Erişilebilirlik

ABD’den Çin ve Rus Kurumlara Yeni İran Yaptırımları


ABD İran Özel Temsilcisi Elliott Abrams.

ABD İran Özel Temsilcisi Elliott Abrams, bugün Çin ve Rusya’daki dört kuruma, İran’ın füze programını destekleyen faaliyetleri nedeniyle yaptırımlar uygulanacağını açıkladı.

Abrams, Washington’un Aralık ve Ocak aylarında da yeni yaptırımlarla İran’a baskı uygulamaya devam edebileceği uyarısında bulundu.

Abrams, Aralık ve Ocak’ta gelebilecek yaptırımların, silahlar, kitle imha silahları ve insan hakları ihlalleriyle ilgili olacağını bildirdi. Beyrut Enstitüsü’nün sanal ortamda düzenlediği konferansta açıklama yapan ABD Temsilcisi, İran’a baskı ve yaptırımların ‘‘sonuna kadar’’ devam edeceğini söyledi.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri ABD, Çin, Rusya, Fransa ve İngiltere’yle birlikte Almanya, uzun süren müzakerelerin ardından 2015 yılında İran’la nükleer programıyla ilgili olarak tarihi bir anlaşma imzalamıştı.

ABD 2018 yılında resmi adı Kapsamlı Ortak Eylem Planı olan anlaşmadan tek taraflı olarak çekilmiş ve İran’a yönelik ekonomik yaptırımları yeniden yürürlüğe koymuştu. Trump yönetimi Tahran’ın nükleer programı üzerindeki kısıtlamaları arttıracak, balistik füze geliştirmesini engelleyecek ve Ortadoğu’daki vekalet savaşlarına desteğini kesecek yeni bir anlaşma için müzakere masasına oturmayı hedefliyordu.

İran, ABD’nin anlaşmadan çekilerek yaptırımları yürürlüğe koymasının ardından birçok kez anlaşmayı ihlal etti.

ABD’de 3 Kasım seçimlerinin resmi olmayan sonuçlarına göre başkan seçilen Joe Biden, 20 Ocak’ta görevi Cumhuriyetçi Donald Trump’tan devralacak. Biden, İran’ın anlaşmaya uymaya devam etmesi halinde ABD’yi Tahran’la imzalanan uluslararası nükleer anlaşmaya geri döndüreceğini söylemişti.

İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif de Biden’ın İran’a yönelik yaptırımları kaldırması halinde ülkesinin de 2015 yılında imzalanan Nükleer Anlaşma’nın şartlarına harfiyen uyacağını söylemişti. Zarif, Biden’ın 3 başkanlık kararnamesiyle İran’a yönelik yaptırımları kaldırabileceğini öne sürmüştü.

Abrams ise yeni bir yönetimin ülkenin İran politikasını değiştirmesinin bir düğmeye basar gibi hızlı olmayacağını, bunun aylar alabileceğini kaydetti.

Tutuklu takası

Öte yandan Çarşamba günü İran devlet televizyonu, İran’da iki yıldan uzun süredir hapiste tutulan akademisyen Kylie Moore-Gilbert’in yurtdışında alıkonulan üç İranlı’nın serbest bırakılması karşılığında takas edildiğini bildirdi.

Melbourne Üniversitesi Ortadoğu Çalışmaları Bölümü’nde öğretim görevlisi, İngiltere ve Avustralya vatandaşı Moore-Gilbert, 2018 yılında Tahran’da tutuklanmış, casuslukla suçlanarak 10 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.

Devlet televizyonu Moore-Gilbert’in gri bir başörtüsüyle ve çenesinin altında mavi yüz maskesiyle Tahran’ın havaalanlarından birinde karşılama odası olarak kullanıldığı sanılan bir odada otururken görüldüğü görüntüleri yayınladı. Akademisyenin ne zaman Avustralya’ya döneceği ise bilinmiyor.

Görüntülerde arka planda İran bayrağı olan üç erkek yer aldı. Bu kişilerin de Moore-Gilbert’in serbest kalması karşılığında bırakılan İranlı tututklular olduğu belirtildi.

Moore-Gilbert açlık grevine girmiş ve Avustralya hükümetinden kendisini serbest bırakmak için daha çok çaba harcamasını talep etmişti.

Akademisyen, Avustralya Başbakanı’na yazdığı mektupta İran’daki tutukluluğu sırasında haklarının ciddi şekilde ihlal edildiğini ve psikolojik işkenceyle tecrit uygulamasına maruz bırakıldığını kaydetmişti.

XS
SM
MD
LG