Erişilebilirlik

Irak'ta Yeniden Sayılan Oylar Sonucu Değiştirmedi


Irak’ta geçtiğimiz Mayıs ayında Şii din adamı Mukteda El Sadr'ın liderliğindeki Sayrun (Yürüyüş) blokunun kazandığı genel seçim sonuçlarına, Süleymaniye ve Kerkük’teki Türkmen gruplar itiraz etmişti. Bunun üzerine oylar yeniden sayılmıştı. Hafta başında yeniden oy sayımının tamamlandığını açıklayan Irak Yüksek Seçim Kurulu Cuma günü de çıkan sonucu açıkladı. Buna göre seçim sonucu değişmedi, El Sadr liderliğindeki ittifak liderliğini yine korudu.

Irak Seçim Komisyonu’na göre, ülkedeki 18 vilayetin 13’ünde, yeniden sayım sonrası ortaya çıkan sonuçlarla ilki sonuçlar uyuşuyor. Oyların yeniden sayılması sonrası, sonuçta kayda değer bir değişiklik olmadı. El Sadr, mecliste kazandığı 54 sandalyeyi korudu. İran destekli Şii milis liderlerinden oluşan grup da yine Sadr blokunun ardından ikinci sırayı muhafaza etti. Ancak grup yeni sayım sonuçlarıyla mecliste bir sandalye daha kazanarak, sandalye sayısını 48’e çıkarttı. Irak Başbakanı Haydar Ebadi’nin bloku ise 42 sandalye ile üçüncü sıradaki yerini muhafaza etti.

Ancak seçimi kazanan siyasi partiler, seçimin üzerinden 3 ay geçmesine rağmen hala kurulacak koalisyon hükümeti konusunda pazarlıkları sürdürüyor ve koalisyon pazarlıklarının kısa zamanda da sonuçlanacağına dair bir işaret yok. İkinci dönemde de Başbakan olarak görevde kalmak isteyen Ebadi yeni hükümet kuruluna kadar kırılgan ve hassas dönemde geçici hükümetin başında.

Yeni hükümete ilişkin siyasi belirsizliğin aşılamaması, ülkede temel hizmetlerde yaşanan sıkıntılar, işsizlik sorunu ve IŞİD ile savaş sonrası Irak’ın yeniden yapılandırılması çalışmalarının yavaş ilerlemesi gibi sebeplerle halkın tepkisinin büyüdüğü bir dönemde gerilimi daha da arttırıyor.

Tepkiler, Irak’ın Şii din adamı Ayetullah Ali Sistani tarafından da desteklenen protestolarla daha da tırmanıyor. Gösterilere destek veren El Sadr da, kurulması muhtemel koalisyon hükümetinde yer almak için, Başbakan’ın karşılamasını talep ettiği 40 maddeden oluşan bir liste açıkladı. Sıralanan talepler arasında siyasi olarak bağımsız olunması, yeniden seçim yarışına girmemesi gibi maddeler yer aldı. Sadr bu taleplerin karşılanmaması halinde muhalefette yer alacak.

Irak’ta Mayıs ayında yapılan seçimler sonrasında Birleşmiş Milletler özellikle statüsü tartışmalı olan Kerkük’te usulsüzlükler konusunda endişeleri gündeme getirmişti. Kerkük’te yaşayan Türkmen ve Arap gruplar sonuca itiraz edince, oyların yeniden sayılmasına karar verilmişti. Yeniden sayım sonucunda Kerkük'te sonuçlar değişmezken, Süleymaniye'deki sonuçlarda sadece küçük değişiklikler ortaya çıktı.

Hükümet ne zaman kurulacak?

Oyların yeniden sayılması sonrasında açıklanan yeni sonuçların nihai olarak resmiyet kazanması için Irak Federal Anayasa Mahkemesi tarafından da onaylanması gerekiyor. Mahkeme onayı gelene kadar siyasi partilerin bu sonuca da itiraz etme hakkı bulunuyor.

Anayasa Mahkemesi yeni sonuçları onayladığında, yeni hükümetin kurulması için Irak anayasasında belirlenen 90 günlük süre başlıyor. Milletvekilleri meclis başkanı, Cumhurbaşkanı, Başbakan ve kabineyi belirlemek üzere toplanacak.

Irak’ta meclis başkanlığına genellikle Sünni Arap, sembolik bir görev olan Cumhurbaşkanlığı görevine bir Kürt, Başbakanlığa da Şii bir siyasetçi getiriliyor.

Seçimi kazanan partiler arasında, Irak siyasetinde ABD ve İran etkisinin yanı sıra milislerin devletin güvenlik mekanizmasına entegrasyonu gibi tartışmalı konularda görüş ayrılıkları var. O nedenle yeni hükümet için çetin pazarlıkların önümüzdeki dönemde devam etmesi bekleniyor.

XS
SM
MD
LG