Erişilebilirlik

Amerikan Kongresi, Başkan Barack Obama’nın vetosunu hükümsüz kılan yasa ile Pendik Belediyesi’nin Washington’dan tazminat istemesinin önünü açtı.

11 Eylül terör saldırıları nedeniyle Suudi Arabistan ve diğer ülkelerden tazminat talep edebilme hakkını sağlayan ve “JASTA” ya da “Terörizm Sponsorlarına Karşı Adalet Yasası” diye bilinen yasa, ABD Başkanının veto etmesine rağmen “gerekli oy desteğini çok aşarak” kısa bir süre önce tekrar kabul edilmişti. Böylece, 20 Ocak 2017 günü ve sekiz yıl Beyaz Saray’da görev yaptıktan sonra koltuğunu gelecek hafta yapılacak seçimlerin galibine bırakacak olan Obama ilk kez “vetosunun veto edilmesini” yaşamıştı.

11 Eylül 2001 günü Amerika Savunma Bakanlığı (Pentagon) binasına yapılan saldırıda eşini kaybeden Stephanie DeSimone adlı kadın, JASTA’nın yasalaşmasından sonra Washington’da davacı oldu. Türk Dışişleri Bakanlığı’nın JASTA’ya karşı bir açıklama yapmasına karşın, Pendik Belediyesi, ABD Kongresi’nin kabul ettiği yasayı örnek alarak Amerikan hükümetinden davacı oldu.

Pendik Belediyesi, 15 Temmuz günü yaşanan kanlı darbe girişimi nedeniyle ve FETÖ örgütünü desteklediği gerekçesiyle “ABD’ye İstanbul Anadolu 9. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde maddi-manevi tazminat davası açtı.

Bazı uzmanlar, JASTA türü yasaların uluslararası düzeyde bir hukuki kargaşaya yol açacağı görüşünü savunuyor.

“Şehidimiz var”

Amerika’nın Sesi, konuyla ilgili olarak Pendik Belediye Başkanı Dr. Kenan Şahin ile konuştu ve görüşlerini aldı.

Kenan Şahin, “15 Temmuz gecesi 241 kişi şehit oldu. Belediyemiz çalışanı olan arkadaşımız Yalçın Aran şehit oldu. Çok sayıda kişi gazi oldu. Belediye araçlarımız maddi hasar gördü. Topluca travma yaşadık” dedi. Şahin, sokaktaki vatandaşların, FETÖ’nün ve bu kanlı darbe girişiminin ardında ABD’nin bulunduğunu söylediğine dikkat çekti. Pendik Belediye Başkanı, “Hukuki bir süreç başlattık ve tabi ki hesap sorulmalı,” diye konuştu.

Başkan Şahin, davayı, Pendik Belediyesi, hasar alan makinelerin sahibi olan Belediye Şirketi ve şehit olan beş çocuk sahibi Yalçın Aran’ın dul kalan eşi adına açtıklarının altını da çizdi. Şahin, Amerikan Kongresi’nin Başkan Obama’nın vetosunu hükümsüz kılarak yaşama geçirdiği JASTA’nın ise önlerini açtığını ifade etti.

Kenan Şahin, “Sokaktaki insana göre ABD, FETÖ’yü destekliyor. Kimse Fethullah Gülen’in Türkiye’ye iade edileceğine inanmıyor. Biz de ihtimal vermiyoruz. Bir teröristin korunması sözkonusudur. İddialar çok kuvvetli. Evet, maddi-manevi tazminat talebimiz için JASTA bize emsal oluşturdu” diye konuştu.

“Önce açtığımız davanın mahkeme tarafından kabul edilmesi gerekir” diyen Şahin, 15 Temmuz nedeniyle, davacı olanların kayıplarının belgelenmesinin mahkeme tarafından isteneceğini ifade etti. Başkan Şahin, “Bunların hepsinin hesapları yapılacak ve mahkemeye sunulacak. 100 bin dolar ile birkaç milyon dolar arasında bir tazminat talebinde bulunulabilir,” dedi.

Şahin, 15 Temmuz girişiminin sadece içeriden yapılmadığını ve dışarıdan destek aldığının birçok kişi tarafından düşünüldüğünü belirtti. Kenan Şahin, “mahkeme başvurumuzu reddederse daha üst hukuki mercilere gideriz. Ciddi bir mağduriyet var,” dedi.

İran ve Libya örneği

Amerika Anayasa Mahkemesi, Nisan ayında, İran’ın dondurulmuş malvarlıklarının iki milyar dolarının Beyrut’taki bir bombalama eylemi sırasında yaşamını yitiren Amerikalılar’ın aileleri ile saldırıdan sağ kurtulanlara ödenmesine karar verdi. Ayrıca, ABD’deki 92 ayrı mahkemenin kararına göre, İran’ın, Amerikalı ailelere farklı terör eylemleri nedeniyle 53 milyar dolar tazminat vermesi gerekiyor.

İran, ABD’nin “teröre destek veren ülkeler” listesinde yer alıyor. Libya ise 2006’da aynı listeden çıkarılmıştı.

Libya ise, Pan American Havayolları’na ait bir yolcu uçağının İskoçya’nın Lockerbie kasabası üzerinde düşürülmesi nedeniyle Amerikalılar’a tam dört milyar dolar tazminat ödemeyi kabul etmişti.

Türk hükümeti, ABD’nin Pennsylvania eyaletinde yasal olarak ikamet eden Fethullah Gülen’i, 15 Temmuz darbe girişiminin mimarı olmakla suçluyor ve tutuklanarak Türkiye’ye iadesini istiyor. Washington ise bu talebin inceleneceğini ve yasalar ve hukuki sürecin öngördüğü şekilde davranılacağını belirtiyor. ABD’nin Fethullah Gülen’i Türkiye’ye iade etmeye karar vermesi halinde bile bunun en az beş yıl alabileceği ve hatta on yıla kadar da uzayabileceği ifade ediliyor.

Adalet Bakanı Bekir Bozdağ geçen hafta Washington’u ziyaret ederek Fethullah Gülen ile ilgili talepleri bir kez daha gündeme getirdi. Bozdağ, iadenin olmamasının Türkiye ile ABD arasındaki ilişkileri kötü etkileyeceğini de sözlerine ekledi.

XS
SM
MD
LG