Erişilebilirlik

14 Asırdır Kesintisiz Süren Geleneğe Corona Engeli


Bölgeyi fethetmeye gelen İslam ordularının başında bulunan ve evlilik hazırlıkları yapan Muaz Bin Cebel’in savaşta ölmesi üzerine, evlenmeden öldüğü için 14 asırdır temsili düğün yapılıyordu. Diyarbakır’ın Silvan ilçesinde 14 asırdır kesintisiz süren bu gelenek, ilçede mutasyonlu virüs görülmesi üzerine yasaklandı.

Diyarbakır şehir merkezinden 120 kilometre uzaklıktaki Silvan’ın Kumgölü köyü yakınlarında bölge 14 asırdır süren bir geleneğe ev sahipliği yapıyor. Etkinliğin adı Murat Şenlikleri. Halk arasında Hivde olarak da biliniyor. Mart ayının son günleri yapılan etkinlik için binlerce kişi Silvan’a akın ediyordu.

Geleneğin kökenleri 14 asır öncesine dayanıyor. İnanışa göre İslam ordusu komutanlarından Muaz Bin Cebel, bölgeyi fethetmek üzere gönderilir. Ancak Cebel nişanlı olduğu için annesi gitmesini istemez. Bunun üzerine Hazreti Muhammed, annesine dönüşte oğlu için bir hafta düğün yapacağını söyler. Anne ikna olur ve Bin Cebel yola çıkar. Ancak şimdiki Murat Ovası’nda pusuya düşürülerek öldürülür. Cebel yakın bir yerde toprağa verilir. Rivayetlere göre, bu şenlik nişanını tamamlamak üzere, Muaz Bin Cebel’in öldürüldüğü 641 yılından beri her yıl yapılıyor.

Hem kutlama hem dua

Üç gün süren şenliğe binlerce kişi katılıyordu. Türkiye’nin dört bir yanından gelen insanlar, geceyi Cebel’in türbesinin bulunduğu bölgede çadırlarda geçiriyordu. Üç gün boyunca hem eğlenen hem dua eden insanlar, üçüncü gün kına yakmaya başlıyordu. Kına töreni öncesi kadınlar Cebel’in türbesini ziyaret ederek dua ediyordu. Duasını tamamlayan türbe dışındaki kına törenine katılıyordu. Mum dikilmiş kına tepsileri, kısık sesle de olsa söylenen ilahi ve şarkılarla kadınların birbirlerinin ellerine kına sürmesi, sıradan bir kına gecesini andırıyordu. Bu sırada erkekler de türbenin başka bir tarafından tef eşliğinde zikir yapıyordu.

Geleneğe mutasyonlu virüs engeli

Ancak yüzyıllardır hiç kesintiye uğramayan şenlik Corona virüsü salgını nedeniyle yasaklandı. Yıllardır bölgede gazetecilik yapan yerel Malabadi Gazetesi’nin Genel Yayın Yönetmeni İhsan Yılmaz, geleneğin ilçe için çok önemli olduğunu söyledi. VAO Türkçe’ye konuşan Yılmaz, ilçede 62 kişide mutasyon geçirmiş virüs bulunması üzerine şenliğin bu yıl yasaklandığını söyledi.

Şenliğin, ilçe ekonomisine de önemli katkısı bulunduğuna dikkat çeken Yılmaz, “İstanbul, Ankara İzmir gibi büyükşehirlerde yaşayanlar da buraya gelerek kültürlerini yaşatmaya çalışıyorlar. Ancak bu yıl Corona virüsü tedbirleri kapsamında etkinlik yasaklandı. Başka şehirlerde yaşayan insanlar telefonla yakınlarını arayarak etkinliğin yapılıp yapılmayacağını soruyor. Üç gün, üç gece süren bu etkinliklere on binlerce insan katılıyordu. Bu da Silvan kültürü ve ekonomisi anlamında bir canlılık katıyordu. Silvanlı esnaflar şenliklerin yapılacağı alanlara seyyar tezgah açarak ürünlerini satıyordu. Bu anlamda da yaklaşık bir yıldır pandemi nedeniyle zorluklar yaşayan ve kirasını ödeyemeyen esnaf, umudunu Murat şenliklerine bağlamıştı. Şenlikleri iptal edilince Silvanlı esnaf bir kez daha yıkıldı. Umarım önümüzdeki yıl pandemi biter ve Murat şenlikleri tekrar yapılmaya başlanır” dedi.

Geçen yıl pandeminin başlangıcına denk gelen şenliklerin yapılmaması kararlaştırılsa da küçük gruplar türbede toplanmıştı. Bu yıl ise türbeye gitmek isteyenlere jandarma izin vermedi.

XS
SM
MD
LG