Erişilebilirlik

Fransa: “Dağlık Karabağ Görüşmeleri Yarın Başlıyor” 


ABD, Fransa ve Rusya, Dağlık Karabağ nedeniyle Azeri ve Ermeni güçleri arasındaki çatışmayı sona erdirme çabalarını arttırmak için 8 Ekim günü İsviçre’nin Cenevre kentinde görüşmelere başlıyor.

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Yves Le Drian, Rus, Fransız ve ABD temsilcilerinin Pazartesi günü de Moskova'da biraraya gelerek, çatışan tarafları ateşkesi müzakere etmeye ikna etmenin yollarını arayacaklarını açıkladı.

Le Drian, Fransa Parlamentosu Dışişleri Komisyonu’na yaptığı açıklamada, "Herkesin, çatışmaları koşulsuz olarak derhal durdurmanın ve bir müzakere başlatmanın kendi çıkarına olduğunu anlamasını istiyoruz" dedi.

Le Drian, Ermeni ve Azeri temsilcilerin görüşmelere katılıp katılmayacağını netleştirmedi, ancak Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov'un Perşembe günü Cenevre'yi ziyaret edeceği bildirildi.

Ermenistan da Dışişleri Bakanı Zohrab Mnatsakanyan'ın Pazartesi günü Moskova'yı ziyaret edeceğini açıkladı. Ermenistan Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada daha fazla ayrıntı verilmedi; ancak Bayramov ile görüşme olmayacağı kaydedildi.

Uluslararası hukuka göre Azerbaycan'a ait olan ancak etnik Ermeniler’in yaşadığı ve yönettiği bir bölge olan Dağlık Karabağ konusunda yaklaşık otuz yıldır arabuluculuk yapan Paris, Washington ve Moskova'nın ateşkes çağrıları, bugüne kadar sonuç elde etmede etkili olmadı.

Azeri ve Ermeni liderler de 27 Eylül'de başlayan çatışmayı durdurma koşulları konusunda anlaşamıyorlar.

Dağlık Karabağ'daki çatışmalarda 320 askeri personel, 19 Ermeni sivil ile 28 Azeri sivil dahil olmak üzere 360'tan fazla kişinin öldüğü bildiriliyor. Bölgede yaklaşık 30.000 kişinin ölümüne neden olan 1991-94 Dağlık Karabağ savaşından bu yana en şiddetli çatışmalar yaşanıyor.

Azerbaycan, çatışma bölgesi dışındaki Azeri şehirlerinin de saldırıya uğradığını söylüyor. Bu durum çatışmaları, Azeri gazını ve petrolünü Avrupa'ya taşıyan boru hatlarının bulunduğu bölgeye yaklaştırdı. İngiliz petrol şirketi BP, Azerbaycan'daki tesislerinde güvenliği arttırmış durumda.

İran'dan uyarı

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani televizyonda yaptığı konuşmada, "Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki savaşın bölgesel bir savaşa dönüşmemesi konusunda dikkatli olmalıyız" dedi.

Ruhani, kabine toplantısında, herhangi bir havan bombası veya füzenin İran topraklarına düşmesinin "tamamen kabul edilemez" olduğunu söyledi. İran medyası, ülkenin kuzeybatı sınırına yakın köylere, Dağlık Karabağ çatışmalarından gelen top mermilerinin düştüğünü, bir çocuğun yaralandığını ve binalara zarar verdiğini yazmıştı.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Said Hatipzade yaptığı açıklamada Tahran’ın, İran'ın toprak bütünlüğünün ihlali nedeniyle Çarşamba günü Azerbaycan ve Ermenistan'a resmi protesto notası verdi.

Ruhani, "Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki savaşın bölgesel bir savaş haline gelmemesine dikkat etmeliyiz. Barış bizim çalışmalarımızın temelidir ve bölgede istikrarın barışçı bir şekilde yeniden tesis edilmesini umuyoruz” dedi.

Devlet televizyonunda yayınlanan açıklamalarında Ruhani, “Önceliğimiz şehirlerimizin ve köylerimizin güvenliğidir "dedi. Ruhani ayrıca, başka devletlerin İran sınırlarına çeşitli bahanelerle terörist göndermesine izin vermeyeceklerini vurguladı. İran hem Azerbaycan hem Ermenistan’a komşu.

Ruhani’nin yorumları, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un Türkiye'nin bölgeye Suriyeli cihatçılar gönderdiği yönündeki suçlamalarını takip etti. Azerbaycan'ın yakın müttefiki olan ve Suriye hükümet güçleriyle savaşan isyancıları destekleyen Ankara, bu iddiaları yalanlıyor.

Ermenistan ve Azerbaycan ile sınırı olan İran, hem Azerbaycan'ın yakın müttefiki Türkiye hem de Ermenistan ile savunma paktı olan Rusya'nın çatışmanın içine çekilebileceği endişesi nedeniyle, iki eski Sovyet cumhuriyeti ile de diyalog halinde.

Ateşkes koşulları

Fransa, ABD ve Rusya, Dağlık Karabağ konusunda arabuluculuk yapan Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı bünyesindeki Minsk Grubu’nun eş başkanları konumunda.

Türkiye, Minsk Grubu’nu çatışmayı ihmal etmekle suçluyor ve arabuluculuğa karışmaması gerektiğini savunuyor.

Le Drian, Türkiye'ye yönelik çatışmalara askeri olarak müdahil olduğu suçlamalarını yineledi ve bu müdahalenin, çatışmanın "uluslararasılaşmasını" körüklediğini savundu.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, ülkesinin Ermenistan ile ancak askeri çatışmanın akut safhası sona erdikten sonra görüşmeler yapacağını söyledi ve Türkiye'nin arabuluculuğa dahil olmasını istedi.

Aliyev ayrıca Ermenistan'ın Dağlık Karabağ ve çevresindeki Azeri topraklarından çekilme için bir zaman çizelgesi belirlemesini istiyor.

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın basın ekibi ise, Paşinyan’ın Time dergisine konuştuğunu açıkladı. Açıklamaya göre Paşinyan,"Ermenistan'ın ateşkes koşulları, Türkiye'nin ‘angajmanını durdurması’ ve ‘paralı askerlerin ve teröristlerin’ geri çekilmesi veya ortadan kaldırılmasıdır" dedi.

XS
SM
MD
LG