Erişilebilirlik

Görüşmeler İki Devletli Çözüm Getirir mi?


İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, militan grup Hamas’ın son yayınladığı siyaset bildirgesini çöpe attı. Bu olay, Filistin Devlet Başkanı Mahmut Abbas’ın Amerika Başkanı Donald Trump’ı Beyaz Saray’da ziyaret etmesinden sonra meydana geldi. Belgede Yahudi ülkesinin varlığına karşı çıkmaya devam edileceği vurgulansa da, Hamas’ın artık açıkça İsrail’in yok edilmesi yönünde çağrı yapmayacağı belirtiliyor. Ancak yeni bir ankete göre İsrail aynı görüşte değil. Amerika’nın Sesi’nden Carol Castiel, ‘Israil Projesi’ başkanı Allan Myer’le barış sürecini konuştu.

Çoğu İsrailli Ortadoğu barışı için iki devlet çözümüne razı olsa da bu çözüme ikili görüşmelerle varılacağını düşünenlerin sayısı oldukça az.

Allan Myer, “İsrail’de yapılan yeni bir anket, İsrail halkının yüzde 61’inin iki devlet önerisini desteklediğini ortaya koydu. Aynı ankette ayrıca, “bu çözüme ikili görüşmeler sayesinde varılabilir mi?” sorusu soruldu. Bu soruyu cevaplayanların yüzde 91’ine göre bu imkansız,” diyor.

Allan Myer ayrıca, Ronald Reagan’ın başkanlığı döneminde Ulusal Güvenlik Konseyi’nin savunma programının başkanlığını da yaptı. Başkan Trump Filistin Devlet Başkanı Mahmut Abbas’la görüşmesinden birkaç gün önce, anlaşmaya varılması için ne gerekiyorsa yapacağını söylemişti: “Anlaşma Amerika veya başka bir ülke tarafından dayatılamaz. İsrail ve Filistinliler birlikte ibadet etmek, barış ve refah içinde yaşayabilmek için işbirliği yapmak zorundadır.”

Ancak Myer’e göre sorun da bu. İsrail ve Filistinliler arasında birbirlerine karşı güven ve sevgi eksik. Myer, Ortadoğu’da barışın sağlanması için bölgesel bir yaklaşım gerektiğine inanıyor: “İkili ilişkiler asla işe yaramaz. Biz herşeyi denedik. En ince ayrıntıları inceledik. Barış için doğru koşullar altında barışı destekleyecek diğer Arap ülkelerinin katılımının da sağlanacağı bölgesel bir yaklaşım benimsemek gerekiyor.”

Sünni Arap ülkelerinin işbirliği yapmalarının nedenlerinden biri, İran’ın Suriye, Irak ve Lübnan’daki faaliyetlerini arttırması.

Myer, “İran’ı kendilerine karşı daha büyük bir tehdit görmeleri, onları özellikle Filistin ve İsrail arasında 1947’den beri süren çatışma ve uyuşmazlıkları çözmeye daha fazla teşvik ediyor.”

Myer, Abbas ve Başkan Trump arasında bir bakıma olumlu geçen görüşmenin, Abbas’ın bölgedeki itibarını arttırdığını söyledi: “Topraklarında sevilmiyor. Hamas Gazze’yi elinde tutuyor. Filistin’in en ünlü insanlarından biri olan Barghouti, 75 yıldır birkaç cinayet suçuyla cezaevinde tutuluyor. Arap dünyasında da çok fazla önemli görülen biri değildi. Ancak Trump’ın onu davet etmesinden hemen sonra, Sisi ve Ürdün Kralı Abdullah da onu görmek istediler ve o da onları ziyaret etti. Sırf bu davetiye nedeniyle daha fazla önem kazandı.”

Başkan Trump’ın Ortadoğu barış süreciyle ilgili bir sonraki adımı bölgeye yapacağı ziyaret olacak. İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu da, Başkan Trump’la barış sürecini konuşmak için sabırsızlıkla beklediğini söylüyor.

XS
SM
MD
LG