Erişilebilirlik

‘‘Salgının Yavaşladığı Yerlerde Ani Vaka Artışları Görülebilir’’ 


Dünya genelinde Corona virüsü vakalarının azaldığı ülkelerde alınan önlemler hafifletilmeye ve ekonomik faaliyetler yeniden canlanmaya başlarken Dünya Sağlık Örgütü (WHO) acil durum direktörü Mike Ryan vaka sayılarının azaldığı ülkelerde ani bir ikinci dalganın yaşanabileceği uyarısında bulundu.

‘‘Corona virüsü salgınında dünya hala ilk dalganın ortasında’’ diyen Ryan, birçok ülkede azalmakta olan vaka sayısının Orta ve Güney Amerika ile Güney Asya ve Afrika’da yükselmekte olduğunu hatırlattı.

Salgınların genellikle dalgalar halinde geldiğini söyleyen Ryan, bunun da Corona virüsü salgınının, ilk dalganın hafiflediği yerlerde bu yıl geri dönebileceği anlamına geldiği uyarısında bulundu. Ryan ilk dalgaya karşı alınan önlemlerin fazla hızlı hafifletilmesi halinde, vaka artışının da eskiye göre hızlanabileceğini kaydetti.

Ryan, ‘‘Klasik olarak ikinci bir dalgadan söz ettiğimizde önce salgının kendisinin bir dalga halinde yayılmasından ve ardından aylar sonra tekrar ortaya çıkmasından söz ediyoruz. Bu durum birçok ülke için gelecek aylarda gerçek olabilir’’ dedi.

Ryan ‘‘Salgının yavaşlıyor olmasına bakarak, yavaşlamanın devam edeceği çıkarımında bulunamayız. Gelecek aylarda olabilecek ikinci bir dalgaya hazırlıklı olmalıyız’ diye ekledi.

Ülkeler kapsamlı strateji hazırlamalı

Ryan, Avrupa ve Kuzey Amerika’da hızla ikinci bir vaka artışı yaşanmaması için bu ülkeler tarafından kamu sağlığı planlarının yapılması, sosyal mesafe, takip ve test önlemlerinin alınmasıyla vaka sayısının azalmaya devam etmesini garanti edecek kapsamlı bir stratejinin hazırlanması gerektiğine dikkat çekti.

Birçok Avrupa ülkesi ve ABD’de eyaletler, vaka sayısındaki azalmaların ardından ekonomilerin aldığı darbeyi de sona erdirmek için son haftalarda Corona virüsü salgını nedeniyle alınan sert önlemleri hafifletmeye başladı.

Avrupa’da vaka ve ölü sayılarında lider durumdaki İtalya, İspanya ve İngiltere’nin yanı sıra Fransa ve Almanya’da da hükümetler sosyal yaşantının, ekonomik faaliyetlerin ve okulların yeniden başlaması için planlarını açıkladı.

ABD’de de 3 Kasım’daki seçimler öncesinde Başkan Donald Trump, ekonominin daha fazla zorlanmaması için faaliyetlerin başlaması konusunda eyaletlere baskı yapıyor.

Ülke genelinde birçok eyalette sahillerin, restoranların ve açık hava mekanlarının açılmasıyla çok sayıda kişi buralara akın etti. Ülkede Ulusal Anma Günü olan 25 Mayıs Pazartesi’nin de resmi tatil olması nedeniyle hafta sonunda otoyollarda trafik yoğunluğu da hızlı bir şekilde arttı. Arizona eyaletindeki bir otoyolda 20 kilometre kadar uzunluğunda araç kuyruğu oluştu. Yetkililer aşırı doluluk yüzünden bazı parkları kapatmak zorunda kaldı. Sınırlı sayıda müşteri kabul eden restoranlar da kapasitelerini doldurdu. Bu manzaralar ‘‘ikinci dalga’’ kaygılarını da arttırıyor.

1918 salgınından alınabilecek dersler

1918 yılında yaşanan küresel grip salgını şu ana kadar en çok can kaybına neden olan salgınlardan biri. Bu yönüyle de o dönemde alınan önlemler ve kullanılan yöntemler Corona virüsü salgınındaki yöntemlerle karşılaştırılıyor.

Amerika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’ne (CDC) göre 1918’deki grip salgını dünya genelinde yaklaşık 50 milyon kişinin ölümüne neden oldu. ABD’de ise 500 binden fazla kişi hayatını kaybetti.

Washington Post gazetesinin konuştuğu, Michigan Üniversitesi Tıp Tarihi Merkezi’nden J. Alexander Navarro’ya göre 1918 salgını sırasında okulların kapanması, kalabalık etkinliklerin yasaklanması ve maske takılması zorunluluğu gibi sosyal mesafe önlemleri salgının kontrol altına alınmasında olumlu sonuç verdi. Bu kentlerde can kaybı ve vaka sayısının artışı ile hastalığın yayılma hızı daha yavaş oldu.

Ancak Navarro’ya göre 1. Dünya Savaşı’nın sonunda bazı kentlerde önlemlerin hafifletilmesiyle toplu etkinlikler düzenlenmesi vaka ve can kaybında ani artışlara neden oldu. Örneğin Pennsylvania eyaletinin Philadelphia kentinde itilaf ülkelerinin ihtiyaçlarının karşılanması için devletin kredi vermesini desteklemek amacıyla Eylül ayının sonunda düzenlenen Özgürlük Kredisi geçit töreni 10 gün içinde 1.000 kişinin ölümüne neden oldu.

Navarro, Colorado eyaletinin Denver kentindeyse Kasım ayında savaşın bitişini kutlamak için yapılan etkinliklerin benzer bir sonuç doğurduğunu ve ölü sayısında önemli artış görüldüğünü kaydetti.

Yetkililer sosyal ve ekonomik faaliyetlerin başlamasının ölü ve vaka sayılarında artışa neden olmasından endişe ediyor. Son olarak Beyaz Saray Corona Virüsü Görev Gücü Koordinatörü Dr. Deborah Birx, Ulusal Anma Günü kapsamında Pazartesi gününü de içine alan uzun hafta sonu tatilinde sosyal mesafe kurallarına özen gösterilmesi uyarısında bulundu. Birx, belirti göstermeden hastalığı geçirenlerin farkında olmadan virüsü bulaştıracağını söyledi.

Sağlık uzmanları ABD’de virüs yüzünden can kaybının Ağustos ayı başına kadar 140 bini aşabileceğini belirtiyor.

XS
SM
MD
LG