Erişilebilirlik

‘Corona Virüsünün Ekonomik Bedeli Ağır Olabilir’


Corona Virüsü sebebiyle uluslararası şirketler Çin’deki faaliyetlerini durdurdu, havayolları Çin seferlerini teker teker askıya alıyor. Uluslararası toplum virüsün yayılmasını yavaşlatmaya ya da durdurmaya çalışırken, virüsün ekonomik etkisinin Çin’in sınırları ötesine de geçeceği uyarısı yapılıyor.

Corona virüsünün Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkmasının ardından havayolu şirketleri Çin seferlerini ya tamamen askıya aldı ya da sefer sayısını azalttı. ABD’li yetkililer durumun daha da kötüye gitmesi halinde, resmi bir yasağın da getirilebileceğini söylüyor.

Otomotiv devleri Toyota ve Ford en az 9 Şubat’a kadar Çin’deki fabrikalarında üretimi durdurdu. Starbucks yaklaşık 2 bin şubesini kapattı, tarımsal ürün şirketi Cargill çalışanlarına evden çıkmamaları talimatı verdi. Apple gibi tedarik zinciri Çin’e dayanan şirketler de iş akışında ve üretimde olası aksaklıklara hazırlanıyor.

Ekonomistler ve kamu sağlığı uzmanları virüsün yayılma hızı ve tedarik zincirlerinin gittikçe birbirine daha bağımlı hale gelmesi göz önünde bulundurulduğunda küresel ekonomiye etkisinin ciddi boyutlarda olabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. 2002-2003 yıllarında görülen SARS salgını bir sonraki yıl Çin’in Gayrisafi Yurtiçi Hasılası’nda yaklaşık yüzde 1 oranında, küresel ekonomideki büyümede de yaklaşık yüzde 0,3 oranında düşüşe yol açmıştı.

Ancak Çin 17 yıl öncesine kıyasla şu anda daha büyük bir ekonomi. Uzmanlar ekonomik faaliyetlerde iki hafta gibi kısa bir süre zarfı için olsa bile yaşanabilecek ciddi bir yavaşlamanın önümüzdeki yıl Gayrisafi Yurtiçi Hasıla’da 380 milyar dolarlık bir düşüşe yol açabileceğini belirtiyor.

Ülkeler Asya’daki imalat merkezlerine bağımlı

Çin ekonomik olarak büyürken, Asya’nın geri kalan ülkeleri de büyüdü. Asya ülkelerinin toplam Gayrisafi Yurtiçi Hasılasının 2020 yılında dünyadaki bütün bölgeler arasında en yüksek orana sahip olması ve bunun da küresel büyümenin yüzde 60’ına karşılık gelmesi bekleniyor. Şirketler Çin ve Güneydoğu Asya’daki diğer ülkelerdeki imalat merkezlerine son dönemde daha bağımlı hale gelmiş durumda.

Bu da virüsün kontrol altına alınamaması ve Çin’in sınırlarının dışına yayılması halinde, bunun küresel ekonomiye vereceği zararın daha önceki salgınların yol açtığı zarardan çok daha ciddi olabileceği belirtiliyor.

Virüsün ekonomide şimdiye kadarki en büyük etkisi ekonomisi Çinli turistlere bağımlı olan ülkelerde oldu. Çin hükümeti seyahat kısıtlaması getirip, şehirleri tamamen karantinaya alarak ülke içi seyahati de ciddi anlamda kısıtladı. Bu da Macau’daki kumarhanelerden Tayland’daki plajlara kadar çok sayıda turistik bölgenin Ay takvimine göre kutlanan Çin Yeni Yılı’nda Çinli turistlerin akınından faydalanamayacağı anlamına geliyor.

Macau, turistlerin rağbet ettiği bir bölge
Macau, turistlerin rağbet ettiği bir bölge

Dünya Çin’de virüsü kontrol altına almayı başarsa bile, uzmanlar yine de küresel ekonomiye etkisinin olacağı konusunda uyarıda bulunuyor. Merkezi San Francisco’da bulunan ve salgınların etkilerini inceleyen Metabiota adlı şirketin CEO’su Nita Madhav VOA’ye yaptığı değerlendirmede, “Bir ülke ya da bölgenin sınırları içinde kontrol altına alınsa bile, bu bölgelerde çok yoğun küresel imalat ve ticaret faaliyeti olduğundan, personel eksikliği gibi faktörler etkili olabilir. Bu da bazı mal ve ürünlerin üretimini ve nakliyesini sekteye uğratabilir” dedi.

Uzmanlar ABD için de Çin’de yaşanacak ciddi bir ekonomik yavaşlamanın Pekin’in Trump yönetimiyle bu ay içinde imzalanan “Birinci Faz” ticaret anlaşması kapsamında verdiği sözleri tutmasını zorlaştırabileceği uyarısında bulunuyor.

Pekin anlaşma kapsamında önümüzdeki iki yıl boyunca ABD ürün ve hizmetlerinde alımı 200 milyar dolar tutarında arttırma taahhüdünde bulunmuştu. Corona virüsü ortaya çıkmadan önce bile uzmanlar Çin’in bu taahhüdü yerine getirip getirmeyeceği konusuna şüpheyle yaklaşıyordu. Bu durum son yıllarda Çin’in alımlarının azalmasıyla zora düşen ABD’li çiftçiler için kötü haber anlamına gelebilir.

Powell: “Çin’de büyüme yavaşlarsa biz de hissederiz”

ABD Merkez Bankası Başkanı Jerome Powell’ın Çarşamba günkü basın toplantısında da öne çıkan başlık Çin’di. Powell, “Çin ekonomisi yavaşlarsa biz de bunu Çin’e yakın ya da Çin’le aktif ticaret yapan bazı Batı Avrupa ülkeleri kadar olmasa da yine de hissederiz” şeklinde konuştu.

2002-2003 yılları arasında 800 kişinin ölümüne neden olan SARS’ın küresel ekonomiye maliyeti 33 milyar doları bulmuştu. Bugün Çin ekonomisi dünya pastasında daha fazla pay sahibi olduğu için Corona virüsünün küresel ekonomiye maliyetinin daha yüksek olmasından endişe ediliyor.

XS
SM
MD
LG