Erişilebilirlik

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban Ki-Moon, 2012’yi değerlendirdiği basın toplantısında, dünyada çatışmaların arttığını, uluslararası hukukun ihlal edildiğini vurguladı

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban Ki-Moon yıl sonu basın toplantısında 2012’nin getirilerinin örgütü gelecek yıllar için iyi bir konuma getirdiğini söyledi. Bazı fırsatları iyi değerlendirdiklerini belirten Genel Sekreter, çatışma ve gerekli sorumluluğun alınmaması nedeniyle birçok fırsat kaybedildiğini de kabul etti. Kısa dönem düşünüşün çok sıklıkla uzun dönem planların önüne geçtiğini söyleyen Moon, çatışmaların önlenmesine, insan haklarına ve küresel vatandaşlık kavramının geliştirilmesine yeterince önem verilmediğini bildirdi.

Birleşmiş Milletler’in New York’taki genel merkezinde yıllık geleneksel basın toplantısında konuşan Ban-Ki-Moon, 2012’yi “çalkantılarla dolu bir yıl” olarak tanımladı. Genel Sekreter gerilimlerin Suriye’den Afrika’ya ve Doğu Kongo’dan Kore yarımadasına kadar uzandığını söyledi ve “Çalkantı bizim kuruluş amacımız olan çatışmayı önleme ve barışın inşası noktasında sınandı,” dedi.

Suriye’de hükümete karşı başlayan çatışmalarda son 21 ay içinde en az 20 bin kişinin yaşamını yitirdiğini söyleyen Genel Sekreter Ban, Suriye’de giderek artan şiddetten ve yaşanan mezhep temelli vahşetten duyduğu kaygıyı dile getirdi.

Suriye’deki savaş, şimdiye kadar yarım milyondan fazla kişinin evsiz kalmasına ve bunların önemli bir kısmının komşu ülkelerde mülteci olmasına yol açtı. Kış aylarının bu rakamları yukarı taşımasından kaygı duyuluyor. Ayrıca Birleşmiş Milletler, 2 milyonu ülke içi mülteci, toplam 4 milyon kişinin acil insani yardıma ihtiyacı olduğunu tahmin ediyor.

Mültecilere ev sahipliği yapan Türkiye dahil komşu ülkelerin büyük mali sorumluluk aldığını hatırlatan Genel Sekreter üye ülkelerden Cenevre’de açıklanan insani yardım çağrısına cevap vermelerini istedi. Yapılan çağrıda uluslararası kamuoyundan, savaştan etkilenen sivillerin gelecek altı ay içindeki ihtiyaçlarını karşılamak üzere 1,5 milyar dolar katkı istendi.

Ban ayrıca uluslararası kamuoyunu Suriye sorununa barışçı bir çözüm bulmak için çalışan Birleşmiş Milletler ve Arap Birliği Özel Temsilcisi Lahdar İbrahimi’ye destek vermeye çağırdı.

Afrika’nın Atlas Okyanusu kıyısından Kızıldeniz’e uzanan bölgesinde ise 20 milyon kişinin kuraklık, açlık, kötü yönetim, uyuşturucu kaçakçılığı ve terörizmin yarattığı sorunlarla mücadele etmek zorunda olduğunu belirten Genel Sekreter Ban, özellikle Mali’deki duruma dikkat çekti.

Batı Afrika ülkesi Mali yılbaşından beri siyasi, insani ve güvenlik sorunlarıyla boğuşuyor. Ocak ayında ülkenin kuzeyinde Berberi Tuareg kabilesiyle hükümet güçleri arasında çıkan çatışmaların ardından bölge radikal İslamcı güçlerin eline geçmişti. Mart ayında yaşanan askeri darbenin ardından kuzeyde çıkan çatışmalar, silahlı grupların sayısındaki artış, kuraklık ve genel siyasi dengesizlikler yüzbinlerce kişinin evlerini terk etmelerine neden olmuştu. Ülkede geçtiğimiz hafta başbakanın ordu tarafından tutuklanıp istifa etmeye zorlanmasından sonra Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban, askeri güçlerin ülke siyasetine müdahaleye son vermesi çağrısında bulunmuştu.

Mali’ye demokrasiye dönüş çabalarında destek olunması gerektiğini söyleyen Genel Sekreter, diyalog ve müzakere kapısının askeri hazırlıklara rağmen açık tutulması gerektiğini hatırlattı. Ban ayrıca yeni başbakan Django Sissoko’nun seçiminden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Sözlerine Kongo’nun yaşadığı sorunlarla devam eden Genel Sekreter, ülkedeki istikrarsızlığa ve savaşan tüm tarafların uyguladığı cinsel temelli şiddete dikkat çekti. Bölgede yeniden alevlenen silahlı çatışmalar durumu daha da kötüleştirmiş durumda.

Kuzey Kore’nin son günlerde gerçekleştirdiği roket denemesine de değinen BM Genel Sekreteri, bu kışkırtmanın bölgedeki kaygıları arttırdığını ve uluslararası kamuoyunun isteklerini hiçe saydığını belirtti ve bu eyleme karşı Güvenlik Konseyi’nden çıkacak kararı beklediğini söyledi. Kuzeydoğu Asya’da birçok ülkenin rejim değişiklikleri yaşadığını ekleyen Ban Ki-Moon, seçilecek yeni liderlerin bölgeye refah, denge ve sorunlara barış dolu çözümler getireceğini umduğunu belirtti.

Pakistan’da sağlık personelinin öldürülmesini “anlamsız, acımasız ve affedilemez” olarak tanımlayan Genel Sekreter olayı kınadı ve Pakistanlı çocuklara hayat kurtarıcı hizmetler sunan bu yardım ekiplerinin daha iyi korunması gerektiğini söyledi.

Ortadoğu’da barış sürecinin “derin dondurucuda,” olduğunu söyleyen Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri, iki tarafın gittikçe kutuplaştığını, iki devletli çözümden 1993’te başlayan Oslo sürecinden beri bu kadar uzakta olunmadığını belirtti. Ban: “Batı Şeria’daki özellikle Kudüs etrafında artan yerleşimlerden kaygı duyuyorum. Bu kendi ayakları üzerinde durabilecek bir Filistin devleti oluşturma çabaları için tehdit oluşturuyor,” dedi. Genel Sekreter, İsrail’i bu tehlikeli yoldan ayrılmaya çağırırken iki tarafı da barış sürecine dönmeye davet etti.

Genel Sekreter konuşmasında Libya, Myanmar, Somali, Yemen, Sierra Leone ve Timor-Leste’deki siyasal değişimlere de değindi. Konuşmasına Mısır’daki duruma değinerek devam eden Ban Ki-Moon, bu ülkenin kritik bir eşikte olduğunu belirtti. Geçtiğimiz günlerde Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi ile görüştüğünü ekleyen Genel Sekreter umudunun Mursi’nin taraftarları ve karşıtlarının mutabakata varıp ülkenin acil sosyo-ekonomik ihtiyaçlarına eğilmesi ve Arap dünyası için bir “demokrasi piramidi” inşa etmesi olduğunu söyledi.

Birleşmiş Milletler’in birçok uluslararası sorunla mücadele ettiğini söyleyen Genel Sekreter, kurumun barış tesisi, iyi yönetim ve insan hakları, insani yardım ve kalkınma yardımı çalışmalarından da söz etti. Ban, küresel ekonominin çok sayıda kişiyi sistemin dışına ittiğini söylerken yavaş küresel ekonomik büyümenin küresel işsizlik krizine kısa sürede çözüm getirmesinin zor göründüğünü kaydetti. Ban, yapılması gerekenin dünyanın en yoksul halklarının korunması olduğunu söyledi.

Sözlerine sürdürülebilir ekonomik kalkınma ile devam eden Genel Sekreter Rio+20 Konferansı’nda dünya liderlerinin sürdürülebilir kalkınma için katılımcı, şeffaf ve çok uluslu liderliğe olan inançlarını gösterdiğini söyledi. Rio Konferansı’nda katılımcılar yoksulluğa karşı Milenyum Kalkınma Hedefleri’ni belirlemiş ve bu hedeflere 2015 veya öncesinde ulaşılması kararı almışlardı.

Son olarak çevre konularına değinen BM Genel Sekreteri, Katar’ın Doha kentinde yapılan BM İklim Değişikliği Konferansı’nın üye ülkeleri, 2015’e kadar yasal bağlayıcılığı olan bir anlaşma imzalanabilmesi için doğru yola soktuğunu söyledi. Bunun zor bir süreç olmasını beklediğini söyleyen Ban, 2014’de bu konuda dünya liderleri ile bir araya gelmeyi planladığını açıkladı.

Katar konferansında delegeler Kyoto Prokolü’nü uzatma konusunda anlaşmaya vardı. Şu andaki haliyle Kyoto Protokolü dünyanın en büyük iki sera gazı üreticisi ABD ve Çin’i kapsam dışı bırakıyor.
XS
SM
MD
LG