çok önemli“ şeklinde konuştu.

Görüşmede İran konusunun yanı sıra terörle mücadele, Orta Doğu’daki son durum ve ABD ile AB arasındaki ticaret anlaşmaları ile gümrük duvarları tartışması da gündeme geldi.

Çalışma öğle yemeğine ABD Hazine Bakanı Steve Mnuchin, Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton ile ABD’nin Paris Büyükelçisi Jamie D. McCourt katıldı. Fransız heyetinde ise Macron’a Dışişleri Bakanı Jean Yves Le Drian ile Elysee askeri danışmanı Amiral Bernard Rogel eşlik etti. Öğle yemeğine eşler katılmadı.

Körfez’de tansiyon

Washington’un Körfez’deki müttefikleri Suudi Arabistan ve Arap Emirlikleri’nin de desteğiyle, 8 Mayıs tarihinde İran’a yeni ekonomik yaptırımlar uygulanması gerektiği yönündeki açıklamasından bu yana Körfez’de tansiyon yüksek. Başkan Trump, İran’dan bir saldırı gelebileceği ihbarı üzerine ABD’nin bölgedeki askeri gücünü de artırarak, nükleer müzakereleri imzalayan diğer ülkeler Fransa, İngiltere, Almanya, Çin ve Rusya’ya da görüşmelerin yeniden başlatılması için baskısını sürdürüyor.

Fransa, uzun süredir 2015’te varılan anlaşmaya ek oılarak İran’ın balistik füze çalışmalarına sınırlama getiren maddeler eklenmesini istiyor.

Tokyo arabulucu olmak istiyor

Washington ile Tahran arasında arabulucu olmak istediğini açıklayan Japonya Başbakanı Shinzo Abe önümüzdeki günlerde Tahran’a gdeceklerini açıkladı. Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Mass da Tahran’a gidecek. Fransa Dışişleri Bakanı Jean Yves Le Drian ise, 13 Haziran’da Türkiye’yi de kapsayan bir dizi temasta bulunacak.

İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney Salı günü yaptığı açıklamada Tahran’ın ABD Başkanı Trump’ın müzakere teklifine kanmayacağını ve füze programından vazgeçmeyeceğini belirtmişti.

XS
SM
MD
LG