Erişilebilirlik

İş Ortamında 'Nezaketsizlik' Artıyor

  • Faiza Elmasry

Modern dünyada işyerlerindeki nezaket oranının geçmişe göre artık daha düşük olduğu görülüyor. Aynı ofiste yanyana çalışan insanlar birbirlerine teşekkür etmiyor, ”lütfen” kelimesi neredeyse tarihe karışıyor. Çalışanlar, toplantılar sırasında konuşma yapan kişiyi dinlemek yerine akıllı telefonlarında mesajlarına, elektronik posta kutularına bakıyor, konuşmaların parçası olmaktan kaçınıyor. Kimileriyse grup çalışmalarından kendilerine fazlasıyla pay çıkarmaya çalışıyor. California eyaletinin Irvine kentindeki Bryan Cave hukuk şirketinde çalışanların birbirlerine aşağılayıcı bakışları ve iğneleyici sözleri o kadar çığırından çıkmış ki yöneticiler, çalışanlarına nezaket eğitimi verme kararı almış.

Hukuk bürosunun ortaklarından Stuart Price, çalışanlarının uyması gereken ortak bir nezaket kodu oluşturduklarını ve bu koda uyulması için bir program başlattıklarını söylüyor. Büronun girişindeki granit levhaya yazılı on maddelik nezaket kuralları, hemen göze çarpıyor. Price için bu on madde içinde ikisi, özellikle öne çıkıyor. Bunlar, koşullar ne kadar zor olursa olsun herkesin birbirine eşit ve saygılı davranması. Diğer madde ise nezaketsizliğin önüne geçmek için mutlaka diyalog kurulması.

Stuart Price, nezaket dışı davranışlara artık göz yummayacaklarını söylüyor ve ”Atacağımız ilk adım, önce nezaketsiz davranan kişiyle neler olduğu hakkında özel olarak konuşmak. Aynı kişi bu davranışı tekrarlarsa yeniden konuşacağız ve eğer bu davranış ciddi bir sorun haline gelirse işine son vereceğiz” diyor.

Çalışma ortamına nezaket kurallarının hakim olmasını sağlamak, Bryan Cave hukuk firmasını birçok yönden olumlu etkilemiş. Stuart Price, programı başlattıktan bir yıl sonra büyük şirket kategorisinde California’nın Orange ilçesinde ”Çalışılacak En İyi Şirket” ödülü aldıklarını söylüyor. Price, çalışanların nezakete ve iyi davranışlara odaklandığında finansal performansın da yükseldiğinin altını çiziyor.

Nezaketsizliğin maliyeti çok yüksek

Georgetown Üniversitesi’nden işletme profesörü Christine Porath, nezaket kültürünün, çalışanların kendilerini daha mutlu ve daha güvende hissetmelerini sağladığını söylüyor. Uzman, araştırmalarının sonuçlarını ve kendi deneyimlerini İşyerleri İçin Manifesto adlı kitabında toplamış.

Christine Porath, nezaketsizliğin sonuçlarının farkına, nezaketsizlik üzerine araştırma yapmaya başlamadan çok önce vardığının altını çiziyor. Uzman, ”Üniversiteden mezun olduktan sonra hayallerimin işini elde ettiğimi sanıyordum. Dünyanın en büyük spor pazarlama kurumlarından birinde çalışıyordum. Ancak tam zamanlı olarak çalışmaya başladığımda kendimi son derece zehirli ve zararlı bir kültürün içinde buldum. Kurumun üst düzey yöneticileri kendilerini beğenmiş, kötü huylu, herkese tepeden bakan kişilerdi. Çalışanlarını başkalarının önünde aşağılamaktan çekinmiyorlardı” diyor.

Uzman, nezaketsizliğin herkesi ne kadar olumsuz etkilediğinin farkına ilk kez bu ortamda vardığını söylüyor.

Porath, ”Nezaketsizlik aynı zamanda bulaşıcıydı. Gün içinde ruh hallerini, performanslarını, motivasyonlarını etkiliyordu. Bu olumsuzluklar iş arkadaşlarına, müşterilerine ve diğer kişilerle olan ilişkilerine de yansıyor, kuruma ve çalışanların özel hayatlarına da zarar veriyordu” diye anlatıyor.

Christine Porath, nezaketsizliğin fiziksel yönden de olumsuz etkileri olduğunu söylüyor ve buna örnek olarak babasının kaba patronları yüzünden kalp krizi geçirmesini gösteriyor.

İş ortamında nezaketsizlikciddi bir sorun

Porath’e göre işyerlerinde nezaketsizlik yıllardır artıyor.

Uzman, bu konu üzerinde 1998’de araştırma yapmaya başladığını ve o yıllarda çalışma hayatındakilerin yüzde 25‘inden azının bu olumsuz davranış biçiminden etkilendiğini belirtiyor. Ancak bu oran, son yıllarda yüzde 50‘nin üzerine çıkmış durumda. Bu da işyerinde saygısızlığa ve kaba davranışlara maruz kalanların sayısının arttığına işaret ediyor.

Porath, yaptığı anketlerde, çalışanlara ”Neden nezaketsizsiniz?” sorusunu yöneltmiş. Katılımcıların yüzde 60‘ının bu soruya yanıtı, ”Stres altındayım” ya da ”İş yüküm çok ağır” olmuş. Uzman, çalışanlardan daha az kaynakla daha çok iş çıkarmalarının beklendiğini söylüyor. Bir başka etken ise teknoloji. Elektronik posta aracılığıyla haberleşme ve iletişimin yaygınlaşması, nezaketli davranmayı kısıtlıyor. Bunun nedeni, elektronik yazışmaların, kişinin ses tonu ya da mimikleri gibi fiziksel işaretlerden yoksun olması. Teknolojik iletişim, kişiler arasında yanlış anlaşılmalara yol açıyor.

”Medeni ve nazik olalım” hareketi

Christine Porath, yanlış anlaşılmalara yol açmamak için stresli ya da öfkeli hissedilen anlarda elektronik posta gönderilmemesi tavsiyesinde bulunuyor. Bir başka tavsiye ise ”espri anlayışınızın ya da eleştirilerinizin yerini bulup bulmayacağından emin değilseniz yazdıklarınızı tekrar okuyun, bir daha düşünün ve ‘gönder’ tuşuna basma dürtüsüne karşı direnin” şeklinde. Porath ayrıca elektronik postaların yazılış tonundan emin olunmadığı durumlarda yazılanların kaydedilip bir başka zaman yeniden okunmasını ve daha sonra gönderilmesini öneriyor. Uzman, telefon, Skype gibi yüzyüze görüşmelerin ya da kişilerin bizzat biraraya gelerek konuşmasının da daha etkili iletişim yöntemleri olduğunun altını çiziyor.

İşte Christine Porath’e göre şirket liderlerinin çalışanlarının gönlünde taht kurmaları için uymaları gereken nezaket kuralları:

  • Daha çok dinleyin.
  • Daha çok gülümseyin.
  • Daha çok teşekkür edin.
  • Başkalarının fikirlerine gerçek anlamda ilgi gösterin.
  • Başkalarını küçük düşürmeyin, aşağılamayın.
  • Fikir ayrılıklarını saygıyla dile getirin.

Christine Porath, çalışanlara da nezaketin az olduğu iş ortamlarında nasıl davranmaları gerektiği konusunda bazı önerilerde bulunuyor:

  • Kendinize, öğrenmeye ve gelişmeye odaklanın. Böylelikle ileriye baktığınızı hissedin.
  • İşyeri içinde ve dışında yenilik yapmak için fırsat kollayın.
  • Zor bir durumdan kurtulmak için bir akıl hocasına danışın.
  • Sizin için anlamı olan projelerde çalışmak istediğinizi belirtin.
  • İşyeri içinde ve dışında olumlu ilişki arayışına girin.
  • Stresle başa çıkmayı öğrenin, hobi edinin, ailenizle ve arkadaşlarınızla kaliteli zaman geçirin.
  • Sağlıklı beslenin, egzersiz yapın ve iyi uyuyun.
XS
SM
MD
LG