Erişilebilirlik

Referandum Oylamasına Avrupa’dan İlk Tepkiler


Türkiye’de pazar günü yapılan ve “evet” oylarının yüzde 51,3 oyla önde kazandığı referandumun sonuçlarına Avrupa’dan tepkiler gelmeye devam ediyor. Avrupa Komisyonu, hükümete “aradaki oy farkının çok az olduğunu hatırlatarak, anayasa değişikliğini yaparken geniş uzlaşma araması çağrısında” bulundu. Fransız basını ise oylama sonuçlarını, “yarım zafer”, “memnun ama muzaffer değil”, “zar zor kazandı” sözleriyle değerlendirdi.

AB Komisyonu Başkanı Jean Claude Juncker, Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini ve Genişlemeden sorumlu komiseri Johannes Hahn, ortak bir yazılı açıklama yaparak, “Birbirine yakın çıkan referandum sonuçlarını ve anayasa değişikliğinin geniş kapsamlı sonuçları göz önünde bulundurulduğunda, Türk yetkililere bu referandumun uygulanışı sırasında mümkün olan en geniş ulusal uzlaşmayı arama çağrısı yapıyoruz” dedi. Avrupa yöneticileri, usulsüzlük iddiaları konusunda, seçimleri gözlemlerek üzere görevlendirilen AGİT temsilcilerinin seçime ilişkin derğerlendirmelerinin beklendiğini kaydetti.

Fransa’nın çok dilli haber kanalı France 24 ve Fransız haber ajansı AFP, bir Türk’ün Twitter hesabından alıntı yaparak, “Bu Erdoğan için hem kazanç hem de kayıp. Evet oyları kazandı ama kariyerine başladığı İstanbul’u kaybetti” ifadelerini aktardı. France 24, CHP lideri Kılıçdaoğlu’nun “YSK’nın mühürsüz zarflarda kullanılan oyları da saymasına itiraz ederek, bu kararın seçimlerin güvenilirliğine gölge düşürdüğü” yönündeki itirazına da vurgu yaptı.

Le Figaro: ‘Erdoğan, referandumun ardından iktidarı tümüyle ele geçiriyor’

Sağ eğilimli Le Figaro gazetesi, geniş izlediği seçimleri birinci sayfadan ‘Erdoğan, Türkiye’deki referandumun ardından iktidarı tümüyle ele geçiriyor’ başlığıyla verdiği haberde, “Cumhurbaşkanı Erdoğan az farkla zafer kazandı. Ancak Türkiye’nin üç büyük ili Ankara, İstanbul ve İzmir’de hayır oyları kazandı. Ana muhalefet partisi seçimlerde hile yapıldığını öne sürerek oyların yeniden sayılmasını istedi” şeklinde özetledi. Gazete, “Türkler, Erdoğan’ın yıllardır hayal ettiği başkanlık rejimi liderlerine destek verdiler, 90 yıllık parlamenter sistemden sonra, Anayasa’da 18 maddede değişiklik öngören referanduma yüzde 51,3 oyla evet dediler” ifadelerine yer verdi.

Bir başka haberde, seçime katılımın yüzde 86’yı bulmasını değerlendirem Le Figaro, “Katılım, konunun ciddiyetini anlayan bir seviyede gerçekleşti. Yurt dışındaki Türkler dahil 58 milyon seçmen oy kullandı” diye yazdı:

“Muhaliflerin sesini duyuramamasına, devlet televizyonu dahil büyük medyada yer alamamasına ve terörist, darbeci, bölücü olmakla suçlanmasına, AKP ve müttefiki MHP’nin bütün bu alanları doldurmasına rağmen Evet oyları ancak küçük bir farkla önde çıktı. Hürriyet yazarı Murat Yetkin “Kendimize soruyoruz, bir de kampanya eşit artlarda gitseydi sonuç ne olurdu acaba?” diyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, beklediği yüze 60 oranının çok gerisinde bir skor elde etti.”

Bir başka haberde ise, “Avrupa ve Ankara arasıda yeni bir dönem başlıyor” başlığıyla referandum sonuçlarının Türkiye ve Avrupa arasındaki giderek daha da gergin hale gelen ilişkilere etkisini değerlendiriyor. Le Figaro, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın referandumun ardından ‘ölüm cezasını getiren yeni bir referandumu daha getirmeye hazır olduğunu’ açıkladığına dikkat çekerek, “Avrupa için, böylesi bir adım üyelik görüşmelerine son verecek adımın atılması anlamına geliyor. Avrupalılar Türk problemi karşısında bölünmüş durumda. Referandum tartışması Mart ayında Hollanda gündeminin merkezine oturdu. Avusturya gibi bazı ülkeler, Türkiye ile müzakerelerin kesilmesini istiyor. Angela Merkel ise temkinli. Türkiye ile ilişkilerin kopmasını istemiyor. Cumhurbaşkanlığı seçimlerine kilitlenen Fransa’ysa bu konuya girmekten kaçınıyor” dedi.

Liberation: ‘Yarım zafer, memnun ama muzaffer değil’

Sol eğilimi Liberation gazetesi de, ‘Erdoğan’ın referandumunda yarım zaferi’ başlığıyla sonuçları yorumladı, “AKP seçmeni memnun ama muzaffer değil” yorumunu yaptı. Liberation, CHP’nin damgasız zarflarda kullanılan oyların geçerli sayılmasına itiraz ettiğini de belirttiği haberde, “Öğleden sonra sürprizler birbiri üstüne geldi. Başkent Ankara, AKP’nin kurulduğu İstanbul, Adana, Antalya gibi büyük illerde hayır oyu galip geldi” ifadeleri yer aldı. Liberation gazetesi de Erdoğan’ın referandumdan hemen sonra “ölüm cezalarının yeniden getirilmesi için de referandum istediğini” aktardı.

Le Monde: ‘Erdoğan zar zor kazandı’

Le Monde gazetesi ise referandum sonuçlarını internet sayfasından ‘Erdoğan Anayasa değişikliği referandumunu zar zor kazandı’ başlığıyla verdi. Seçimleri internet sayfasından canlı bağlantılarla aktaran Le Monde, Avrupa’daki Türklerin referanduma kitlesel bir destek verdiklerini, buna karşılık küçük sayıda nüfusu bulunan Amerika’daki Türklerin çoğunlukla ‘Hayır’ dediklerinin altını çizdi. Le Monde referandum oylamasıyla kabul edilen anayasa değişiklerinin detayları hakkında da bilgi verdi.

XS
SM
MD
LG