Erişilebilirlik

İlk Oylamada Halk Oylaması Eşiği Aşıldı


Başbakan Binali Yıldırım

TBMM Genel Kurulu’nda Başbakanlık Sistemi’ne geçilmesini öngören anayasa değişikliği teklifi hakkında ilk oylama, madde görüşülmesine geçilebilmesi için tümü üzerinde yapıldı ve 134 “ret” oyuna karşın 338 “kabul” oyu verildi.

TBMM’de tümü üzerindeki ilk oylama çerçevesinde, AKP’ye, MHP’nin destek vermesiyle anayasa değişikliğini halk oylamasına götürmek için gerekli 330 oy eşiği aşılabileceği görüldü. Ancak bu oylama sadece maddelere üzerindeki müzakerelere geçiş yapılabilmesi için oy çokluğu esasına dayalı idi. Yani TBMM Başkanı İsmail Kahraman haricinde AKP’nin 316 sandalye sayısı zaten anayasa teklifi maddelerini görüştürmek üzere oylama yapılmasına yeterli. Ancak görüşmeler sona erdikten sonra anayasa değişikliğini halk oylamasına sunabilmek için Anayasa’nın 175’nci maddesi uyarınca 330 milletvekilince “kabul” oyu verilmesi gerekiyor.

Bugünkü bu ilk oylama ise, MHP’nin anayasa değişikliği teklifine desteğini göstermesi ve vekillerince “kabul” oyu kullanılması bakımından AKP’yi rahatlattı.

TBMM Genel Kurulu’nda dün başlayan görüşmelerde, bugün saat 01.14 itibariyle oy sayımı sona erdi. AKP’li Başkanvekili Ahmet Aydın, anayasa değişikliğine ilişkin oylama sonuçlarını ilan etti. Buna göre; 480 milletvekili oylamaya katıldı. Bu katılımcı sayısı bakımından 550 sandalyeli TBMM’de tutuklu HDP’li milletvekilleri yanı sıra her partiden oylamaya bulunmayan vekiller olduğu görüldü. Oylamada, 338 “kabul” oyu çıkmasına karşın 134 “ret” oyu geldi. Ayrıca 5 “boş” oy kullanıldı ve 2 “çekimser” oy verildi.

CHP ve HDP’li vekiller, oylamaya Anayasa’daki “gizlilik” ilkesine riayet edilmediği gerekçesiyle karşı çıktı.

CHP Grup Başkanvekili Engin Altay, AKP’lilerce kabinlere girilmeden açıkta göstererek oy kullanıldığını ifade etti.

AKP Grup Başkanvekili Mustafa Elitaş ise, CHP’li vekillerce yapılan Periscopeyayınıyla gizliliğe aykırı davranıldığını öne sürdü.

Tartışmalar devam ettiği sırada AKP’li Başkanvekili Aydın, İç Tüzük’e uygun şekilde geçerli bir oylama yapıldığını söyleyerek, oturuma ara verdi.

Oylamaya geçilmesinden önce ise AKP Hükümeti adına Adalet Bakanı Bekir Bozdağ kürsüdeydi ve soruları yanıtladı. Ancak öncesinde Başbakan Binali Yıldırım ise, AKP Genel Başkanı sıfatıyla grubu adına konuştu.

Yıldırım: ‘Başbakan yok, bin Ali feda olsun’

Yıldırım, konuşmasına muhalefet cephesindeki “rejim değişikliği” eleştirisine karşılık “sistem değişikliği” olduğu savunmasıyla başladı. Yıldırım, özetle şu görüşlerini ifade etti:

“Büyük bir iftiharla söylüyorum ki: Erzincan'da kendi halinde bir ailenin 10 evladından biri olarak bu ülkenin yönetim kademesinde önemli bir sorumluluk almış olmam ülkemizin, cumhuriyetin bize bahşettiği en büyük imkandır, en büyük onurdur. Kurtuluş Savaşı için hayatlarını ortaya koyan, bu toprakları bize vatan yapan başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere bütün şehitlerimize Allah'tan rahmet diyoruz. Gazilerimize hayırlı uzun ömürler diliyoruz. Onların bıraktığı bu emaneti hiçbir zarar gelmeden, bir karış toprağına bile halel gelmeden gelecek kuşaklara aynı şekilde tek bayrak, tek devlet, tek vatan, tek millet olarak teslim etmek boynumuzun borcudur.

Mesele çok açıktır, bu bir yönetim sistemi değişikliğidir; Cumhurbaşkanlığı yönetim sistemidir, adı da budur. Bu sistemde Cumhurbaşkanlığı seçimiyle Meclis seçimi aynı anda yapılmakta ve böylece iki tane erk aynı anda teşekkül etmektedir; biri, yasama ve denetlemeyi sağlayacak Meclis, diğeri de yürütmeyi, memleketin, milletin işini gücünü yapacak hükümet.”

1970’li yıllar sonunda Fahri Korutürk’ün ölümü üzerine 115 tur seçim yapılmasına rağmen Cumhurbaşkanı seçilemediğini kaydeden Yıldırım, HDP’li Celal Doğan’ın düzeltmesi üzerine 119 turda seçim yapılamadığını anlattı. O dönem beş ay Cumhurbaşkansız kalınmasıyla 1980 darbesine zemin hazırlandığını kaydeden Yıldırım, 2007 yılında ise AKP iktidarı olarak parlamenter sistemde 363 milletvekiliyle Cumhurbaşkanı seçmeleri karşısına 367 hukuk icadı çıkarıldığını söyledi. O günlerde parlamento çözüm üretemeyince anayasa değişikliği yapıldığını ve böylece Recep Tayyip Erdoğan’ın seçilmiş Cumhurbaşkanı olduğunu anlatan Yıldırım, sonrasında yürütmede iki seçilmiş bulunmasıyla çift başlılık ortaya çıktığını dile getirdi. MHP Genel Başkanı Sayın Bahçeli’nin bu mevcut duruma ilişkin çağrı yapmasıyla anayasa değişikliğini hemen yeniden gündeme aldıklarını kaydeden Yıldırım, ortaya 18 maddelik bu teklifin çıktığını ifade etti.

Yıldırım, Cumhurbaşkanı’nın bu anayasa teklifi uyarınca Yürütme’nin başı olacak olmasına rağmen denetlenemeyeceğine ilişkin CHP’nin tepkisine de yanıt verdi. Yıldırım, Cumhurbaşkanı’nın halk tarafından seçildiği için bir başka güvenoyuna ihtiyacı olmadığını ve gensoru yerine de 5 yıl sonra seçimle halka hesap vereceğini savundu.

Sonrasında AKP Genel Başkanı Binali Yıldırım, tek tek maddeleri anlattı ancak konuşması sırasında Cumhurbaşkanı ifadesiyle Başbakan ifadesini karıştırması üzerine CHP’lilerden “Başbakan yok” anımsatması geldi. Bunun üzerine Yıldırım, “Başbakan yok. Evet, yok. Ya biz makam, mevki delisi değiliz. Memleketin geleceği için bir Ali değil bin Ali feda olsun. Eğer ülkem, milletim kazanacaksa biz kaybedelim. Biz şan şöhret peşinde değiliz” dedi. Yıldırım’ın bu sözleri, AKP’lilerce uzun süre ayakta alkışlandı.

XS
SM
MD
LG