Erişilebilirlik

AB’den Malta’ya Yolsuzluk ve Adalet Uyarısı


Avrupa Birliği, Malta’da yaşanan yolsuzluk ve cinayet skandalından rahatsız. Avrupa Parlamentosu, Malta liderlerini, küresel yolsuzluktan faydalanmakla suçlayan araştırmacı gazetecinin katillerinin adalete teslim edilmesi çağrısında bulundu.

Reuters haber ajansının yaptığı bir Malta ve AB değerlendirmesine göre, Malta para aklamayı önleme konusunda çok yavaş hareket ediyor ve dolayısıyla başarı sağlayamıyor.

Veriler, Malta’nın, şüpheli faaliyetlere karşı eyleme geçmeyen firmaları belirlerken uygulanması gereken uluslararası kuralları devreye sokmakta yavaş davrandığını ve ülkede para aklamaktan ceza alanların sayısının çok düşük olduğunu gösteriyor.

AB’nin en küçük üyesi olmasına rağmen çok geniş bir finans sektörüne sahip olan Malta, bankalar, kumarhaneler ve finans kurumlarından gelen şüpheli para girişlerini, diğer AB ülkelerine oranla çok daha az bildiriyor.

Avrupa Parlamentosu bu hafta yapılan bir oturumda Malta’daki gelişmeleri tartıştı. AP, Malta polisinin, “ciddi yolsuzluk iddiaları ve yolsuzlukla mücadelenin ihlali” hakkında soruşturma yapmadığını bildiren bir karara imza atmaya hazırlanıyor.

Öte yandan, uluslararası denetim organlarının ve 16 Ekim’de öldürülen araştırmacı gazeteci Daphne Caruana Galizia’nın, Malta’ya yaptıkları yolsuzluk eleştirileri, fazla bir etki yaratmışa benzemiyor.

Almanya Yeşiller Partisi’nden Avrupa Parlamentosu üyesi Sven Giegold, Reuters’a yaptığı bir açıklamada “Malta egemenliğini kirli paraya sattı. Avrupa Komisyonu, Malta’da hukukun durumunu araştırmada daha aktif bir rol üstlenmeli” dedi.

Malta Başbakanı Joseph Muscat ise, geçen ay Reuters’ın yaptığı bir söyleşide, Malta’nın finans hizmetleri sektörünün, herhangi bir Avrupa ülkesindeki kadar şeffaf, güçlü ve yasalara uygun olduğunu savundu.

Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Frans Timmermans, Avrupa Parlamentosu üyelerine, Malta’nın para aklamayla mücadele yasalarına uyumu konusunda kaygılı olmadıklarını, ancak bazı alanların iyileştirilebileceğini söyledi.

Finans Merkezi

Nüfusu sadece 420 bin olan Malta, birçok AB ülkesini gölgede bırakacak bir finans sektörüne sahip. Malta, online kumarda da Avrupa lideri.

Avrupa Merkez Bankası verilerine göre, 2016 yılında, Malta’daki bankalar ve finans kurumlarının mali varlığı, ülkenin gayri safi yurtiçi hasılasından 20 kat, Almanya’daki bankalarla finans kurumlarının varlığından beş kat ve Euro bölgesi ortalamasından da dört kat fazlaydı.

Öte yandan, AB’nin para aklamayla mücadele çalışmalarını ele alan bir Eylül ayı raporunda Europol, Malta’nın, 2008-2014 yılları arasında, diğer AB ülkelerine oranla daha az şüpheli banka işlemi bildirdiğini söylüyor.

Europol, Malta ve Kıbrıs’ın bütün şüpheli vakaları bildirmediklerini ve bu durumun kaygı yarattığını da belirtiyor.

Malta’nın para aklamayla mücadele dairesi Mali İstihbarat İnceleme Birimi’ne, 2014’te 202 şüpheli işlem bildirimi yapılmış.

Malta’yı Litvanya izliyor. Finans sektörü Malta’nınkinin altıda biri olan Litvanya, Malta’dan yüzde 50 daha fazla şüpheli işlem bildirmiş. Çok daha büyük bir ekonomiye sahip olan Hollanda ise, yine 2014’te, Euro bölgesinde bir rekor kırarak, 277,532 şüpheli para hareketi kaydetmiş.

Mali İstihbarat İnceleme Birimi Başkan Yardımcısı Alfred Zammit, mevcut istatistikleri temel alarak, AB ülkeleri arasında anlamlı bir karşılaştırma yapmanın mümkün olmadığını söylüyor.

Zammit Reuters’a yaptığı açıklamada “Malta’daki finans sektörünün boyutunu düşünürsek, daha fazla şüpheli işlem kaydı beklenebilir. Malta bu sorunu aşmak için, şüpheli vakaların bildirimi konusunda farkındalık yaratacak eğitim programları düzenliyor” şeklinde konuştu.

Malta’da yıllık vaka kaydı 2014-2017 yılları arasında iki kattan fazla arttı. Ancak, Mali İstihbarat İnceleme Birimi verilerine göre, bu kayıtlardan polise aktarılanların oranı 2013’te yüzde 24 iken geçen yıl yüzde 11’e gerilemiş.

Malta polisi ve Mali İstihbarat İnceleme Birimi, bu vakalardan kaç tanesinin soruşturma veya kovuşturma boyutuna ulaştığı sorusunu cevapsız bıraktı.

Hüküm Giyenler

Malta mahkemelerinde, geçen yıl dört davada para aklama cezası verildi. Ancak bu davaların hiçbiri finans sektöründe ifşa edilmedi.

Avrupa Birliği, Malta’daki mahkumiyet sayısını son derece düşük olduğunu ve para aklama kurallarını uygulaması gereken kurumların son derece siyasileşmiş olduğunu belirten bir rapor yayınladı.

Para aklama kurallarına uymayan bankalara küçük para cezaları verildi, ancak ifşanın caydırıcılığını vurgulayan yönetmeliklerin aksine, bu davalardan sadece birkaçı halka açıklandı.

Malta konusunda kaygı dile getiren başka bir kurumsa Avrupa Konseyi’nin para aklamayla mücadeleyi izleme organı Moneyval. 2012 yılındaki bir raporda, Malta’daki şüpheli işlem kayıtlarının azlığına dikkat çeken Moneyval, 2015’teki raporundaysa, ülkeyi uluslararası kurallara büyük ölçüde uyumlu buldu. Ancak Reuters’a açıklama yapan bir Moneyval yetkilisi, son raporun, Malta’nın yasal çerçevesinin kapsamlı bir değerlendirmesine dayandırılmadığını da belirtti.

XS
SM
MD
LG