Erişilebilirlik

Youtube Özgür Ama İnternet Özgür mü?


Türkiye’de video paylaşım sitesi Youtube, geçtiğimiz Perşembe günü Anayasa Mahkemesi’nin verdiği karar doğrultusunda dün akşam itibariyle erişime açıldı. Ancak Türkiye’de gelecek seçimler arifesinde yeniden sosyal medya sitelerine yasak gelebileceği endişesi ve Google üzerinden tüm kişisel verilerin kopyalandığı yönündeki tartışma devam ediyor.

Türkiye’de Youtube sitesine yönelik yasaklama kararı, 27 Mart günü Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’nun odasında gerçekleşen Suriye konulu üst düzey toplantında ortam dinlemesiyle alınan ses kaydının paylaşılması üzerineyürürlüğe sokulmuştu. Youtube sitesi aracılığıyla “Seçim Güdümü” adlı bir hesaptan Dışişleri Bakanlığı’ndaki Suriye’ye yönelik askeri önlemler ve savaş senaryolarıyla ilgili toplantıdan ses kaydı paylaşılması AKP Hükümeti’nde rahatsızlık yaratmıştı. Bunun üzerine 27 Mart günü, hükümetin devreye girmesiyle Gölbaşı Cumhuriyet Başsavcılığı’nın talebiyle Youtube’e erişim yasağı uygulaması başlamıştı. O günden itibaren yaşanan yargı sürecinde hükümetin ısrarcı tutumu nedeniyle yasaklama son bulmamıştı. Youtube’un avukatı Gönenç Gürkaynak aracılığıyla Ankara 4. İdare Mahkemesi’ne başvurusu üzerine 6 Mayıs’ta erişim yasağıyla ilgili yürütmeyi durdurma kararı çıkmıştı. Ancak hükümet, idari yargı kararlarının uygulamak ile ilgili 1 aylık süreyi gerekçe göstererek, Youtube yasağından vazgeçmemişti. Bu arada Youtube, akademisyen Yaman Akdeniz ile Kerem Altıparmak ve CHP’li bazı milletvekilleri yasak kararı aleyhine Anayasa Mahkemesi’ne da başvurmuştu. Bu başvuruları birleştirerek gündemine alan Anayasa Mahkemesi, geçtiğimiz Perşembe günü Youtube’a erişim ile ifade özgürlüğü engeli yaratıldığını belirterek, yasak aleyhinde karar aldı.

Anayasa Mahkemesi’nin 29 Mayıs Perşembe günkü kararı, yazılı olarak Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’na (TİB) 3 Haziran Salı günü ulaştı. İdari yargı kararını uygulamayan TİB, Twitter yasağında olduğu gibi Anayasa Mahkemesi kararına kayıtsız kalamadı ve dün akşam itibariyle Youtube’e erişim engelini kaldırdı. Böylece Youtube yasağı 69’ncu gününde sona erdi.

Altıparmak: Yasaklama tamamiyle hükümetin tutumuna bağlı

Anayasa Mahkemesi’ne Twitter’ın ardından Youtube için de insan hakları ihlali gerekçesiyle başvuran isimlerden Ankara Üniversitesi öğretim üyesi Yardımcı Doçent Dr. Kerem Altıparmak süreci Amerika’nın Sesi’ne değerlendirdi.

Hükümet’in idari yargı kararını uygulamama yönündeki tutumu nedeniyle Anayasa Mahkemesi üzerinden çözüm bulunmasıyla aslında Türkiye’de hukuk sistemine ve demokrasisine zarar verildiğini kaydeden Altıparmak, ilk aşamada TİB’in idari yargı kararını uygulaması gerekirken Anayasa Mahkemesi kararı gelinceye kadar adım atılmamasını eleştirdi. Altıparmak, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün onayı ile geçtiğimiz aylarda yürürlüğe giren 5651 sayılı “İnter­net or­tamın­da ya­pı­lan yayın­la­rın dü­zen­len­me­si ve bu ya­yın­lar yo­luy­la iş­le­nen suçlar­la mü­ca­de­le edil­me­si hakkın­da ka­nun’’daki değişiklikler nedeniyle hukuka aykırı davranışlarında TİB yöneticileri aleyhine hükümetin izni olmaksızın dava açılamadığını anımsattı. Dolayısıyla da TİB’in hükümetin talimatıyla yasağa devam edebildiğini kaydeden Altıparmak, Türkiye’nin önündeki Cumhurbaşkanlığı seçimi ve gelecek yıl gerçekleştirilmesi planlanan genel seçimler arifesinde de sosyal medya yasağı gelebileceğini bildirdi. Altıparmak, “Yeni yasak uygulaması tamamiyle hükümetin tutumuna bağlı olacaktır. Yerel seçimler öncesinde Twitter ve Youtube’in yasaklaması gibi süreçler yeniden yaşanabilir’’ dedi.

Türkiye’de Google tıklamaları kayıt altında mı ?

Bu arada CHP İstanbul Milletvekili Umut Oran, bir soru önergesiyle Türkiye’de Google üzerinden internette her türlü bilgiyi saklama yönünde teknik altyapı hazırlandığı iddiasını TBMM gündemine taşıdı, Oran’ın iddiasına göre, Youtube yasağı çerçevesinde de Google’dan yararlanmada sıkıntı yaşanırken, Türkiye’de Milli İstihbarat Teşkilatı’na (MİT) geniş yetkiler tanıyan yeni yasal düzenleme nedeniyle de internet trafiğine yönelik özel bir kontrol mekanizması gündemde.

Türkiye’de internete yönelik özel bir tıklama kontrolu olup olmayacağını da sorduğumuz Kerem Altıparmak, “Türkiye’de kişisel verilerimizi korumaya dönük yasa halen hayata geçirilmedi. Yıllardır tartışılmasına rağmen hükümetin kişisel verileri koruma yasasını beklettiğini görüyoruz. Bu konuda bize ulaşmış bir bilgi yok ancak şu anda kişesel verileri tespit etme ve saklama açısından herhangi bir yasal engel de yok’’ diye konuştu.

Oran: Google’a giriş neden zorlaştı?

CHP milletvekili Umut Oran’ın, Başbakan Yardımcısı Beşir Atalay ile Ulaştırma, Haberleşme ve Denizcilik Bakanı Lütfi Elvan’a yönelttiği yazılı önergedeki sorular şöyle:

- 26 Nisan 2014 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren 6532 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Millî İstihbarat Teşkilatı Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun nedeniyle mi internet trafiği bu derece ağırlaştı ve Google’a artık zor girilmektedir?

- Talimatınız nedeniyle DNS yönlendirmesi (DNS Spoofing) mi yapılmaktadır?

- Tüm dünyada kullanılan GoogleDNS veya OpenDNS’den vazgeçilerek bir kaç haftadır araya giren servis sağlayıcıların kullanıcıları kendi sunucularına yönlendirerek, istenilen sayfanın onlar üzerinden açılmasını sağlamaları ve böylelikle hangi IP adresinden nereye girildiğini saptamaya mı çalışıyorsunuz?

- Google’ın kullanımının giderek güçleştirilmesinin arkasında 17 Aralık Büyük Rüşvet ve Yolsuzluk Operasyonu ile ilgili olarak internette yayınlanmış olan on binlerce belge ve bilgiye erişimin engellenmesi amacı mı bulunmaktadır?
XS
SM
MD
LG