Erişilebilirlik

Diyarbakır'da Çocuk Mahkumlara İşkence İddiası


10 Eylül 2021 - Diyarbakır Barosu, kentteki kapalı cezaevlerinde kalan çocuklarla ilgili, işkence iddialarının da yer aldığı raporu açıkladı

Diyarbakır Çocuk ve Gençlik Kapalı Cezaevi’nde yatan 32 çocukla yapılan 53 görüşmeyle ilgili bir rapor hazırlayan Diyarbakır Barosu Çocuk Hakları Merkezi, raporu bugün düzenlediği bir basın toplantısıyla açıkladı. Raporu açıklayan Diyarbakır Barosu Çocuk Hakları Merkezi Üyesi Sedat Gördük, ziyaretler sürerken bile çocuk mahkumlara baskı yapıldığını söyledi. Tespitlerini, beslenme, sağlık ve tedavi, eğitim, haberleşme ve iletişim hakkı ile işkence ve kötü muamele başlıkları altında toplayan baro raporunda, yer verilen bazı ihlal iddiaları şöyle:

“-Cezaevi idaresi tarafından günde 2 öğün olarak verilen yemeklerin genellikle fazlasıyla yağlı ve tatlarının kötü olduğu, sürekli benzer yemeklerin çıktığı, bu konulara ilişkin şikayetlerini defaatle cezaevi müdürü ve savcısına aktarmalarına rağmen sorunun çözülemediği belirtilmiştir.

-Çocukların önemli bir bölümü revirde ve hastanede gerçekleştirilen muayene işlemleri sırasında görevli infaz koruma memuru ve jandarmanın içeride beklediği, bu duruma doktorlar tarafından müdahale edilmediği ifade edilmiştir.

-Muayene sonucunda verilen ilaçların çoğunlukla 2-3 günden önce teslim edilmediği bu nedenle tedavilerinin aksadığı belirtilmiştir.

-Her ne kadar sürecin başında çocukların sıcak suya erişimi ile ilgili herhangi bir şikayet tarafımıza iletilmemiş ve sıcak suya erişimin 7/24 esasına bağlı olduğu ifade edilmişse de zamanla bu konuda sıkıntıların yaşanmaya başlandığı, sıcak suya erişimin belirli günler ve belirli saatlerle sınırlandırıldığı ifade edilmiştir

-Mevsim koşullarına göre gün içerisinde bazı saatlerde havalandırmaya çıkılmasının önemli bir dezavantaj yarattığı, bu konuda yetkililerle görüşme yapıldığı ancak taleplerinin dikkate alınmadığı belirtilmiştir.”

Çocuklara işkence ve kötü muamele iddiası

Raporun dikkat çeken bölümlerinden biri ‘İşkence ve Kötü Muamele’ başlığı oldu.

Bu başlık altında cezaevinde bulunan çocukların işkence gördükleri iddia edildi. Raporda iddialarla ilgili şu görüşlere yer verildi: “Söz konusu şiddet eylemlerinin bir bölümünün hiç çekinmeden kamera önünde uygulandığı bir bölümünün ise kameranın görmediği veya bulunmadığı baş memurluk odası, müdür odası, psikolog odası, SEGBİS odası, merdiven altları ve mahkum kabul birimi gibi yerlerde uygulandığı ifade edilmiştir. Bahsedilen şiddet eylemlerine maruz kalan çocuklardan kendi istekleriyle hastaneye sevk edilmek istemediklerine dair dilekçenin zorla alındığı, şiddet sonrası dilekçe yazamayacak durumda olan çocukların yerine aynı koğuşta bulunan arkadaşları tarafından dilekçenin yazılmasının istendiği ve söz konusu şiddet eyleminin şikayete konu edilmemesi için çocukların tehdit edildiği, bu hususta cezaevi müdürüyle görüşme yapılmasının engellendiği, şikayet etmeleri durumunda sonuç alamayacakları söylenerek psikolojik baskı kurulduğu heyet üyelerine ifade edilmiştir.”

Soruşturma çağrısı ve suç duyurusu

Raporun ‘Sonuç ve Öneriler’ bölümünde ise çocuklara işkence yaptığı iddia edilen gardiyanlar hakkında soruşturma açılması istendi. Baro bazı taleplerini şöyle sıraladı:

“-Çocuklara yönelik işkence, kötü muamele, darp, hakaret ve tehdit eylemlerinde bulunduğu iddia edilen infaz koruma memurları hakkında resen ivedilikle etkin ve şeffaf bir adli ve idari soruşturmanın yapılması, soruşturma sonucunun bütün detaylarının kamuoyuyla paylaşılması,

-Ceza infaz kurumunda bulunan çocukların güvenliği gözetilerek ilgili infaz koruma memurları hakkında idari soruşturma başlatılarak, görevden uzaklaştırılmaları,

-İnfaz koruma memurları, ceza infaz kurumunda görev yapan jandarma personeli ve idari yetkililerin temel insan hak ve hürriyetleri açısından kapsamlı eğitimlere tabi tutulması,

-Cezaevinde yaşanabilecek işkence ve kötü muamele eylemlerinin önüne geçebilmek adına merdiven altları, baş memurluk odası, müdürlük odası, SEGBİS odası ve mahkum kabul birimi gibi yerler başta olmak üzere tüm alanlara kamera sistemi kurulması, kamera sistemi bulunmayan odalara çocukların götürülmesinin yasaklanması,

-Çocuklara hiçbir koşulda kelepçe takılamayacağı 5275 sayılı kanunun 50/2. maddesi gereğince hüküm altına alınmış olmasına rağmen, hukuka aykırı olarak hastane ve adliye sevklerinde çocuklara kelepçe takılmasına ilişkin uygulamaya son verilmesi, resen soruşturma başlatılması,

-Çocukların tekrardan suç işlememesi ve yapılarına uygun olmayan cezaevi koşulları itibariyle ortaya çıkan psikolojik ve ruhsal sorunların çözümü için Psiko-Sosyal Destek Hizmetlerinden faydalanmalarının sağlanması ve teşvik edilmesi,

-Haftada bir olan aile görüş hakkının pandemi sebebiyle iki haftada bire düşürülmesinin yarattığı olumsuz etkileri hafifletmek için koğuşlara kurulan görüntülü arama sistemlerinin ivedi olarak kullanıma açılması,

-Mevsim koşullarına göre bazı saatlerde havalandırmaya çıkılmasının önemli bir dezavantaj yaratması sebebiyle planlama yapılırken bu hususa dikkat edilmesi,

-Pandemi koşulları bahane edilerek tamamen durdurulan etkinlik, kurs ve faaliyetlerin çocukların gelişimi ve psikolojik durumları göz önünde bulundurularak gerekli önlemler alınmak suretiyle yeniden başlatılması ve çocukların haftada bir götürüldüğü oyun salonundaki teknik sorunların giderilmesi,

-Ailesinden yeteri kadar veya hiç maddi destek alamayan çocukların kantin ihtiyaçlarının periyodik ve düzenli olarak ceza infaz kurumu idaresi tarafından karşılanması,

-Çevre illerden Diyarbakır Çocuk Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’na nakledilen çocuklardan alınan beyanlar doğrultusunda hukuka aykırı olarak çıplak arama yaptığı iddia edilen Ceza İnfaz Kurumları’na ziyaretler düzenlenerek iddiaların araştırılması, heyetimizce önerilmektedir.”

Sedat Gördük, iddialara ilişkin suç duyurusunda bulunduklarına dikkat çekerek, “Diyarbakır Barosu Çocuk Hakları Merkezi olarak, adli ve idari makamların etkili ve ivedi soruşturma yürütülmesi hususunda sorumluluklarının gereğini yerine getirmesini belirtir, yargılama sürecinin takipçisi olacağımızı kamuoyunun bilgisine sunarız” dedi.

XS
SM
MD
LG