Erişilebilirlik

‘İran’da 3 Bin 700 Kişi Tutuklandı’ İddiası


İran’da reformcu milletvekillerinden Mahmud Sadigi, güvenlik güçlerinin iki haftadır ülke genelinde süren protestolarda 3 bin 700 kişiyi tutukladığını öne sürdü.

Mahmud Sadigi’nin açıkladığı rakam İran Meclisi’nin resmi haber sitesinde yer aldı. Yetkililer daha önce başkent Tahran’da yüzlerce kişinin tutuklandığını, diğer bölgelerde bu sayının çok daha az olduğunu açıklamıştı.

Sadigi, 3 bin 700 tutuklamanın en iyimser tahmin olduğunu, zira birçok farklı güvenlik gücü grubunun olaylara müdahil olduğunu belirtti. Bunlara Devrim Muhafızları, Besiç ve isyanla mücadele ekipleri dahil.

İçişleri Bakanı Abdulreza Rahmani Fazli, hükümet karşıtı gösterilere 42 bin kişinin katıldığını açıklamıştı. Sadigi bu açıklamasıyla, göstericilerin neredeyse yüzde 10’unun tutuklandığını savunuyor.

Reformcu vekil, bu sayıya nasıl ulaştığını ise açıklamadı. Reformcular, son protestolara katılmasa da, benzer açıklamalar yaparak muhafazakar rakipleri üzerinde baskı oluşturmaya çalışıyorlar.

Haber ajansı Associated Press’e bilgi veren İran dışındaki insan hakları grupları, bu sayının şaşırtıcı olmadığını zira yetkililerin protestolar katılmayan öğrencileri de “sözde önlem amaçlı” tutukladığını belirtiyor. 2009’daki gösterilerde bu şekilde 4 bin kişi tutuklanmıştı.

İnsan hakları gruplarının endişesi, İran’daki cezaevi koşulları. İran hapishaneleri, 2009’daki tutuklamalar sonrası işkence, taciz ve cinayet ithamlarıyla gündeme gelmişti. New York merkezli İran İnsan Hakları Merkezi son gösterilerde tutuklananlardan üçünün daha gözaltında öldüğünü bildiriyor.

Merkeze göre, ölümlerden biri Tahran’da cezaevinde intihar olarak kayıtlara geçti. Arak kentinde gözaltında ölen kişinin ailesi de, oğullarının kafasında, sanki çekiçle vurulmuş gibi, devasa bir yara olduğunu söylüyor. Mizan haber ajansı yetkililerin Arak’taki ölümün de intihar olduğunu söylediğini bildirdi.

İran İnsan Hakları Merkezi’nin öne sürdüğü üçüncü ölüm ise Dezful kentinden. İranlı yetkililer ise konuyla ilgili açıklama yapmış değil.

Öte yandan yarı resmi haber ajansı ISNA’nın bildirdiğine göre Tahran’da Pazar günü salıverilen 70 kişiden sonra Salı günü de 70 kişi kefaletle serbest bırakıldı. Yetkililer gösterilerin azaldığını açıkladı. Bunda Telegram gibi popüler mesajlaşma uygulamalarının engellenmesi de etkili oldu.

ABD’li uzmanlara göre protestoları muhafazakar muhalefet, ılımlı Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ve hükümetine karşı başlattı.

İran’ın dini lideri Ali Hamaney ise protestolardan “Amerikalıları ve Siyonistleri” sorumlu tutsa da, ülkedeki ekonomik durumla ilgili şikayetlerin meşru olduğunu da kabul ediyor.

İran’da 28 Aralık’ta hayat pahalılığı ve ekonomik sıkıntıları protesto için başlayan gösteriler hızla tüm ülkeye yayılmıştı. Gösterilerde 21 kişi hayatını kaybetti.

XS
SM
MD
LG