Erişilebilirlik

İran’dan Avrupa’ya Tehdit: ‘Askerleriniz Güvende Olmayabilir’


Hasan Ruhani'nin konuşması canlı yayınlandı

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Ortadoğu’daki ABD askerlerinin tehlikede olabileceğini söyledi. Ruhani, ABD’nin 2018 yılında uluslararası nükleer anlaşmadan çekilmesinden bu yana ilk kez Avrupa’ya doğrudan bir tehditte bulundu.

Ruhani kabine toplantısında yaptığı ve televizyondan canlı yayınlanan konuşmasında “Bugün Amerikalı askerler tehdit altında, yarın İranlı askerler tehdit altında olabilir. Bu bölgeden ayrılmanızı istiyoruz ama savaşla değil, makul olarak. Bu sizin kendi çıkarınıza” ifadelerini kullandı.

Avrupa ülkeleri Salı günü nükleer anlaşmanın 36’ncı paragrafıyla düzenlenen "itilafların çözümü mekanizması"nı devreye sokmuştu. İran’ı diyaloğa zorlayan bu mekanizma sonucunda BM ve AB’nin de İran’a yaptırım uygulayabileceği bir süreç başlayabilir.

İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif de Avrupa’yı “umursamaz” ve “kibirli” olmakla ve Ortadoğu’yu karıştırmakla suçladı.

ABD, 2018 yılının Mayıs ayında İran’la yapılan uluslararası nükleer anlaşmadan çekilmiş ve yaptırımları yeniden başlatmıştı. Avrupa ülkeleri anlaşmayı hayatta tutmanın yolunu aramış ancak İran ekonomisinin yaptırımlardan etkilenmediği bir formül bulmakta başarılı olamamıştı. Bu tarihten itibaren İran uluslararası nükleer anlaşmanın bazı yükümlülüklerine uymayacağını açıklamıştı. ABD’nin 3 Ocak’ta düzenlediği hava saldırısıyla İranlı komutan Kasım Süleymani’yi öldürmesinin ardındansa İran anlaşmayla gelen sınırlamaların hiçbirine uymayacağını açıklamıştı.

Öte yandan İran 8 Ocak’ta ABD saldırısına misilleme olarak Irak’taki iki ABD hava üssünü hedef almıştı. İran’ın fırlattığı füzelerden birinin Ukrayna Havayolları’na ait Boeing 737 tipi uçağı vurmasıyla uçakta bulunan 176 yolcu hayatını kaybetmişti.

Olayın ardından İran, uçağı kendi vurduğu iddialarını uzun süre yalanladı ancak daha sonra Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamayla iddiaları kabul etti ve uçağın yanlışlıkla vurulduğunu bildirdi.

İran kara kutuyu hala vermedi

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, Almanya Başbakanı Angela Merkel’den İran’da meydana gelen uçak kazasının sorumlularının yargı karşısına çıkartılması için yardım istedi.

Zelenski’nin ofisinden yapılan açıklamada Almanya Başbakanı Merkel’le telefonda yaptığı konuşmada hayatını kaybedenlerinin ailelerine ve havayolu şirketine tazminat ödenmesi gerektiğini söylediği belirtildi.

İran Ukrayna’nın kara kutuya erişim talebine henüz resmen yanıt vermedi.

Savcılık ofisinden yapılan açıklamada İranlı bir denetçinin Ukrayna’yı ülkedeki laboratuvarların düşen uçağın kara kutusunu çözmeye yetecek kapasitede olup olmadığını görmek için ziyaret etmesinin beklendiği, ancak bu denetçinin gelmediği belirtildi.

Ukrayna ayrıca Perşembe günü Londra’da Kanada, İngiltere ve düşen uçakta yolcusu bulunan diğer ülkelerle İran’a yönelik yasal adımları tartışmak üzere bir araya geleceklerini açıkladı.

Uçakta 57 vatandaşı bulunan Kanada ise İran’a denetçi gönderdi. İran basınına göre bu denetçiler Salı günü kaza mahalini gezdi.

Sosyal medyadan yeni gösteri çağrısı

Ukrayna Havayolları’na ait Boeing 737 tipi uçağın İran’ın Irak’taki ABD hava üslerinde düzenlediği füze saldırısında yanlışlıkla hedef olup düşmesinin ardından protesto gösterileri de devam ediyor. İranlılar sosyal medyadan yeni gösteriler için çağrı yaptı.

İran’ın 8 Ocak’ta düzenlediği hava saldırısında yanlışlıkla vurulan uçakta bulunan 176 kişi hayatını kaybetmişti. İranlı yetkililer önce uçağın kendi fırlattıkları füzeyle vurulmuş olabileceği iddialarını yalanlamış ancak daha sonra savunma bakanlığı yaptığı açıklamada uçağın bu şekilde vurulduğunu doğrulamıştı.

Cumartesi gününden bu yana Tahran’da her gün hükümet karşıtı sokak gösterileri düzenleniyor.

Ukrayna Havayolları’na ait uçakta bulunan yolcuların büyük kısmı İranlı ya da çifte vatandaştı. Birçoğu ailelerini ziyaret ettikten sonra yurt dışındaki okullarına dönmeye çalışan öğrencilerdi.

İnternette yayılan görüntüler göstericilerin polis tarafından dövüldüğünü ve elektrikli coplarla durdurulmaya çalışıldıklarını gösterdi. Salı günü ise gösteriler nispeten sakindi. Bundan iki ay önceyse İran’da ekonomik nedenlerle sokağa çıkan göstericilere polisin müdahalesi sonucu yüzlerce kişi hayatını kaybetmişti.

XS
SM
MD
LG