Erişilebilirlik

Rusya'daki Patlama Sonrası İki Nükleer Tesis Devre Dışı Bırakıldı


30 Mart 2018, Rusya, Sarmat kıtalararası füze sistemi görüntüleri

Kapsamlı Nükleer Deneme Yasağı Antlaşması Örgütü CTBTO, Rusya’da geçen hafta yaşanan esrarengiz patlamanın yaşandığı bölgeye yakın iki radyoaktivite gözlem tesisinin, patlamadan iki gün sonra devre dışı kaldığını açıkladı. Bu gelişme Rusya’nın patlamayla ilgili ayrıntıları gizlediği iddialarını güçlendirdi.

CTBTO Başkanı Lassina Zerbo, Twitter hesabından yaptığı açıklamada, “İki komşu istasyonda yaşanan teknik sorunlarla ilgili tesis operatörleriyle birlikte çalışıyoruz” dedi.

Lassina Zerbo, tesislerden ve patlamanın yaydığı gaz bulutunun hareket ettiği doğrultudan elde edilen verinin hala analiz edildiğini de belirtti. Zerbo ayrıca patlamadan kaynaklanan olası dumanın 10 ve 11 Ağustos’ta Dubna ile Kirov’a ulaşmasının bir simülasyonunu da yayınladı. Örgütün Uluslararası Gözlem Sistemi, havaya karışan “radyonüklid parçacıkları” algılayan ortam sensörlerine sahip.

Patlama noktasına en yakın Rus gözlem istasyonları Dubna ve Kirov, 10 Ağustos’ta veri geçmeyi kesti. Rus yetkililer, Kapsamlı Nükleer Deneme Yasağı Antlaşması Örgütü’ne “iletişim ve şebeke sorunu” yaşandığını söyledi. Örgüt, “İstasyonların ve iletişim sisteminin yeniden faaliyete geçtiğine yönelik rapor bekliyoruz” açıklaması yaptı.

CTBTO’nun Uluslararası Gözlem Sistemi küresel bir çalışma olsa da ve örgüte veri sağlasa da, bu sistemin istasyonları, bulundukları ülkelerin kurumlarınca yönetiliyor.

Söz konusu iki tesisi işleten Rusya Savunma Bakanlığı’ndan, CTBTO’nun açıklamalarına yanıt gelmedi. Rusya’da devlet kontrolundaki atom enerjisi şirketi Rosatom, ülkenin en kuzey noktasındaki Sarov’da bir füze motorunun test edildiği sırada beş nükleer çalışanının öldüğünü doğrulamıştı.

Patlamaya en yakın yerleşim yeri olan Severodvinsk’te radyasyon seviyesi yükselmiş, haber ajansı Reuters bölge halkının radyasyonun etkisini azaltmak amacıyla iyot tableti depoladığını bildirmişti.

Rus yetkililer patlamanın neden radyasyon seviyesini yükselttiğine dair resmi bir açıklama yapmadı. Amerikalı nükleer çalışma uzmanlarıysa Rusya’nın nükleer güçle çalışan bir seyir füzesi test ettiğini savunuyor.

Uzmanlar, 8 Ağustos’taki patlamadan sadece 48 saat sonra istasyonların devre dışı kalmasının şüpheli olduğu görüşünde. Uzmanlar Rusya’nın bu istasyonlara hasar vermesi iddiasının ciddi ama beyhude bir çaba olduğunu, zira uluslararası sensör şebekesinin yoğun bir yapı olduğuna ve diğer istasyonların aynı verileri toplayabileceğine dikkat çekiyor.

Uluslararası Gözlem Sistemi’nin dünyanın dört bir yanında, sismik, hidroakustik, düşük frekanslı ses ve radyonüklid tespit edebilen 300’den fazla istasyonu bulunuyor. Sistemin amacı nerede yapılırsa yapılsın nükleer denemeleri yakalamak.

XS
SM
MD
LG