Erişilebilirlik

Blinken'dan Afganistan'a Sürpriz Ziyaret


ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken'ın Kabil'de görüştüğü Afgan yetkililerden biri de Afganistan Milli Uzlaşı Yüksek Konseyi Başkanı Abdullah Abdullah'dı.

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Afganistan'a sürpriz bir ziyaret gerçekleştirdi. Blinken'ın Afgan liderlere ve kamuoyuna Başkan Joe Biden'ın Afganistan'daki tüm askerleri geri çekme ve ABD'nin en uzun savaşını sona erdirme kararını anlatmak için bu ziyarette bulunduğu bildiriliyor.

Blinken; Başkan Joe Biden'ın 11 Eylül 2001 terör saldırılarının 20'nci yıldönümüne kadar Afganistan'da bulunan 2 bin 500 ABD askerini geri çekeceği kararını açıklamasından bir gün sonra Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani, Afganistan Milli Uzlaşı Yüksek Konseyi Başkanı Abdullah Abdullah ve diğer liderlerle biraraya geldi.

Blinken'ın önceden açıklanmayan Afganistan ziyareti, Biden'ın açıklamasının ardından Afganistan'da bulunan yaklaşık 7 bin yabancı askerin birkaç ay içinde ülkeden ayrılacağı açıklamasını da izledi.

ABD'nin ve koalisyon ülkelerinin askerlerini çekme kararı, 40 yıldan uzun süre çatışmalara sahne olan Afganistan'da yabancı askeri varlığın hayatın bir parçası haline geldiği bir nesil için büyük bir değişikliğin önünü açacak.
Blinken, temasları sırasında Afgan liderlere, askerleri geri çekmenin ABD-Afganistan ilişkilerinde sona gelindiği anlamı taşımadığı konusunda güvence vermeye çalıştı.

Eşref Gani'yle Kabil'deki Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda görüşen Dışişleri Bakanı Blinken, "Ziyaretimle ABD'nin Afganistan'a ve Afgan halkına olan bağlılığını göstermek istedim. Ortaklığımız değişiyor, ancak bu ortaklık dayanıklılığını sürdürüyor" şeklinde konuştu.

ABD birliklerinin fedakarlıkları için minnettarlığını dile getiren Afganistan Cumhurbaşkanı Gani de Blinken'a, "Karara saygı duyuyoruz ve önceliklerimizi ayarlıyoruz" dedi.

Güçlü sivil toplum ve terörle mücadele vurgusu

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price de görüşme ile ilgili yazılı bir açıklama yaptı. Açıklamada Blinken'ın, ABD'nin Afganistan'ın barışçı ve refah içindeki geleceğini desteklediğini ilettiği bildirildi.

Açıklamada Blinken ve Gani'nin son 20 yılda özellikle güçlü bir sivil toplum ve Afgan kadınların ve kızların haklarını koruma konusunda elde edilen kazanımları korumanın önemine değindiği, terörle mücadelede işbirliğinin ve El Kaide'nin Afganistan'da bir daha asla kendine yer bulamaması için gösterilecek çabaların ele alındığı kaydedildi.

Blinken Kabil'e, Savunma Bakanı Lloyd Austin'le birlikte NATO yetkililerini Başkan Biden'ın Afganistan'dan asker çekme kararı konusunda bilgilendirdiği Brüksel'den geçti. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg de NATO askeri varlığının Afganistan'dan ayrılacağı açıklamasını yapmıştı.

Taleban sözcüsü Zabinullah Mücahit, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, ABD'nin Trump yönetimi sırasında varılan anlaşma uyarınca askerlerini 1 Mayıs'a kadar ülkeden çekmemesi durumunda "sorunların katlanarak artacağı" uyarısında bulunmuştu. Biden’ın 1 Mayıs’ı çekilmenin sadece başlayacağı tarih olarak açıklamasına, Taleban’dan henüz bir yanıt gelmedi.

Afganistan’da amaca ulaşıldı mı?

Biden, Blinken, Austin ve Stoltenberg, Afganistan'dan asker çekme kararını olumlu göstermeye çalışarak ABD ve NATO liderliğindeki askeri misyonların Afganistan'da arzu edilen amaca ulaştığını, yani Usame Bin Ladin'in El Kaide terör ağını dağıttığını ve Afganistan topraklarını kullanarak 11 Eylül benzeri saldırılar planlayabilecek terör unsurlarını temizlediklerini savunuyor.

Ancak bu iddia, bazı ABD'li Kongre üyeleri ve insan hakları savunucularının tepkisini çekiyor. Bunun nedeni, ABD ve NATO askerlerinin geri çekilmesi sonucunda Afgan halkının 2001 yılı sonunda Taleban'ın iktidardan uzaklaştırılması sonrasında kavuştuğu özgürlükleri kaybedebileceği kaygısı.

Dışişleri Bakanı Blinken, Afganistan Milli Uzlaşı Yüksek Konseyi Başkanı Abdullah Abdullah'la yaptığı toplantıda mesajını yineledi ve "Yeni bir sayfa açıyoruz, ancak bu sayfayı beraber yazıyoruz. Halkınıza, ülkenize, yönetiminize minnettarız" dedi.

Dünya Bankası verilerine göre Afganistan'da yoksulluk oranı, milyarlarca dolarlık ABD yardımlarına rağmen 20 yılın sonunda yüzde 52 oranında seyrediyor. Bu oran, 36 milyon nüfuslu ülkede halkın yarısından fazlasının günde 1,90 dolardan az parayla geçinmek zorunda olması anlamına geliyor.

Georgetown Üniversitesi Kadın Barışı ve Güvenliği Enstitüsü'ne göre Afganistan ayrıca kadınların yaşadığı en kötü ülkelerin de başında geliyor.
Çok sayıda Afgan için son 20 yıl, hayalkırıklığı içinde geçti. Bu süre içinde yolsuzluk hükümetleri ele geçirirken, savaş ağaları, iyi silahlanmış sadık milisler ile servet sahibi oldu. ABD çekildikten sonra karmaşanın daha da artacağı kaygısı taşıyan Afganlar'ın sayısı giderek artıyor.

Taleban ve Afgan hükümeti arasında çıkmaza giren barış görüşmelerininse bu ayın sonunda İstanbul'da yeniden başlaması planlanıyor.

Eski Başkanı Donald Trump yönetimi ve Taleban arasında geçen yıl imzalanan anlaşma uyarınca ABD’nin askerlerini Afganistan'dan çekme sürecini 1 Mayıs'a kadar tamamlaması gerekiyordu. Biden'ın Taleban'ı öfkelendirme pahasına bu takvimi uzatma kararına rağmen ABD'nin çekilme sürecine 1 Mayıs'ta başlaması planlanıyor. NATO askerleri de aynı tarihte ülkeden çekilmeye başlayacak.

Salı günü Washington'da yaptığı açıklamada "Amerika'nın en uzun savaşını sona erdirme zamanı geldi" diyen Başkan Biden, ABD'nin "askerlerini geri çekmede aceleci davranmayacağının" da altını çizdi.

XS
SM
MD
LG