Erişilebilirlik

2 Ekim Amerikan Basınından Özetler


Amerikan basını, İspanya’nın Katalonya bölgesinde yapılan bağımsızlık referandumunun polis müdahalesiyle kargaşaya dönüşmesine ve yaşanan şiddet olaylarına geniş yer ayırıyor.

New York Times, İspanyol demokrasisinin, 1970’li yılların ortasında Franco diktatörlüğünün sona ermesinden bu yana en büyük sınavını verdiğini yazıyor. Gazete, Madrid Hükümeti’nin ülkenin kuzeydoğusundaki Katalonya’da polis gücünü harekete geçirmesiyle birlikte çıkan karışıklığın festival havasında başlayan referandumun havasını değiştirdiğini kaydediyor. Habere göre polis, oy verilen bazı noktaları kapattı ve sandıklara el koydu. Polis müdahalesinde 750 kişinin yaralandığı bildiriliyor. Referandum sonrasında ise her iki taraf da zafer ilan etti. İspanya hükümeti, referandumun yapılmasının engellendiğini açıklarken Katalonya’dan, seçmenlerin bağımsızlığı yüzde 90 oranında onayladıkları haberleri geldi. Gazete, İspanya ekonomisinin lokomotifi olarak nitelendirilen ve ülkenin en büyük kentlerinden Barcelona’nın da bulunduğu Katalonya’nın İspanya’dan ayrılma girişiminin, ülkedeki bölünmeyi daha da derinleştirdiği yorumunda bulunuyor. Madrid hükümeti, İspanyol mahkemelerinin de desteğini alarak ayrılıkçı referandumun anayasaya aykırı olduğunu açıklamasına rağmen Katalonya, referandumun yapılması kararı alarak merkezi hükümete adeta meydan okudu. Öte yandan Katalan lider Carles Puigdemont, 2 milyon 300 bin oyun yüzde 90’ının bağımsızlık lehine kullanıldığını ve referandumun bağlayıcı olması için sonuçları bölgesel parlamentoya sunacağını söyledi. Ancak habere göre atılan oy sayısı ve oy oranı, bağımsız kaynaklarca doğrulanmış değil. İspanya Adalet Bakanı Rafael Catala ise tek taraflı bağımsızlık ilanını engellemek için Madrid hükümetinin acil durumlarda alınabilecek önlemleri ve gücü devreye sokmaya hazır olduğunu kaydetti.

Washington Post ise Katalonya’daki bağımsızlık referandumu sırasında çıkan olayların yanı sıra Başkan Trump’ın Kuzey Kore meselesi üzerinde Dışişleri Bakanı Rex Tillerson’la çelişmesiyle ilgili habere yer veriyor. Gazete, Trump’ın hafta sonu attığı Twitter mesajlarından birinde, Dışişleri Bakanı Tillerson’un Kuzey Kore’yle müzakere yapmak için boşa zaman harcadığını yazmasının tartışma çıkardığını bildiriyor. Habere göre Trump, Twitter mesajında, Kuzey Kore lideri Kim Jong Un için kendi taktığı ”Küçük Roket Adam” lakabını kullandı ve ”Kendini boşuna yorma Rex, yapılması gerekeni yapacağız” dedi. Oysa Dışişleri Bakanı Tillerson, Trump’ın Twitter mesajlarını atmasından bir gün önce Pekin’de gazetecilere yaptığı açıklamada, Kuzey Kore’yle doğrudan iletişime geçme fırsatı yakaladıklarını ve yanıt beklediklerini kaydetmişti. Gazete, Trump ve Tillerson,’un daha önce de birbirleriyle ters düştüklerini hatırlatıyor. Ancak bu gelişme, Tillerson ve diğer üst düzey yetkililerin Trump’ın Meksika, NATO ve Körfez ülkeleriyle ilgili konulardaki keskin çıkışlarını yumuşatma çabalarına indirilen son darbe olarak değerlendiriliyor.

Washington Post’un yine Kuzey Kore’yle ilgili bir başka ana sayfa haberinde ise konu, Kuzey Kore’nin küresel silah ticaretindeki yeri. Habere göre Washington, Ağustos ayında Süveyş Kanalı’nda ilerleyen gizemli bir yük gemisiyle ilgili olarak Kahire’ye bir uyarı mesajı gönderdi. Kamboçya bandıralı gemi, Kuzey Kore’den geliyordu. Amerika, uyarısında, mürettebatın Kuzey Koreli olduğu ve geminin taşıdığı kargonun ne olduğunun bilinmediğini açıkladı. Mısırlı gümrük görevlileri, bu bilgiler ışığında, geminin Mısır karasularına girmesiyle birlikte harekete geçti ve gemide 30 binden fazla tanksavar silahının gizlendiğini ortaya çıkardı. Ancak habere göre en büyük sürpriz, silahların alıcılarının Mısırlı olduğunun öğrenilmesiydi. Birleşmiş Milletler’in yürüttüğü soruşturma, Mısırlı işadamlarının Mısır Ordusu için milyonlarca dolar karşılığında Kuzey Kore yapımı roketler satın aldığını ve bu alışverişi gizlemek için büyük çaba sarf ettiklerini ortaya koydu. Gazete, küresel silah ticaretinin, Kuzey Kore lideri Kim Jong Un’un ekonomik yaptırımlar karşısında başvurduğu seçeneklerden biri olduğunu bildiriyor. Mısır’ın, Amerika’nın uyarısına ve harekete geçmesi için zorlamasına kadar herhangi bir önlem almamış olmasıysa, yaz aylarında Amerika’nın Mısır’a yaptığı 300 milyon dolarlık askeri yardımı askıya almasına yol açtı. Kuzey Kore’nin roketler karşılığında 23 milyon dolar olduğu tahmin edilen ödemeyi alıp almadığı ise bilinmiyor. Mısır’daki gelişme, Kuzey Kore’yi ekonomik baskı ve yaptırımlarla dizginlemenin aslında ne kadar zor olduğunun da bir göstergesi. Amerika ve müttefikleri, her defasında yaptırımları sıkılaştırsa da Kim Jong Un, aralarında İran, Burma, Küba, Suriye ve Eritre’nin de olduğu müşterilerine ucuz konvansiyonel silah ve askeri teçhizat satarak hayat damarlarını canlı tutmayı başarıyor.

XS
SM
MD
LG