Erişilebilirlik

ABD'li Uzman 'İsyana Teşvik' Suçlamasıyla Belarus'ta Gözaltında


Belarus'ta yönetim karşıtı protestoları teşvik ettiği iddiasıyla gözaltına alınan Amerikalı uzman Vitali Şikiliarov

Belarus’ta tartışmalı seçimlerin ardından başlayan protestolar devam ederken yetkililer, Cumhurbaşkanı Aleksander Lukaşenko’yu protesto amaçlı toplananları yeniden toplu şekilde gözaltına almaya başladı. Gözaltına alınanlar arasında “isyana teşvik suçlamasıyla” Amerikalı bir uzman da bulunuyor.

Eşi Amerikalı olan Belarus asıllı siyaset bilimci Vitali Şikliarov’un 29 Temmuz’da, ailesinin yaşadığı Grodno’da bir dükkanda alışveriş yaparken gözaltına alındığı belirtiliyor. Yerel haber kaynaklarına göre, Şikliarov’un eşi ABD Büyükelçiliği’nde çalışıyor. Şikliarov ülkede Lukaşenko’ya karşı muhalif hareketi körüklemekle suçlanıyor.

Çarşamba günü başkent Minsk’te çok sayıda kişinin gözaltına alındığı protestolara bu hafta başında birçok farklı sektörden işçiler de katıldı. Göstericiler ve greve giden işçiler Lukaşenko’nun istifasını talep ediyor.

Ülkede 9 Ağustos’tan bu yana devam eden protestolarda şu ana kadar yaklaşık 7 bin kişi gözaltına alındı, yüzlerce gösterici de polisin plastik mermi ve flaş bombasıyla müdahaleleri sonucu yaralandı. En az üç protestocunun da yaşamını yitirdiği belirtiliyor.

Belarus halkı dış müdahaleye sıcak bakmıyor

Avrupa’da kimileri Lukaşenko’ya ve destekçilerine sert bir tepki verilmesi halinde Belarus’un Rusya’nın desteğine sığınacağı endişesini taşıyor. Ülke içinde de böylesi bir senaryonun gerçekleşmesinden endişe duyanlar var.

Ancak birçok uzmana göre, Belarus halkı bağımsızlık yanlısı olduğundan ne Rusya ne de Avrupa Birliği’yle ilişkilerini derinleştirme eğiliminde.

Araştırmacı Ekaterina Pierson-Lyzhina, anket sonuçlarına göre Belarus halkının yüzde 60’ı ülkelerinin bağımsız kalmasını istiyor ve herhangi bir birliğe dahil olmayı reddediyor. Ülke genelinde Avrupa’nın ya da Rusya’nın müdahalesini savunanların oranı oldukça az.

Ancak muhalefet AB’den destek bekliyor. Muhalefetin çağrısının ardından Avrupa Birliği de destek açıklaması yaptı.

Pazartesi gününden bu yana işçilerin de greve giderek katıldığı gösteriler Minsk Traktör Fabrikası önünde çok sayıda protestocunun gözaltına alınmasıyla sonuçlandı. Grev komisyonunun lideri Sergei Dylevsky Asssociated Press (AP) haber ajansına onlarca kişinin gözaltına alındığını aktarırken, Belarus İçişleri Bakanlığı’ndan yapılan bir açıklamada sadece iki protestocunun gözaltına alındığı, bölgedeki kalabalığın güvenlik güçlerinde dağıtıldığı ileri sürüldü.

Gözaltıların, ikinci haftasına giren protestoların barışçı bir şekilde devam ettiği ve muhalefetin toplantı düzenlemeye hazırlandığı sırada yapılması dikkat çekti.

Lukaşenko’nun yüzde 80 oyla altıncı kez cumhurbaşkanlığı koltuğuna oturduğu seçimler muhalefet ve protestocular tarafından reddediliyor ve otoriter olarak nitelendirdikleri liderin ülkede “gücü ele geçirme çabası” olarak eleştiriliyor.

Muhalefet yeniden seçim yapılması ve iktidarın barışçı bir şekilde yeniden seçilmesi için ‘koordinasyon konseyleri’ kurarken, Lukaşenko Çarşamba günü yaptığı açıklamada muhalefeti “alternatif hükümet birimleri kurmakla” suçladı ve bu adımları nedeniyle ceza alabilecekleri uyarısında bulundu.

Güvenlik güçleriyle toplantısında yaptığı açılamada Lukaşenko, “Eğer birileri hükümetin eğileceğini, sendeleyeceğini sanıyorsa yanılıyor. Durmayacağız!” ifadelerini kullandı.

AB’den muhalefetin çağrılarına yanıt

Ülkedeki bölünmüş muhalif grupları bir araya getirmeyi başaran, eski bir İngilizce öğretmeni olan 37 yaşındaki genç lider Tikhanovskaya, resmi seçim sonuçlarına göre oyların yüzde 10’unu aldı.

Seçim sonuçlarının hileli olduğunu iddia ederek yeniden sayım yapılması talebinde bulunan Tikhanovskaya kısa bir süre önce güvenlik endişesiyle ülkesini terk etti.

Pazartesi günü bir video aracılığıyla destekçilerine seslenen genç muhalif lider seçimlerin yeniden demokratik bir şekilde düzenlenmesi için gerekeni yapmaya hazır olduğunu söyleyerek bunun hayata geçirilmesi için ‘koordinasyon konseylerinin’ kurulduğunu açıklamıştı.

XS
SM
MD
LG