Erişilebilirlik

Riyad: ‘Kaşıkçı Raporundaki İddialar Asılsız’


BM İnsan Hakları Raportörü Agnes Callamard’ın Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı cinayeti soruşturmasının bulgularına dayanarak hazırladığı raporda Suudi Veliaht Prens Muahhmed Bin Selman ve diğer üst düzey Suudi yetkililerin Kaşıkçı cinayeti konusunda soruşturulması gerektiğini bildirdi.

Kaşıkçı’nın İstanbul’daki Suudi Arabistan Başkonsolosluğu’nda öldürülmesi daha önce Suudi Arabistan’ın petrol üretimine bağımlılığını kıran ve kadınlara yönelik araba kullanma yasağı gibi toplumsal yasakları azalttığı gerekçesiyle övgüler toplayan Veliaht Prens Bin Selman’ın imajını olumsuz etkiledi.

Raporla ilgili olarak Riyad’dan yapılan ilk açıklama Dışişleri Bakanı Adil El Cubeyr’den geldi. Cubeyr yazdığı Twitter mesajında “İnsan hakları konseyinin raportörünün hazırladığı rapor çelişkiler ve asılsız iddialar içeriyor, bu da güvenilirliğine gölge düşürüyor” ifadelerini kullandı.

Altı ay süren soruşturmanın ardından hazırlanan 100 sayfalık raporda BM’nin yargısız infaz vakalarını inceleyen özel raöportörü Callamard, Suudi Arabistan’ı “kasten, önceden tasarlayarak infaz uygulamak”la suçladı.

Callamard “Cinayette veliaht prensin sorumluluğu olduğuna dair soruşturmaya konu olacak yeterli inandırıcı delil mevcut” ifadelerini kullandı.

Kaşıkçı cinayetinin ardından bazı Batılı şirket yöneticileri Riyad’daki ekonomik forumdan çekilerek Veliaht Prens’i protesto edereken büyük yatırımcılar bu yıl Riyad’la önemli anlaşmalara imza atmaya devam etti.

Callamard, dünya ülkelerinden Suudi Arabistan’a satılan gözetleme teknolojileriyle ilgili lisans izinlerini durdurma ve Riyad’dan bu teknolojileri kanunsuz uygulamalarda kullanmayacağının garantisini verilmden de atışların başlatılmaması çağrısı yaptı.

Callamard ABD’ye de Suudi Arabistan’ın ABD’deki suçlarını incelemesi için FBI soruşturması başlatması çağrısında bulundu.

Callamard ayrıca Suudi Arabistan’a uygulanacak uluslararası yaptırımların cinayette sorumluğu olmadığını kanıtlayıncaya dek ülkenin fiili yöneticisi olarak görülen veliaht prensi ve yurt dışındaki mal varlıklarını içerecek şekilde genişletilmesini istedi.

Veliaht Prens ne kadar bilgi sahibiydi?

Callamard gazetecilere yaptığı açıklamada “Soruşturulması gereken veliaht prensin Kaşıkçı’ya yapılanların ne kadarını bildiği, doğrudan ya da dolaylı olarak cinayetten haberdar olup olmadığı… Cinayeti önleyebilir miydi ve operasyon başlayınca bunu yapamadı mı?” diye konuştu.

Suudi Arabistan başsavcılığı Kaşıkçı cinayetinde sorumluluğu olduğu gerekçesiyle 11 şüpheli için iddianame hazırlamış, bunlardan beşinin ölüm cezasına çarptırılabileceği belirtilmişti.

Callamard Suudi Arabistan’daki yargılamanın gizlilik ve adaletin olası yanlış uygulanması gerekçeleriyle durdurulması gerektiğini de sözlerine ekledi.

Callamard bunun yerine ulusalrarası adli soruşturma açılması gerektiğini söyledi ve BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’e bu konuda çağrıda bulundu. Guterres’in sözcüsü Stephane Dujarric ise hükümetlerarası bir komisyonun verdiği yetki olmadan böyle bir soruşturmanın açılmasının Genel Sekreter’in yetkisi dahilinde olmadığını söyledi.

Suudi Arabistan’ın da 47 üyesi arasında olduğu BM İnsan Hakları Konseyi Pazartesi günü üç haftalık bir oturum başlatacak. CIA ve bazı batılı ülkeler cinayetin emrini Suudi veliaht prensin verdiğine inanıyor ancak Suudi yetkililer bu iddiaları uzun süredir reddediyor.

XS
SM
MD
LG