Erişilebilirlik

Çin Şincan Politikalarını Eleştiren Tekstil Firmalarına Savaş Açtı 


Şincan bölgesinde insan hakları ihlalleriyle suçlanan Çinli yetkililere Batı yaptırımlarının ardından Pekin, yabancı giyim ve ayakkabı markalarını hedef almaya başladı. Çin devlet televizyonu tekstil firması H&M'i boykot çağrısında bulundu.

İktidardaki Komünist Parti, geçen yıl Mart ayında Çin’in kuzeybatısındaki Şincan bölgesinden pamuk satın almayı bırakacağını açıklayan H&M'i eleştirdi. İsveçli perakendeci, bölgede zorla çalıştırmaya ilgili raporlardan duydukları endişeyi dile getiren diğer markalara katılmıştı.

Komünist Parti’nin resmi yayın organı Global Times gazetesi, Burberry, Adidas, Nike, New Balance ve Zara'nın iki yıl önceki Şincan açıklamalarını da eleştirdi.

Çin merkez televizyonu da sosyal medya hesabından, "Ülkemizin kırmızı çizgilerini aşan işletmeler için yanıt çok açık: Ürünlerini satın almayın!" mesajını paylaştı. Kanal, firmanın İsveççe ismindeki "H" ve "M"nin yalan ve sahte anlamına gelen Çince kelimeleri temsil ettiğini yazdı.

Boykot çağrıları, ABD, İngiltere, Kanada ile 27 ülkeden oluşan Avrupa Birliği’nin, Şincan'daki suistimallerden suçlanan dört Çinli yetkiliye seyahat ve mali yaptırımlar uygulama kararının ardından geldi.

Yabancı araştırmacılara ve hükümetlere göre, Şincan'da çoğu Müslüman ağırlıklı etnik gruplardan olan 1 milyondan fazla insan çalışma kamplarına kapatıldı. Pekin, kötü muameleyi reddediyor ve ekonomik kalkınmayı desteklemeye ve radikalizmi ortadan kaldırmaya çalıştığını söylüyor.

Çin Ticaret Bakanlığı sözcülerinden Gao Feng, "Şincan bölgesinde zorunlu çalıştırmanın sözde varlığı tamamen hayal ürünü" dedi. Gao, yabancı şirketleri "yanlış uygulamaları düzeltmeye" çağırdı; ancak ne yapmaları gerektiğini söylemedi.

Aralarında Çin’in popüler şarkıcısı ve aktörü Wang Yibo'nun da bulunduğu ünlüler, H&M ve Nike ile sponsorluk anlaşmalarını iptal ettiklerini duyurdu.

H&M ürünleri, Çin'in en popüler e-ticaret platformları Alibaba Group'un TMall ve JD.com sitelerinden çıkarıldı. Haberlere göre ürünler, firmanın Şincan'daki açıklamasına yönelik kamuoyu eleştirisi nedeniyle kaldırıldı. TMall ve JD.com, yorum taleplerine yanıt vermedi.

Pekin, Çin’in resmi tutumuna uymaları için baskı yapmak amacıyla, sık sık yabancı giyim, otomobil, seyahat ve markalarını hedef alıyor.

Şirketler, en büyük küresel pazarlardan biri olan Çin'e erişimi sürdürmek için genellikle özür diliyor, internet sitelerini veya reklamlarını değiştiriyor. Ancak Şincan, alışılmadık derecede karmaşık bir konu. Batılı markalar, olası suistimallerden uzak durmaları için kendi ülkelerinde baskı görüyor.

Batılı firmalar Çin piyasasını kaybetmek istemiyor

Tüketici harcamalarının salgın öncesi seviyelerin üzerine çıktığı tek büyük ekonomi olan Çin'de satış kaybı, ABD ve Avrupa talebinin zayıf olduğu bir dönemde Batılı firmalar için özellikle sancılı olabilir.

H&M, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "herhangi bir siyasi bakış açısını temsil etmediklerini" ve "Çinli tüketicilere saygı duyduklarını" bildirdi.

Şirket, "sürdürülebilir kalkınma ilkelerine uygun" ürünler üretmek için 350 Çinli üreticiyle anlaşmaları olduğunu kaydetti; açıklamada "H&M, Çin'de uzun vadeli yatırım ve kalkınmaya kendini adamıştır" ifadeleri yer aldı.

Küresel strateji ve yönetim danışmanlığı firması Kearney'nin tüketici çalışmalarının ortağı Brian Ehrig, H&M'in kumaş gibi ham maddelerinin yaklaşık yüzde 60 ila 70'inin Çin'den gelmesinin muhtemel olduğunu söyledi. Ehrig, H&M Çin’den çıkarılırsa, şirketin bu malzemelere erişiminin çok daha zor olacağını ve bunun daha yüksek fiyat ve üretimde gecikmeler anlamına gelebileceğini belirtti.

Geçen yıl bildirilen rakamlara göre H&M, 2019 yılında Çin’de 520 mağazaya ve 1,4 milyar dolarlık satışa sahipti. Çin, Almanya ve ABD’den sonra firmanın üçüncü büyük pazarı.

Eleştiriler, iktidar partisinin gençlik kollarının 2020’nin Mart ayında H&M sosyal medya hesabından yapılan açıklamaya dikkat çekmesiyle başladı. Gençlik kolunun neden açıklamadan bir yıl sonra konuyu gündeme getirdiği ve H&M’i hedef aldığı ise bilinmiyor.

Komünist Parti’nin gençlik kolları, "Çin'de para kazanmak isterken Şincan'ı boykot etmek için yalanlar yaymak mı?’’ diye sordu.

Global Times, Burberry, Adidas, Nike ve New Balance'ın Şincan pamuğu hakkında "keskin açıklamalar" da yaptığını yazdı. Bir başka Global Times haberinde de Zara'nın "zorla çalıştırmaya karşı sıfır tolerans yaklaşımı" olduğunu söyleyen bir açıklaması olduğu bildirildi.

H&M'in geçen yıl yaptığı açıklamada, çevre ve çalışma standartlarını teşvik eden bir endüstri grubu olan Better Cotton Initiative'in kararına atıf yapılıyordu. Karar, nasıl üretildiğini takip etmesi "giderek zorlaştığından’’ Şincan pamuğuna ruhsat vermeyi durduruyordu. H&M Eylül ayında da İsveç markasıyla ilgisi olmayan bir birimde zorla işçi çalıştırmakla suçlanan Çinli bir üreticiyle iş yapmayı bırakacağını duyurmuştu.

ABD geçen Ocak ayında, Batı pazarları için kıyafet üreten firmaların önemli tedarikçilerinden biri olan Şincan'dan pamuk ithalatına yasak getirmişti.

Çin'in resmi tepkisi Avrupa'ya yönelik. Bunun sebebi muhtemelen, ticari anlaşmazlıklar ve Çin’e yönelik casusluk ve teknoloji hırsızlığı suçlamaları nedeniyle Washington'la yaşanan düşmanlığın aksine, AB ile ilişkilerin dostane olmasıydı.

H&M'e yönelik resmi eleştirin tonu da bir dostça incitilmekten kaynaklı kabul edildi. Çin devlet televizyonundan, Çarşamba günü yapılan açıklamada da İsveçli şirketin para kazandığı ülkeye zarar vermesi eleştirildi.

İnternetteki yorumlarda, giyim markaları Japonya'dan Uniqlo ve ABD’den Gap, Çin’i hedef alan diğer olası firmalar olarak gösterildi. Sosyal medyadaki hesapların kaçının iktidar partisinin geniş propaganda aygıtı tarafından yönetildiği ise belirsiz.

Pop yıldızı Wang, Nike’ın marka elçiliğini bıraktığını duyurduğu açıklamasında Şincan'dan bahsetmedi ancak "Çin'i kirleten her türlü söz ve eyleme kesinlikle direndiğini" söyledi.

Koreli pop grubu f(x)'in eski üyesi Song Qian ve oyuncu Huang Xuan dahil olmak üzere birçok ünlü isim de H&M ile sponsorluk sözleşmelerini feshedeceklerini açıkladı. Oyuncu Tang Songyun, Nike ile bağlarını kopardığını söyledi.

Çinli atletik ayakkabı markası ANTA, Better Cotton Initiative'den çekildiğini duyurdu.

XS
SM
MD
LG