Erişilebilirlik

Irak’a En Büyük Destek Sözü Türkiye’den


Irak’ın IŞİD’le yıllardır süren yıkıcı savaşın ardından yeniden yapılandırılmasına destek için Kuveyt’te düzenlenen bağış konferansında milyarlarca dolarlık destek sözü verildi. Ancak açıklanan miktar, Bağdat’ın istediği 88,2 milyar doların yine de altında kaldı.

Kuveyt’teki toplantıda en büyük destek sözü Türkiye’den geldi. Türkiye Irak’a 5 milyar dolar kredi desteği sağlamayı planladığını duyurdu. Kuveyt Emiri 1 milyar dolar kredi, 1 milyar dolar da doğrudan yatırım desteğinde bulunacaklarını belirtti.

Suudi Arabistan 1,5 milyar dolar sözü verirken, merkezi Kuveyt’te bulunan Arap Fonu da Irak’ın gelecek yıllarda 1,5 milyar dolarlık altyapı yardımı alacağını kaydetti.

Riyad’ın öncülüğündeki bazı Arap ülkeleriyle diplomatik kriz yaşayan Katar da 1 milyar dolar sözü verdi. Birleşik Arap Emirlikleri ve İslami Kalkınma Bankası 500 milyon dolar, Almanya 617 milyon dolar, AB de 494 milyon dolar taahhüdünde bulundu.

Amerika, Kuveyt’teki toplantıda doğrudan bir destek rakamı açıklamadı ancak 3 milyar doların üzerinde kredi ve Amerikan şirketlerinin Irak’a yatırım yapmasına yardımcı olacak fon desteği sağlamayı planlıyor.

Bir nesil önce Saddam Hüseyin tarafından işgal edilmiş bir ülke olan Kuveyt’in 88 yaşındaki emiri Şeyh Sabah el Ahmed el Sabah konuşmasında, Irak’ın IŞİD’le savaşın ardından barışçıl ve istikrarlı bir ülke olmasının sağlanmasına verdikleri önemi vurguladı. El Sabah, “Irak, destek gelmeden yeniden inşa misyonuna başlayamaz” dedi.

Iraklı yetkililer, ihtiyaç duydukları 88,2 milyar doların sırf 17 milyar dolarının evlerin yeniden inşasına harcanması gerekeceğini tahmin ediyor. BM savaştan en kötü etkilenen yerlerin başında gelen Musul’da 400 bin evin yeniden inşa edilmesi gerektiğini belirtiyor.

IŞİD’le savaş Irak’ta 5 milyonun üzerinde kişiyi yerlerinden ederken, bunların sadece yarısı evlerine geri dönebildi.

Ancak yetkililer, özellikle 2.Dünya Savaşı’ndan bu yana en büyük toplu göçe neden olan Irak ve Suriye’deki savaşların ardından uluslararası bağışçılarda bir yorgunluk hissi olduğunu kabul ediyor. Irak, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nün (OPEC) en büyük ikinci ham petrol üretici ülkesi ve dünyanın bilinen 5’inci büyük rezervlerine de ev sahipliği yapıyor ancak buraları işleten uluslararası şirketlere ödemelerde zorlanıyor.

Donald Trump yönetimi de Irak’ın yeniden inşasına doğrudan yatırım yapmaya pek istekli görünmüyor.

Amerika Irak’ın yeniden inşası için tek başına 9 yılda 60 milyar dolar harcadı. 25 milyar dolar civarında bir miktar, 2014’te IŞİD’in saldırıları sırasında dağılan Irak ordusuna gitti. Amerikan hükümeti denetçileri büyük çapta israf ve yolsuzluk tespit ederken, bu durum yabancı yardımların boyutunu düşürmek isteyen Trump gibi Batılı politikacıların şüphelerini artırdı.

Bununla birlikte Washington, ABD EXIM Bank’tan Irak için 3 milyar doların üzerinde paket teklifinde bulundu.

Bu arada, bölgesel gerilimlerin Irak’a mali desteği etkileyebileceği tahminleri yapılıyor. İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif toplantıya katıldı ancak aile fotoğrafında yer almadı. Suudi Arabistan ve diğer Körfez ülkelerinin, İran’ın Irak’taki etkisi ve 2015 nükleer anlaşmasından sağladığı kazanımlar konusunda şüphe duymaya devam ediyor.

Katar’a yönelik 4 Arap ülkesinin boykotu da sürüyor.

Irak Başbakanı Haydar el Abadi tüm komşularını Irak’a destek vermeye çağırdı.

XS
SM
MD
LG