Erişilebilirlik

Macaristan’dan Tartışmalı Yasa


Macaristan Parlamentosu yabancı kurumlardan mali yardım alan sivil toplum örgütlerine düzenleme getiren yasayı kabul etti. Yeni yasal düzenleme Başbakan Viktor Orban’ın muhalifleri bastırma çabasının ürünü olarak değerlendiriliyor.

Koalisyon hükümetindeki partilerin oylarıyla geçen yasa, yurtdışından yılda 26,200 bin dolardan fazla para alan sivil toplum örgütlerinin bunu mahkeme yoluyla beyan etmelerini, internet sitelerinden açıklamalarını ve her türlü yayınlarında yabancı sermayeli olduklarını belirtmelerini şart koşuyor.

Sivil toplum örgütleri ayrıca kendilerine yılda 1800 Dolar’dan fazla yardımda bulunanları açıklamak zorunda kalacak.

Yetkililer, yasanın yardım kuruluşları arasında şeffaflığı güçlendirmeyi ve kara para aklamaya karşı çabaları artırmayı hedeflediğini söylüyor. Dini gruplar, spor kuruluşları ve azınlıkları temsil eden gruplar yasadan muaf tutuldu.

Meclis Başkan Yardımcısı Gergely Gulyas, “Kimse kimsenin Macaristan’daki etkinliklerini sınırlandırmak istemiyor ancak yabancı kaynağı belli olmayan kuruluşlar Macaristan’ın kamu hayatının bir parçası olamazlar” dedi.

Uluslararası Af Örgütü, yasayı “sivil topluma yönelik hesaplanmış saldırı” olarak niteledi.

Uluslararası Af Örgütü’nün Avrupa Direktörü John Dalhuisen, yasanın amacının sivil toplum örgütlerini lekelemek, kötülemek ve gözünü korkutmak olduğunu söyledi. Dalhuisen, “Sivil topluma son saldırının amacı ülkedeki muhalif sesleri susturmak, Rusya’da çıkarılan ‘yabancı ajanlar yasasının’ bir benzeri, Macaristan için karanlık gün” dedi.

Konunun temelinde Orban ile “açık toplum” idealiyle yola çıkan Macar asıllı Amerikalı yatırımcı George Soros’un arasındaki anlaşmazlık yatıyor.

Soros’un Açık Toplum Vakıfları bazı sivil toplum kuruluşlarını destekliyor. Bu kuruluşlar arasında insan haklarını destekleyen Macaristan Helsinki Komisyonu’yla yolsuzlukları takip eden Uluslararası Şeffaflık Örgütü de var. Macaristan hükümeti bu grupları yabancı ajanlar olarak algılıyor.

Orban’ın lideri olduğu Fidesz partisinin iletişim direktörü Balazs Hidveghi’ye göre yasa Soros’la bağlantılı kuruluşların güvenlik incelemesi için gerekli. Hidveghi, “Soros Macaristan’a savaş açtı, barikatı yıkmak, mültecileri içeri almak istiyor ve bunun için ajan organizasyonlarını kullanıyor” dedi.

Açık Toplum Vakıfları, yasanın Macaristan demokrasisine ciddi bir saldırı olduğunu söyledi ve değişmesi için yeni bir yasa çağrısında bulundu.

Avrupa İçin Açık Toplum İnisiyatifi Direktörü Goran Buldioski yasanın amacını Macaristan’daki demokratik sesleri en ihtiyaç duyulan zamanda bastırmak olarak niteledi. Buldioski, “Bu grupların ulusal güvenliğe tehdit olduğu düşüncesi saçmalık” dedi.

Orban’ın koalisyon ortağı Hıristiyan Demokratlar’dan Pater Harrach, “Kurt koyun postuna bürünmüş ve bu önlenmeli” dedi.

Helsinki Komisyonu ve Macaristan İnsan Hakları Birliği yeni düzenlemeyle uymayacaklarını açıkladı. Sivil toplum kuluşları, mali durumlarının zaten tamamen şeffaf olduğunu belirtti ve yasaya itiraz edeceklerini vurguladı.

XS
SM
MD
LG