Erişilebilirlik

Trans-Alaska Boru Hattı'nın Tarihi


Petrol, Alaska’nın en önemli gelir kaynağı. Bu yıl Trans-Alaska boru hattı 40’ncı yılını kutluyor. Amerika’nın Sesi Kuzey Amerika’daki en geniş petrol bölgesinin tarihini inceledi.

Trans Alaska boru hattı 800 mil, yaklaşık 1300 km uzunluğunda. Çeşitli dağlardan, yüzlerce nehirden geçen boru hattı kuzeydeki Prudhoe Koyu’ndan petrolü güneydeki Valdez’e taşıyor.

40 yaşındaki boru hattı dünyadaki en korunaklı taşıyıcılardan biri. Zig-zag şeklindeki yapısıyla en büyük depremlere karşı korunaklı.

Sadece 121 cm genişliğinde olan bu boru 17 milyar varil petrol taşıyarak yerel ekonomiye dramatik bir katkı sağlıyor.

Alaska’nın petrol zengini olması bir uzmanla çok ilgili, bu kişi petrol bilimcisi Tom Marshall. Marshall, petrolün üretim yerini en iyi tahmin eden kişi, petrol stoklarının Prudhoe Koyu’ndan, kuzey kutup dairesinin de uzağında olduğunu ilk bilen jeolog.

Petrol Mühendisi Tom Marshall, “Orada bu seçimi yaptığımda, biri oraya gidip ‘Marshall’ın akılsızlığı’ diye yazı yazdı. Biri bana sordu, ‘bu duygularınızı incitti mi’ diye. İncitmedi. Neden akılsızca diye nitelediklerini anlayabiliyorum. Vali’nin dediği gibi ‘donmuş olduğunu bilmiyor muydum?’ Bu terimlerle uğraşmaya alışık değildik” diyor.

Marshall’ın planını esas alarak çalışanlar, kuzey Amerika’daki en geniş petrol rezervini keşfetti. 1970’lerdeki enerji krizi ve petrol fiyatlarının artması yapım ve işletme masraflarını arttırdı. Alaska halkı bundan faydalandı. Her yıl, bölgede yaşayanlar petrol gelirinden 1000 dolarlık kar payı çeki alıyor.

Petrol, Alaska’yı değiştirdi, ihtiyaç duyulan gelişmeyle birlikte sorunlar da getirdi.

Ukpeagvik şirketinden Anthony Edwardsen, “Bölge dramatik bir değişiklik geçirdi. Petrolü toplamak için su varilleri ve kovalar kullandığımızı hatırlıyorum. Kuzey’in vergileri olmadan içme suyu bulamazdık. Vergi gelirleri Prudhoe Koyu’ndan geldi. Ve toplumumuza inanılmaz katkısı oldu. Okullar, itfaiye tesisleri yapıldı. Klinikler inşa edildi. Ve Prudhoe Koyu faaliyete geçtiğinde topluma gerçek bir alkol sorunu getirdi. Çünkü alkole ulaşım kolaylaştı,” şeklinde konuşuyor.

Halkın bir bölümü, Alaska’nın petrole daha fazla bağımlı hale gelmesinden endişeli. Üretim 1990’lardan buyana azalmış durumda. Petrol fiyatlarındaki düşüş de eyalette bütçe açığını arttırıyor.

Yazar McKibben Jackinsky, “Para içinde yüzüyorduk, herşey kolaydı ve kimse ileriyi düşünmüyordu, bütün gelirimiz tek bir kaynağa bağlıydı. Şimdi sepet boşaldı ve yerine koyacak birşeyimiz yok,” diyor.

Alaska’da petrol üretiminin bitmesi uzak ihtimal fakat kutup bölgesinde sondaj çevreye zarar verdiği gerekçesiyle eleştiriliyor. Ancak Tom Marshall, yaptığı petrol keşfinin Alaska’nın geleceği için kilit önemde olduğuna inanıyor ve herkese içgüdüleriyle davranmalarını tavsiye ediyor: “İyimser olmalısınız, eğer değilseniz petrol bulmaktan umudunuzu kesmeniz gerekir.”

XS
SM
MD
LG