Erişilebilirlik

ABD Seçimlerini Etkileyen Başkanlık Tartışmaları


1992 yılında Başkan G.W. Bush, Demokrat aday Bill Clinton ve Reform Partisi adayı Ross Perot ile karşı karşıya geldi.

2016’da Cumhuriyetçi Parti’nin başkan adayı Donald Trump ile Demokrat Parti’nin adayı Hillary Clinton arasındaki ilk tartışma programını ABD’de 84 milyon kişi izledi. PEW araştırma şirketinin çalışmasına göre 2016’da seçmenlerin yüzde 10’u oyunu kime vereceğini ya tartışma programları sırasında ya da sonrasında karar verdi.

ABD’nin başkanlık seçimleri sürecinde televizyonlardan canlı yayınlanan bu açık oturumlar, son 60 yılda siyaset tarihini de şekillendirdi. VOA Türkçe, seçim sonuçlarında etkili olduğuna inanılan belli başlı başkanlık tartışma programlarını derledi

Kennedy ve Nixon tartışması

Başkan adayları arasındaki ilk televizyon tartışma programı 26 Eylül 1960’da Cumhuriyetçi Başkan Yardımcısı Richard Nixon ile Demokrat Massachusetts Senatörü John F. Kennedy arasındaydı. Radyo yayınlarını dinleyenler Nixon’ın kazanacağını düşünse de televizyon yayını gidişatı değiştirdi.

43 yaşındaki John F. Kennedy sağlıklı görünen bronz teniyle programa katılırken, dizinden ameliyat geçiren 47 yaşındaki Nixon bitkin görünüyordu, makyajı iyi yapılmamıştı, yüzü de terli görünüyordu.

Kennedy, programa siyah takım elbiseyle çıkmıştı., Nixon'ın arka planla benzer tonlardaki gri takım elbisesi, ekranda daha sönük görünmesine neden oldu.

Sekiz yıllık Cumhuriyetçi Eisenhower’dan sonra değişim mesajı veren Kennedy, “Bu ülkeye yeni bir liderlik sunmalıyız, bu ülkenin tekrar ilerlemesini sağlamalıyız” derken televizyon başındaki seyirciyi etkilemeyi başardı. Kennedy az farkla da olsa seçimi kazandı.

Sonraki üç seçim döneminde 1964, 1968 ve 1972’de tartışma programı düzenlenmedi. Ne Başkan Lyndon B. Johnson 1964 yılında ne de Richard Nixon 1968 ve 1972 seçimlerinde ulusal kanalda rakipleriyle karşı karşıya gelmek istedi. Özellikle Nixon, Kennedy’ye karşı kaybetmesinden kısmen sorumlu gördüğü tartışma programından sonra, bu tür yayınlara katılmaktan kaçındı.

Carter ve Ford tartışması

1976’da tartışma programları kaldığı yerden devam etti. Karşı karşıya gelen isimler Cumhuriyetçi Başkan Gerald Ford ve Demokrat aday Jimmy Carter’dı.

İkinci tartışma programında Başkan Ford, Sovyetler Birliği’nin Doğu Avrupa’daki nüfuzuyla ilgili bir soruya verdiği yanıtla, hem ABD tarihinin en büyük gaflarından birine imza attı hem Carter’e karşı kendini baltaladı.

Soğuk Savaş tüm hızıyla sürerken Ford, Doğu Avrupa'nın Sovyet egemenliğinde olmadığını savundu. Daha sonra, yanlış anlaşıldığını söylese de Jimmy Carter, bu gaftan çok iyi yararlandı. Carter, “O zaman Gerald Ford, Polonya asıllı, Çek asıllı ve Macar asıllı Amerikan vatandaşlarını, ülkelerinin Demir Perde’nin arkasında Sovyetler Birliği’nin baskısı ve gözetimi altında yaşamadığına ikna etsin” diyerek oylarını arttırmayı başardı ve seçimden galip çıktı.

Reagan ve Carter tartışması

1980 seçimi öncesinde de Demokrat Başkan Carter, Cumhuriyetçi rakibi Ronald Reagan’la televizyonda karşı karşıya geldi. Reagan’ın programda seçmene yönelttiği bir sorunun oyların yönünü değiştirdiği kabul ediliyor. Yıllardır hala birçok aday tarafından kullanılan soru şuydu: “Kararınızı verirken, kendinize şunu sorun: Dört yıl öncesine oranla şu andaki durumunuz daha mı iyi?”

Amerika o dönemde artan petrol fiyatları ve enflasyon nedeniyle ekonomik sıkıntı içindeydi ve tartışmadan sonraki haftalarda Reagan’a desteğin artması, bu sorunun cevabının “Hayır” olduğunu gösterecekti. 4 Kasım 1980’deki seçimi Cumhuriyetçi Ronald Reagan rahatlıkla kazandı.

Reagan ve Mondale tartışması

Reagan’ın, 1984 yılında Demokrat aday Walter Mondale’le karşıya geldiği tartışma programındaki esprili sözleri de ikinci kez başkan seçilmesinde etkili oldu.

Reagan, "İleri yaşımın, ikinci kez seçilmek için giriştiğim bu kampanyada benim için dezavantaj olmasına izin vermeyeceğim gibi, rakibimin gençliğini ve tecrübesizliğini, siyasi hedeflerim için de araç olarak kullanmayacağım" demişti. Walter Mondale, daha sonra yaptığı bir açıklamada, Reagan’ın bu sözlerini duyar-duymaz, seçimi kaybettiğini anladığını söyledi.

George Bush ve Michael Dukakis tartışması

Bazı tarih uzmanları 1988 yılında o zamanki başkan yardımcısı George Bush ile Demokrat rakibi Michael Dukakis karşı karşıya geldiğinde, programın sunucusu Bernard Shaw’ın, Vali Dukakis’e sorduğu bir sorunun o seçimin sonucu üzerinde etkili olduğunu savunuyor.

‘Karınız Kitty Dukakis kaçırılsa ve tecavüze uğrasa...’ şeklinde başlayan soru, valinin idam cezası konusundaki görüşünü almayı hedefliyordu. Dukakis ''her zaman ölüm cezasına karşı olduğu'' şeklindeki yanıtı, birçok kişinin kendisini, “soğuk bir kişilik sahibi” olarak algılamasına neden oldu.

O yılki seçimde Demokrat aday Dukakis, Cumhuriyetçi George Bush karşısında açık ara farkla yenilgiye uğradı.

Bill Clinton ve George H.W. Bush tartışması

Bu tartışmalarda adayların sadece sözleri değil beden dilleri de mercek altındaydı. 1992 yılında Demokrat aday Bill Clinton ve Reform Partisi adayı Ross Perot ile karşı karşıya geldiği bir tartışma programında Başkan George H.W. Bush, sık sık saatine bakarken görüntülendi. Bu durum, Bush’un sıkıldığı ve seçmenlere nezaketsiz davrandığı şeklinde yorumlandı.

George H.W. Bush’un siyah bir seyircinin, ekonominin kendi hayatı üzerindeki olumsuz etkilerini anlattıktan sonra, ''Sayın Başkan siz de kendi yaşantınızda bunu hissediyor musunuz?'' sorusuna kişisel bir yanıt verememesi de dikkat çekti. Bill Clinton Bush'tan sonra ayağa kalktı, kendi hayatından örnekler vererek seyirci ile empati kurdu. Seçimi, Clinton kazandı.

Al Gore ve George W. Bush tartışması

Yine bazı tarih uzmanları, 2000 yılındaki başkanlık yarışında Demokrat Al Gore’un Cumhuriyetçi Başkan George W. Bush karşısında sık sık iç çekmesinin, Amerikan halkının oylarını etkilediği görüşünde.

1960 ile 1984 yılları arasındaki bu programlar Kadın Seçmenler Ligi (LWV) adlı sivil toplum kuruluşu tarafından organize edildi. Ancak LWV’nin kürtaj yasağı dahil bazı tartışmalarda yer alması tarafsızlığa gölge düşürdü. 1987’de kurulan bir komisyonla bu tartışma programları başkanlık kampanyalarının önemli bir parçası haline getirildi. “Başkanlık Tartışmaları Komisyonu” 1988’den itibaren her seçim döneminde bu programları düzenledi.

XS
SM
MD
LG