Erişilebilirlik

İran'a Ambargo Yeniden mi Gündemde?


Resmi adı Kapsamlı Ortak Eylem Planı olan anlaşma, İran’la BM Güvenlik Konseyi’nin 5 daimi üyesi, AB ve Almanya arasında Ekim 2015’te imzalandı.

Anlaşma İran’ı şu adımları atmakla yükümlü tutuyor:

  • Orta düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarını imha etmek
  • Düşük düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunu yüzde 89 oranında azaltmak
  • Uranyum zenginleştirmede kullanılan santrifüjlerin sayısını üçte iki oranında azaltmak
  • Uranyum zenginleştirmeyi ilk nesil santrifüjlerle tek bir tesise sınırlandırmak

Anlaşmaya göre bunun karşılığında dünya güçleri de şu adımları atmakla yükümlü:

  • BM nükleer programla bağlantılı yaptırımları kaldıracak
  • AB ve ABD bazı yaptırımları kaldıracak
  • İran’ın ülke dışındaki 100 milyar doların üzerindeki dondurulmuş mal varlıkları serbest bırakılacak.

Anlaşma neden tasdik edilmeli?

Kongre, Amerikan başkanlarına her 90 günde bir Kongre’ye, İran’ın anlaşmaya uyup-uymadığına yönelik rapor sunma yükümlülüğü getiren bir yasa geçirmişti.

Trump anlaşmayı tasdik edecek mi?

Trump Ocak ayında başkanlık görevine başlamasından bu yana anlaşmayı daha önce iki kez tasdik etmişti. Ancak nükleer anlaşmayı “tarihin en kötü anlaşması” olarak nitelendiren Trump, üçüncü kez tasdik etmeyeceğinin güçlü işaretlerini veriyordu.

Tasdiklenmeyen anlaşma ne olacak?

  • Trump anlaşmayı tasdik etmeyeceğini açıkladı. Şimdi, Kongre’nin önünde İran’a yönelik geçmişteki yaptırımları tekrar yürürlüğe koyup-koymamaya karar vermek için 60 gün süresi var.
  • Eğer Kongre bunun yerine yeni yaptırımlar getirme kararı alırsa Amerika anlaşmaya yönelik yükümlülüklerini ihlal etmiş olacak ve anlaşma bozulacak.
  • Kongre iki yönde de bir adım atmazsa anlaşma bir sonraki 90 gün içinde yürürlükte kalmaya devam edecek.
XS
SM
MD
LG