Erişilebilirlik

5 Eylül Amerikan Basınından Özetler


New York Times, Kuzey Kore krizini ana sayfasına taşımış. Gazete, Birleşmiş Milletler’de daha fazla diplomatik girişim çağrısı yapan Amerika’nın Kuzey Kore’ye yapılan yakıt nakliyatının durdurulmasını talep ettiğini bildiriyor. Ancak Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in Kuzey Kore’ye yakıtı kesmek gibi son derece radikal bir adım atıp atmayacağı bilinmiyor. Kuzey Kore, ticaretinin yüzde 90‘ını, yakıt ithalatının ise neredeyse tümünü Çin’le yapıyor. Çin ve Kuzey Kore arasındaki ticaret hacminin son 12 ayda ciddi oranda arttığı gözleniyor. Çin ayrıca yakıt kesintisi durumunda Kuzey Kore’deki rejimin çökmesinden, böyle bir senaryonun gerçekleşmesi durumundaysa Güney Kore’nin Kuzey’i ele geçirmesi, yani Çin sınırına bir Amerikan müttefikinin yerleşmesinden korkuyor. Gazete, Amerika’nın BM Temsilcisi Nikki Haley’nin çağrısı üzerine acilen toplanan Güvenlik Konseyi’nde tüm diplomatik seçeneklerin masaya yatırılması üzerinde durulduğunu yazıyor. Ancak gazete, Nikki Haley’nin ”daha fazla diplomasi” çağrısına rağmen Başkan Trump ve Güney Kore Devlet Başkanı Moon Jae-in’in yaptıkları telefon görüşmesinde Güney’in daha güçlü balistik füze imal etmesi üzerinde anlaştıkları ayrıntısına da yer veriyor.

New York Times bugün ayrıca Başkan Trump ve bugün işbaşı yapacak olan Kongre arasındaki çalkantılı ilişkiyi ele alan bir makaleye yer veriyor. ”Trump, iş bitirme sanatını henüz konuşturmaya başlamadı” yorumu yapan gazete, Trump’ın Kongre karşısında elinin son derece zayıf olduğu uyarısında bulunuyor. Trump’ın önünde vergi reformu, borç tavanının yükseltilmesi, hükümetin kapanmasının engellenmesi, Meksika sınırı duvarının finansmanı, Harvey Kasırgası’ndan etkilenen bölgelere yeniden yapılanma ödeneği ayrılması gibi son derece zorlu meseleler var. Tüm bunlara ek olarak da Obama döneminde oluşturulan ve genç kaçak göçmenlere sınırdışı riskine karşı koruma sağlayan DACA programının kaldırılması konusu gündemde. Gazete, Trump’ın çok övündüğü iş bitirme sanatındaki ustalığının, Kuzey Kore’ye verilecek yanıt ve Meksika ve Kanada’yla olan ticaret anlaşması NAFTA’nın yeniden müzakere edilmesi arayışı karşısında büyük bir sınav vereceği yorumu yapıyor. Uzmanlara göre Trump, emellerini gerçekleştirmek için yanında dostlarını toplamak yerine örneğin Kuzey Kore meselesinde Güney Kore’yi küçük düşürdü. İç meselelerde ise Senato Çoğunluk Lideri Mitch McConnell’ı yanına almak yerine karşısına aldı. Gazeye, kamuoyu destek oranı yüzde 35 olan Trump’ın şimdi altyapı planlarını ve vergi reformunu hayata geçirmek için Demokrat Parti’yle işbirliği arayışı içine girmesi gerektiğini yazıyor.

Washington Post ise Amerika’ya çocukken kaçak olarak getirilenlerin sınır dışı edilmelerini engelleyen Obama planını bugün çok büyük olasılıkla kaldıracağını açıklayacak Başkan Trump karşısında Kongre’yi zorlu bir sürecin beklediğini yazıyor. Habere göre Kongre’deki ılımlı Cumhuriyetçi Partililer, hatta kimi muhafazakarlar bile ”dreamers” yani ”hayalperestler” olarak bilinen yaklaşık 800 bin genç kaçağın sınır dışı edilmemesinden yana. Başkan Trump’ın selefi Obama’nın başkanlık kararnamesiyle yürürlüğe giren programı iptal etmesi, ancak Kongre’ye, meseleyi yasal bir temele oturtması için altı aylık bir mühlet tanıması bekleniyor. Ancak gazete, kutuplaşmanın iyice derinleştiği, önünde de son derece yoğun bir gündem bulunan Kongre’nin altı ay içinde bu soruna bir çözüm bulmasının çok zor göründüğünü bildiriyor. Washington Post, Kongre’nin 2010 yılında da genç kaçaklar sorununa bir çözüm bulmak için harekete geçtiğini hatırlatıyor. Ancak ”hayalperestler”e Amerikan vatandaşlığı yolunun açılması için tasarlanan yasa, Temsilciler Meclisi’nden geçmesine rağmen Senato’da beş oy farkla reddedilmişti. Göçmen hakları örgütleri ise Trump programı iptal etse bile umutlu. Bunun nedeni, kamuoyunun ”hayalperestler”in Amerika’da ikamet edip çalışma hakkına kavuşmasına büyük destek veriyor olması. Bu örgütler, güçlü kamuoyu desteğini, hukuk mücadelesinin kazanılması yönünde önemli bir koz olarak görüyor.

Washington Post bugün ayrıca Kuzey Kutbu’yla ilgili siyasi mücadeleyi ana sayfasına taşımış. Gazete, bir zamanlar hiç kimseye ait olmayan Kuzey Kutbu’nun erimeye başlamasıyla birlikte bölgedeki zengin kaynakların siyasi rakiplerin odak noktası haline geldiğini yazıyor. Habere göre küresel ısınma, bir zamanlar katı bir buz kütlesi olan Kuzey Kutbu’nda su yollarının açılmasına neden oldu. Çin ve Rusya’nın bölgedeki kaynaklara olan ilgisi giderek artıyor. Amerika ise kaç buz kırıcı gemi inşa etmek, bunları kruz füzeleriyle donatıp donatmamak ve hala ölümcül şartların hüküm sürdüğü bölgede gelecekte artacak trafiği nasıl idare etmek gerektiği gibi meseleler üzerinde yoğunlaşıyor. Texas eyaletinin yüzölçümüyle hemen hemen eşit olan bölge, petrol, mineraller ve gelecekte teknolojinin ilerlemesiyle çıkarılacak başka kaynaklar açısından çok zengin. Kuzey Kutup noktasına kadar olan kısımlarda şimdiden tartışmalı bir biçimde hak iddia eden Rusya’nın ise bölgede 25 buz kırıcısı var. Bölgede araştırma gemileri bulunduran Çin ise bu sularda hiçbir ülkenin hak iddia edemeyeceğini savunuyor. Hatta Çinli askeri yetkililer, Kuzey Kutbu’ndaki egemenlik mücadelesinin sona erdirilmesi için askeri güç kullanılması gerekebileceği uyarısında bile bulunuyor.

XS
SM
MD
LG