Erişilebilirlik

"Kriz Başbakanı" Merkel'e Veda Hazırlığı


21 Eylül 2021 - Almanya Başbakanı Angela Merkel

Almanya, 16 yıl süren iktidarın ardından, bugün yapılmakta olan seçimlerde görevini tamamlamış noktalayacak Başbakan Angela Merkel’e veda etmeye hazırlanıyor. Merkel, Almanya’nın ilk kadın başbakanı olarak görev yaptı ve Almanya’nın, eski Doğu Almanyalı ilk lideriydi.

Angela Merkel’in siyasi kariyeri, Avrupa’da Demir Perde’nin yıkılmasıyla başladı.

Almanya’nın 1990 yılında yeniden birleşmesinin ardından Merkel Kadın ve Gençlik Bakanı olarak atandı.

2000 yılında Hristiyan Demokrat Birlik Partisi’nin liderliğini üstlenen Merkel, 2005 yılındaki seçimleri az bir farkla kazandı.

Merkel, siyasi kariyerinin ilk büyük kriziyle 2008 yılında, küresel mali krizde karşılaştı. O süreçte Alman bankalarına odaklanan Merkel dalgalanmaları durdurmaya çalıştı.

Merkel, o dönem bir konuşmasında, “Birikim yapanlara, birikimlerinin güvende olduğunu, Alman hükümetinin arkalarında olduğunu söylemek istiyoruz” demişti.

Dönemin banka krizi Euro bölgesinde borç krizine dönüştü. Merkel, Euro bölgesini güvence altına alma konusunda tereddütlü davrandı. Krizde büyük bir harcama kesintisi uygulamak zorunda kalan Yunanistan’da Merkel’e karşı derin bir hoşnutsuzluk gelişti. Avrupa sallantıdaydı ancak Euro bir şekilde ayakta kaldı.

Merkel’in krizlerle dolu iktidar hikayesi

Süddeutsche Zeitung Gazetesi Muhabiri Nico Friedl, “Merkel, sadece Almanya’da değil, hem Avrupa Birliği ve transatlantik ortaklar arasında hem de Çin ve Rusya’da, bir ‘kriz şansölyesi’ olarak tanınıyor çünkü iktidarda kaldığı süre boyunca bir dizi küresel krizi atlatmak zorunda kaldı” diyor.

Rusya’nın 2014 yılında Ukrayna’yı işgali Avrupa’da uzlaşmazlıklar yarattı. Merkel o dönemde Rus lider Vladimir Putin’le diyaloğunu sürdürdü.

Merkel’in biyografi yazarı Ursula Weidenfeld’e göre, “Angela Merkel’in tarzı konuşmak. Sürekli birileriyle görüşmek, Çin ve Rusya’yla bile sürekli diyalog halindeydi.”

Merkel’in karşısına çıkan en büyük engel, 2015 yılında yaşanan göçmen krizi oldu. Göçmen ve mültecilerin Avrupa’ya akın ettiği o dönemde Merkel Almanya’nın sınırlarını kapatmayı reddetti ve sonuç olarak 1 milyondan fazla mülteci Almanya’ya giriş yaptı. Bunların çoğu Suriye’deki iç savaştan kaçanlardı. Merkel’in bu yaklaşımı ciddi tepkilere yol açtı ancak Merkel yine de kararının arkasında durdu.

Merkel, tepkilere, “Kriz döneminde dostane bir yüz gösterdiğimiz için özür dilememiz gerekecekse burası benim ülkem olamaz” ifadeleriyle yanıt verdi.

Merkel’in bu ifadeleri kullanmasının üzerinden 6 yıl geçti ve Başbakan’ın bu konuda hala hiçbir pişmanlığı yok.

Gazeteci Friedl, “Merkel, göçmenlere iyi davranılması gerektiğine, bu kişilerin kapalı sınırlar ardından bırakılmaması gerektiğine inanıyor. Ancak Merkel’in yaklaşımı Avrupa’yı birleştirmek yerine böldü. Bugün bile, göç konusunun nasıl ele alınacağı Avrupa Birliği’nde çözüme ulaşmış değil” diyor.

2016 yılında, İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden ayrılma süreci Brexit gündeme geldi ve o yıl Donald Trump ABD Başkanı seçildi. Transatlantik ilişkiler gözle görülür bir şekilde gerildi.

Yazar Weidenfeld, “Merkel, Trump’la yapıcı bir ilişki kurmanın mümkün olmadığını gördüğünde, Trump’ın kızıyla diyalog kurdu” diyor.

“Bence hepimiz feminist olmalıyız”

Merkel birçok ortamda güçlü erkekler arasındaki tek kadındı. 2017 yılında kendisine feminist olup olmadığı sorulduğunda Merkel ‘etiketlenmek istemediğini’ söylemişti. Ancak birkaç hafta önce verdiği bir röportajda bu yaklaşımını değiştirdiğini şu sözlerle açıkladı: “Bugün bu soruya yanıtımı daha ayrıntılı bir şekilde gözden geçirdim. Şunu söyleyebilirim: evet, bence hepimiz feminist olmalıyız.”

Destekçilerine göre, Merkel Almanya’yı birçok krizden pragmatik ve kararlı bir tutumla çıkardı, Avrupa’da ve Batı’da istikrarı sağladı.

Ancak muhalifleri, ‘kriz şansölyesi’ olarak tanınan Merkel’in ileri görüşlülük sergileyemediğini savunuyor.

Weidenfeld, “Merkel her zaman masadaki sorunları çözdü. Ancak birkaç yıldan fazla sürecek dayanıklılık ve siyasi geleceğe yatırım yapmadı. Örneğin, iklim değişikliğiyle mücadele gibi” diyor.
Merkel, eski Doğu Almanya’da, Berlin’in kuzeyindeki küçük bir semt olan Templin’de büyüdü. Bölgenin belediye başkanı Detlef Tabbert, Merkel’in, o bölgenin yerel halkının karakter özelliklerini taşıdığını söylüyor.

Tabbert’e göre, “Merkel’in sessiz ve sakin yapısı ve Prusya’ya özgü bir azmi var. Birşeye başladığı zaman onu tamamlıyor.”

Merkel’in iktidarının sona ermesi hem Almanya hem de genel anlamda Avrupa için bir dönemin kapanışı anlamına geliyor. Ancak belki de Merkel için bambaşka, yeni bir dönem başlıyor olabilir.

XS
SM
MD
LG