Erişilebilirlik

Küresel Isınma Leylekleri Göç Ettirmedi


Diyarbakır'da bir elektrik direği üzerindeki leylek yuvası

Dünyanın en büyük leylek kolonilerinden birine sahip olan Diyarbakır’da bu yıl bazı leylekler göç etmedi. Uzmanlar bu durumu küresel ısınmaya bağlarken, gelecekte göç etmeyen leylek sayısının daha da artacağına dikkat çekiyor.

Diyarbakır’ın Bismil İlçesi yakınlarında bulunan elektrik direkleri, yüksek ağaçlar ve yüksek yapılar yıllardır leyleklere ev sahipliği yapıyor. Avrupa’dan Afrika’ya uzanan iki önemli göç yolundan biri olan Avrupa-Anadolu-Afrika hattı üzerinde bulunan Bismil'deki koloni, dünyanın en büyük leylek kolonilerinden biri olma özelliğine sahip.

Küresel Isınma Leylekleri Göçettirmedi
lütfen bekleyin

No media source currently available

0:00 0:02:16 0:00

Yüzlerce leylek yuvasının bulunduğu bölge, ilkbahar aylarından itibaren binlerce leyleğe ev sahipliği yapıyor. Her yıl ilkbahar aylarıyla birlikte leylekler bölgeye akın ediyor. Leylekler, havaların soğumaya başlamasıyla bölgeyi terk ediyor.

Ancak bu yıl durum farklı. Hava sıcaklığının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi leyleklerin davranışlarını da değiştirdi. Köylüler, kış olmasına rağmen leylekleri görmeye devam etti. Adının Ahmet olduğunu söyleyen bir köylü, kar yağdığı günlerde leylekleri görünce şaşırdığını söyledi. Yuvacık köylüleri de zaman zaman Dicle Nehri kenarında leyleklere rastladıklarını belirtti.

VOA Türkçe ekibi, leyleklerin izini Bismil İlçesi'ne 20 km. uzaklıktaki Çöltepe Köyü yakınlarında buldu. Elektrik direklerinin tepesindeki en az iki yuvadaki leylekler göç etmemişti. Yaz aylarında yiyecek bulmak için sulak alanlara giden leylekler, bugünlerde ise yakınlardaki tarlaları geziyor.

Peki, leyleklerin bu davranışı normal mi? 2003 ten bu yana Bismil’deki leylek kolonisini inceleyen Dicle Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Kılıç, leyleklerin normal genetik yapının dışına çıktığını söyledi. VOA Türkçe’nin sorularını yanıtlayan Kılıç, bu durumu küresel ısınmaya bağlayarak, “Normalde bizim bildiğimiz leylekler bu mevsimde Anadolu'yu terk ederler. Fakat değişen çevre koşullarında bazı leylekler bu çevre koşullarına uyum gösteriyor. Sıcaklığın artması dolayısıyla kışın burada yiyecek bulmaları, dolayısıyla gitme ihtiyacı hissetmiyorlar. Yani normal genetik yapının dışına çıkabiliyorlar. Şu anda yaşadığımız sıcaklık değerleri mevsim normallerinin üzerinde. Hem gece hem de gündüz normal ortalama sıcaklığın üzerinde bir sıcaklık var. Bundan dolayı leylekler sıcaktan yana sıkıntı çekmedikleri için bazıları sıcaklık derecelerinde uyum gösteriyor ve burada kalıyorlar” dedi.

Prof. Kılıç, ısınma arttıkça bölgede kalan göçmen türlerin ve leylek sayısının da artacağına dikkat çekerek, “Hem bunların yavruları, şu an burada kalanların nesilleri ve burada kalanlara ilave popülasyondaki diğer bireyler -- bunun (kalanların sayısı) ileride yüzlerce sayıya ulaşması beklenebilir. Her geçen gün bulunduğumuz coğrafya Anadolu, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde küresel ısınmaya bağlı olarak kışı geçiren birey sayısında ve tür sayısında artış oluyor” diye konuştu.

Diyarbakır’daki kolonideki leylekler 5.000 km’den fazla yol kat ederek, Etiyopya ve Somali’ye kadar gidiyor.

XS
SM
MD
LG