Erişilebilirlik

İki Afrika Halkından Almanya'ya Tazminat Davası


Alman İmparatorluğu döneminde Alman ordusunun Afrika’da Herero ve Nama adlı yerli halka karşı işlediği iddia edilen katliamla bağlantılı, iki halk grubunun temsilcilerini tazminat talebiyle New York’ta dava açtı.

22 sayfalık dava dilekçesinde, şimdiki adıyla Namibya topraklarını işgal eden Alman ordusunun Herero ve Nama halklarının topraklarını işgal ettikten sonra, soykırım uyguladığı, kadınlara ve kızlara tecavüz edildiği, verilen zararının da karşılanmadığı öne sürüldü.

Başvuruyu yapan avukatlar, Alman hükümetini, söz konusu dönemde yaşananlara ilişkin, Namibya hükümetiyle devam eden görüşmelere Herero ve Nama temsilcilerinin dahil etmemekle suçladılar. Berlin’de bir açıklama yapan Federal Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, Herero ve Nama’ların temsilcileri ile doğrudan görüşme yapmamak için ‘haklı sebeplerin’ bulunduğu belirtilerek, ‘Sivil örgütleri dışlamadan hükümetler arasında müzakere yapıyoruz’ ifadesini kullandı.

1884 yılında Alman İmparatorluğu’nun işgal ettiği ve günümüzde adı Namibya olan bölgede, 1904 yılında yerli Herero ve Nama halkları isyan etmiş ve çatışmalarda 100 kadar Alman askeri öldürülmüştü. İddialara göre bunun üzerine bölgenin komutanı olan Alman General Lothar von Trotha 2 Ekim 1904 tarihli emriyle, ‘silahlı veya silahsız tüm Hereroların öldürülmesi’ emrini verdi. Daha sonra ayaklanan Namalara karşı da büyük kıyımlar işlenirken, kaynaklara göre toplam 100 bin yerli Alman askerleri tarafından öldürüldü ya da çalışma kamplarında can verdi.

Almanya’nın Afrika’daki kolonilerinde yaşananlar, geçen 2 Haziran’da Federal Meclis’te kabul edilen Ermeni soykırımı kararı ile bağlantılı olarak tekrardan gündeme gelmişti.

Çok sayıda Alman ve Türk siyasetçi, Ermeni soykırımı kararından sonra, Almanya’nın Herero ve Namalara karşı soykırım suçu ile yüzleşmediğini belirterek, bunu ‘çifte standart’ olarak nitelemişti. Bunun üzerine Alman hükümeti 1904 ile 1908 yılları arasında yaşanan olayları ilk kez ‘soykırım’ olarak nitelemiş, Almanya ile Namibya hükümetleri arasında devam eden gayrıresmi görüşmelerin yıl sonuna kadar sona ereceğini ve imzalanacak ortak metinde Herero ve Nama halklarına yönelik katliamların soykırım olarak tanımlanacağını açıklamıştı.

Bu kapsamda yıl sonunda Alman ve Namibya parlamentolarının ortak bir oturum için bir araya gelmeleri ve toplantıda Cumhurbaşkanı Joachim Gauck’un Herero ve Nama haklarından resmen özür dilemesi planlanıyordu.

Herero ve Nama temsilcilerinin tazminat talebiyle New York’ta dava açmasının Almanya ve Namibya arasında planlanan yol haritasının yaşama geçirilmemesi uzlaşma sağlanaması ile ilgili olduğu tahmin ediliyor. Herero temsilcileri, ABD’deki tazminat davasından sonra, Lahey’deki Adalet Divanı’na başvuracaklarını da açıkladılar. Herero ve Nama haklarının temsilcileri Yahudi soykırımına benzer tazminat talep ederken, Namibya’ya 1990 yılından bu yana 870 milyon Euro mali yardım yapıldığını belirten Alman temsilciler soykırım kurbanlarının ailelerine maddi tazminat yerine, Namibya’da altyapı, eğitim ve kültür çalışmalarına fon ayırmayı teklif ediyor.

XS
SM
MD
LG