Erişilebilirlik

'Bilgi Akışına Uygulanabilecek Denetimin Sınırı Var'


Türkiye'de yerel seçimlerle birlikte basın özgürlüğü ve ifade özgürlüğüne ilişkin tartışma hararetlenmiş durumda. ABD Temsilciler Meclisi Dışişleri Komisyonu'nda “İnsan Hakları Konularını Haberleştirmenin Tehlikeleri” konulu oturuma katılmak üzere Washington'da bulunan Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) Başkanı Joel Simon VOA Türkçe'nin sorularını yanıtladı. Simon, “Hükümetin bilgi akışına uygulayabileceği denetimin bir sınırı var” değerlendirmesini yaptı.

Gazetecileri Koruma Komitesi Başkanı Joel Simon ABD Temsilciler Meclisi'ndeki bir alt komisyonda düzenlenen ve Suudi Arabistan'ın İstanbul Başkonsolosluğu'nda geçtiğimiz yıl öldürülen Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın nişanlısı Hatice Cengiz'in de konuşmacı olduğu oturuma katıldı.

Oturumun ardından VOA Türkçe’nin sorularını yanıtlayan CPJ Başkanı Joel Simon Türkiye’de yerel seçim öncesi ve sonrasında sıklıkla tartışılan medya özgürlüğü durumunu değerlendirdi.

Joel Simon, "Bugüne kadar medya konusunda uygulanan stratejinin geri teptiğinin kanıtı yerel seçimden çıkan sonuç. Belli ki Erdoğan başka bir sonuç umuyordu. Bilgi akışının denetimi ve yönetimi onun stratejisinin bir parçası. Türk hükümeti sadece en baskıcı ve otoriter bir strateji olan gazetecilerin cezaevine atılmasını değil aynı zamanda biraz daha dolaylı denetim yöntemlerini, ilişkileri, reklamları ve dolaylı baskıyı kullanıyor. Ancak en azından İstanbul halkı bilgilenmenin başka yollarını buluyor. Hükümetin bilgi akışına uygulayabileceği denetimin de bir sınırı var" ifadelerini kullandı.

"Korku kolektif bir olgudur"

Yerel seçim için siyasi partiler kampanyalarını tüm hızıyla yürütürken Türkiye sosyal medya üzerinden bir yandan da sanatçıların siyasi duruşlarını belli etmelerini tartışıyor. Gazetecileri Koruma Komitesi Başkanı Joel Simon “Korku kolektif bir olgudur. İnsanlar toplu olarak korkarlar ya da korkudan sıyrılırlar” yorumunu yaptı.

Joel Simon, "Korkunun kolektif bir olgu olması enteresandır. İnsanlar toplu olarak korkarlar ya da korkmazlar. Dünyada en baskıcı ve otoriter ortamlarda bile korkunun bir sınırı vardır. Türkiye böyle değil. Türkiye’de baskı ortamı var ama insanların kendi fikirlerini söylemeleri için bir alan da var. Bu korku eşiğinin aşılıp aşılmadığı konusunda ayrıntılı bir değerlendirme yapacak kadar uzmanlığım yok ama başka ülkelerde bunun şaşırtıcı sonuçları olduğunu gördük," şeklinde konuştu.

"Liderlerin görüşmesinde basın özgürlüğü gündemde olmak zorunda"

ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan gelen açıklamalar ve yayınlanan insan hakları raporlarında Türkiye’nin ifade özgürlüğü ve basın özgürlüğü sicili eleştirilyor. Ancak kendisi de basına yönelik tavrından ve kullandığı söylemden dolayı tepki gören ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye ve Mısır gibi ülkelerin liderleriyle bir araya geldiğinde basın özgürlüğü konusunu gündeme getirmediği için eleştirilere hedef oldu.

Gazetecileri Koruma Komitesi Başkanı Joel Simon, “Erdoğan’a bu konunun önemli olduğu mesajının verilmesi için liderlerin görüşmelerinde basın özgürlüğü gündemde olmak zorunda” mesajı verdi. Simon, Başkan Trump ve ABD yönetimini Türkiye’nin basın özgürlüğü sicili yüzünden hesap vermesini sağlaması gerektiğini savundu.

Joel Simon, "Erdoğan Başkan Trump’la kurduğu kişisel ilişkiye çok değer veriyor. Bunu eski Başkan Obama’yla da gördük. Dışişleri Bakanlığı Türkiye’nin basın özgürlüğü siciliyle ilgili birçok kez eleştirilerde bulundu. ABD’nin Türkiye Büyükelçisi de o dönem eleştirilerde bulunmuştu. Ancak Erdoğan bu eleştirileri dikkate almadı çünkü Başkan Obama endişelerini doğrudan gündeme getirmiyordu. Bence bugün de benzer bir dinamik var" dedi.

Simon, "ABD Dışişleri Bakanlığı Türkiye’nin basın özgürlüğü siciline ilişkin keşke daha güçlü açıklamalar yapsa. Ama sonuçta iş büyük ölçüde Başkan Trump’a kalıyor. Trump dünyada en çok gazetecinin cezaevinde olduğu ülkenin lideriyle bir araya geldiğinde basın özgürlüğü mutlaka gündemde olmak zorunda. Eğer gündemde olmazsa o zaman Erdoğan’a bu konunun çok önemli olmadığı mesajı veriliyor demektir. Gazetecileri Koruma Komitesi olarak bunu son derece talihsiz buluyoruz" ifadelerini kullandı.

XS
SM
MD
LG