Erişilebilirlik

Nükleer Müzakerelerde İlk Gün Tamamlandı


Kapsamlı Ortak Eylem Planı olarak adlandırılan İran nükleer anlaşmasının geleceğinin ve eski ABD Başkanı Donald Trump döneminde anlaşmadan ayrılan ABD’nin anlaşmaya geri dönmesinin görüşüldüğü toplantıların ilki Avusturya’nın başkenti Viyana’da yapıldı.

Toplantıya, 2015'te imzalanan anlaşmaya taraf Almanya, İngiltere, Fransa, Çin, Rusya ve İran’dan üst düzey diplomatlar katıldı.

Viyana’da bulunan ABD’li diplomatlar doğrudan masada olmasa da görüşmeler ve planlar hakkında sürekli bilgilendiriliyor.

Anlaşmanın Avrupalı arabulucuları toplantılarda Amerikalı ve İranlı yetkililer arasında mekik diplomasisi yürütüyor.

İran, eski Başkan Donald Trump yönetimi sırasında ABD’nin anlaşmadan çekilmesi ve tekrar yaptırımlarına devreye sokmasına karşılık olarak, anlaşma altındaki yükümlülüklerinden aşamalı olarak geri adım attı.

Tahran geçmişte ABD’yle “doğrudan ya da dolaylı görüşmeleri” defalarca reddederken, Washington’dan dün yapılan açıklamada, görüşmelerin zor geçeceği beklentisi dile getirildi. İki taraf da görüşmelerde hemen bir somut başarı kaydedilmesini beklemiyor.

Bununla birlikte, Viyana’da iki taraf yüz yüze görüşmüyor olsa dahi hem İran hem ABD’nin aynı mekanda varlık göstermesi ileriye dönük önemli bir adım olarak yorumlanıyor.

İran hükümeti sözcüsü Ali Rabiei gazetecilere yaptığı açıklamada, “Doğru yolda olduğumuzdan eminiz. Amerika’nın iradesi, ciddiyeti ve dürüstlüğü kanıtlanırsa, bu, anlaşma için daha iyi bir geleceğin olumlu bir işareti olur” dedi.

Anlaşmanın geri kalan tarafları Avusturya’nın başkentindeki bir otelde kısa bir hazırlık görüşmesi yaptı. İran’la nükleer anlaşmaya da 2015’te yine Viyana’da varılmıştı.

Rusya’nın Uluslararası Atom Enerjisi Dairesi’ndeki temsilcisi Mikhail Ulyanov toplantının ardından yaptığı açıklamada, tarafların, ileriye dönük somut adımların tespiti için yaptırımların kaldırılması ve nükleer konularda çalışmalar yürütecek iki uzmanlar grubunu görevlendirdiğini bildirdi.

Bugün başlayan teknik çalışmalar, İran’ın yerine getirmesi gereken nükleer yükümlülüklerin karşılığında ABD’nin kaldırabileceği yaptırımlara ilişkin listelerin oluşturulmasına odaklanacak.

Ulyanov Twitter’dan yaptığı açıklamada, “Kapsamlı Ortak Eylem Planı’nın onarılması hemen olmayacak. Bu biraz zaman alacak. Ne kadar sürecek? Bunu kimse bilmiyor. Bugünkü Ortak Komisyon toplantısının ardından en önemli şey, bu hedefi başarma yolunda pratik çalışmaların başlatılması oldu” ifadesini kullandı.

İngiltere, Fransa ve Almanya’dan yetkililer, toplantılarda ABD ve İran arasında arabulucu olarak hareket ederek, iki ülke heyetleri arasında mekik diplomasini yürütmeyi sürdürecek.

Özel Temsilci Rob Malley ve yaptırımlar uzmanı Richard Nephew başkanlığındaki ABD heyeti, yakınlardaki bir otelde üslenmiş durumda.

Malley NPR radyosuna yaptığı açıklamada, toplantılarda hem ABD hem İran’ın atması gereken adımların tespiti konusunda tartışmaların olacağını söyledi.

Beyaz Saray Sözcüsü Jen Psaki de günlük basın brifinginde, Başkan Joe Biden yönetiminin Viyana’daki toplantılar devam ederken İran politikasında bir değişiklik yapmayı beklemediğini söyledi. Psaki, “Bu aşamada herhangi bir adım atmayı beklemiyoruz. Görüşmelerine devam etmesine izin vereceğiz” dedi.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price da, İran’la dolaylı görüşmeleri, iki tarafın 2015 nükleer anlaşmasına geri dönmesi yolunda “yapıcı ve potansiyel anlamda faydalı bir adım” olarak niteledi.

Price, “İranlılar’la doğrudan görüşmüyor olsak da Viyana’daki görüşmeler, İranlılar’ın anlaşmaya geri dönmek için neyi yapmaya hazır olduğunu ve bunun sonucunda da bizim ne yapmamızın gerekebileceğini tespit etme çabamız açısından memnuniyet verici, yapıcı ve potansiyel anlamda faydalı bir adım” dedi.

İran’ın başmüzakerecisini Abbas Arakçi de İran devlet televizyonunda yaptığı açıklamada, Viyana’daki görüşmelerin yapıcı geçtiğini, bir sonraki toplantının Cuma günü yapılacağını söyledi.



XS
SM
MD
LG