Erişilebilirlik

ABD Üretimi Yurtiçine Çekmeye Çalışıyor


Kongre üyeleri, ABD şirketlerinin operasyonlarını ya da ana tedarikçilerini Çin’den çıkartmaları için yeni öneriler hazırlıyor. Bunlar arasında vergi indirimleri, yeni düzenlemeler ve dikkatle yapılandırılmış sübvansiyon önerileri var.

Reuters haber ajansının bir dizi hükümet yetkilisi, sektör yöneticisi ve Kongre üyesiyle yaptığı röportajlara göre, bu konuda yürütülen tartışmalar arasında, üretimi yurtiçine çekmeleri için şirketlere 25 milyar dolarlık kaynak sağlanması da var.

Başkan Donald Trump, uzun süredir üretimi yurtiçine geri getirmeye çalışıyor. Corona virüsü salgınının yanı sıra ABD’nin gıda ve ilaç tedarik zincirinin Çin’e bağlı olmasından kaynaklanan kaygılarsa, Beyaz Saray’da konuyla ilgili yeni bir teşvik havasının oluşmasına neden oldu.

Başkan Donald Trump, Perşembe günü imzaladığı yeni bir kararnameyle, bağımsız bir hükümet kurumu olan Amerikan Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kurumu'na (DFC) ABD içindeki yatırımcılara destek vermesi için yeni yetkiler tanımıştı. Trump hedefin, ABD’nin ilaç da dahil her türlü ihtiyacını kendisinin üretmesi ve daha sonra bunları dünyaya ihraç etmesi olduğunu söyledi.

Ancak şirketlerin doğrudan devlet desteği alması konusu, Trump yönetimi içinde de fikir ayrılıklarına neden oluyor. Bu finansal desteğin, Kongre’nin Corona virüsünün ekonomik maliyetine karşı hazırladığı yeni teşvik paketinde yer alması beklenmiyor.

Kasım ayında yapılacak ABD başkanlık seçimi öncesinde, Çin karşıtı ve ABD yanlısı iş önerileri seçmeni olumlu etkileyebilir. Ancak küçük işletmelerin can çekiştiği bir dönemde büyük şirketlerin operasyonlarını yurtiçine taşımaları için şirketlere vergi geliri aktarmak ya da vergi indirimi yapmak aynı olumlu etkiyi yaratmayabilir.

Hem Cumhuriyetçiler hem de Demokratlar, ABD’nin Çin yapımı ürünlere bağımlılığını azaltmak için yasa tasarıları hazırlıyor. ABD 2019’daki ithalatının yüzde 18’ini Çin’den yaptı. Listenin başında tıbbi tedarik zinciri ve savunma bağlantılı ürünler yer alıyor.

Senatör Lindsey Graham, Cuma günü yayınladığı basın açıklamasında ‘‘Corona virüsü, Çin gibi ülkelere kritik tıbbi malzemede çok bağımlı olduğumuz konusunda acı verici bir uyarı oldu’’ ifadelerini kullandı. Graham’ın bu hafta Kongre’ye yeni bir tasarı sunması bekleniyor.

Konuyla ilgili birçok Kongre üyesinin farklı önerileri var. Cumhuriyetçi Senatör Josh Hawley, tıbbi tedarik zinciri için yerel içerik düzenlemeleri ve bir dizi malın yerli üretimine teşvik etmek için yatırım sübvansiyonları öneriyor.

Cumhuriyetçi Senatör Marco Rubio, 10 Mayıs’ta Kongre’ye sunduğu tasarıda bazı hassas ürünlerin Çin’e satışının yasaklanmasını ve ABD şirketlerinin Çin’den elde ettikleri gelirlerine uygulanan vergilerin arttırılmasını önerdi.

Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Anna Eschoo ve Cumhuriyetçi Meclis üyesi Susan Brooks tarafından sunulan ve her iki partinin de desteğini alan bir tasarı ise, Çin’in ilaç tedariğine bağımlılığın azaltılması konusunda öneriler sunacak bir panel oluşturulmasını öngörüyor.

Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyesi Mark Greens’in tasarısı, ulusal güvenlik açısından kritik önem taşıyan ve zor durumda olan ABD şirketlerine yardım edilmesini içeriyor.

Kongre üyeleri, Ulusal Savunma Yetki Yasası kapsamına ya da her yıl Kongre tarafından geçirilen Savunma Bakanlığı Pentagon’un 740 milyar dolarlık bütçe tasarısına, Amerikalı üreticiyi yurt içine çekecek koşullar eklenmesini de umuyor. ​

‘‘Kritik ürün üreten firmalara 25 milyar dolar destek’’ tartışması

Yönetimden iki yetkiliye göre, Washington’da tartışılan fikirlerden biri, kritik ürünler üreten Amerikan firmalarının yurtiçine çekilmesi için 25 milyar dolar kaynak ayrılması.

Yetkililerden biri, eyaletlerin bu kaynakları kendi ekonomik kalkınma örgütleri aracılığıyla dağıtabileceğini söylüyor.

Bir eyalet yetkilisine göre bu önlemin Corona virüsü nedeniyle kayıpları artan ve birçok iş yerinde kapanmaya gidilen eyaletlerin ekonomisini rahatlatması bekleniyor.

Ancak hükümetin endüstri politikalarını belirlemesi konusunda uzun zamandır devam eden tartışmalar arasında sektörü doğrudan sübvanse etme konusu, Trump’ın danışmanları arasında bile fikir ayrılıklarına neden oluyor.

Beyaz Saray Ekonomi Danışmanı Larry Kudlow, ABD şirketlerini yurtiçine çekmek için bazı vergi teşviklerine başvurulmasından söz ediyor.

Tartışmadan haberdar iki yetkiliye göre, Beyaz Saray Ticaret Danışmanı Peter Navarro federal hükümetin daha fazla ABD üretimi tıbbi malzeme satın almasını istiyor. Maliye Bakanı Steven Mnuchin ve bazı diğer yetkililerse, ilaç ve tıbbi malzeme konusunda güvenilir bir tedarik ağı oluşturulmasını destekliyor.

Önerileri eleştirenler, devletin şirketlere doğrudan mali destek vermesinin Dünya Ticaret Örgütü kurallarına da aykırı olacağı görüşünde. Ayrıca bu durumun, yabancı şirketlerin ABD’de iş yapmasını baltalayabileceği kaygısı da gündeme getiriliyor.

Öte yandan Dışişleri Bakanlığı, ABD tedarik zincirinin Çin’den uzaklaştırılması konusunda diğer devlet kurumlarıyla ve yabancı devletlerle görüşmeler yürütüyor. Bir sözcüye göre, Dışişleri Bakanlığı, üretimin ABD içine çekilmesinin yanı sıra uluslararası üretim ortaklarının sayısını arttırmayı da hedefleyen bir dizi çalışma yürütüyor.

XS
SM
MD
LG