Erişilebilirlik

Uzmanlar İnternetin Siyasete Etkisini Tartışıyor


Wael Ghonim (Ortada)

Wael Ghonim (Ortada)

İnternet arama motoru Google ile Twitter ve Facebook gibi sosyal paylaşım siteleri küresel siyasi gelişmelerde giderek daha fazla rol oynar oldu. Mısır ve Tunus’ta olduğu gibi bazı durumlarda bu siteler baskıcı rejimlerin devrilmesinde de etkili oluyor. Google’ın Çin’de yaptığı gibi, bazı internet şirketleri konuşma özgürlüğü ve kişisel hakları sınırlayan hükümet politikalarını da zorluyor.

Google yöneticisi Wael Ghonim Mısır’da 12 gün gözaltında tutulduktan sonra serbest bırakıldı. Ghonim Tahrir Meydanı’nda protestocular tarafından kahramanlar gibi karşılandı.

Ghonim, Google’ın Orta Doğu ve Kuzey Afrika’daki pazarlama çalışmalarını yürütüyor. Ghonim’in Mısır’da protestolar başlamadan önce kurduğu Facebook sayfası göstericilerin sokaklara dökülmesinde çok etkili oldu. Protestolar Hüsnü Mübarek’in 30 yıllık iktidarını sona erdirdi.

Marcus Messner Virginia Commonwealth Üniversitesi’nde gazetecilik dersi veriyor. Messner İnternet şirketlerinin uluslararası ilişkilerde giderek daha büyük rol oynadığını söylüyor:

Şirketine göre giderek daha aktif bir rol oynandığını görüyoruz. Facebook o kadar olmasa da Google ve Twitter Mısır’daki protestolarda çok aktif rol oynadı.

Messner, 2009 yılında İran’da protestolar başladığında, Twitter’in bilgisayar şebekesinde tamiratları durdurduğuna dikkati çekerek, kullanıcı hizmetlerinin aksamasını önlemeye çalıştığını söylüyor. Son olarak, Mısırlı yetkililer interneti engellediğinde Google, Twitter ve Saynow çalışanları protestoculara internete farklı ulaşım yolları yaratmaya çalışmıştı.

Yarım milyar kullanıcısı olan Facebook’un, yılda yüzde 100 ila 200 oranında büyüyen Twitter, Google ve Youtube’un internetin uluslararası ilişkilerde artan rolü inkar edilemez:

Bunlar önemli aktörler. Büyük medya kuruluşlarından bahsettiğimizde bu şirketlerin ne kadar büyüdüklerini unutuyoruz. Gelecekte bu şirketlerin siyasette ne kadar etkili olmak isteyeceklerini takip etmek lazım.

Forbes dergisi siber güvenlik yazarı Jeffrey Carr, Google’ın çalışanlarına tanıdığı serbestliğin Mısır’daki olaylara etkisinin büyük olduğunu söylüyor:

Google, çalışanlarına çok önem veren bir şirket. Herkesin iş saatinin yüzde 20’sinde bağımsız projeler üzerinde çalışmasına izin veriliyor. Mısır’da olanlar da çalışanların kendi iradesiydi, bir şirket kararı olduğunu zannetmiyorum.

Carr Google çalışanlarının Mısır’da yaptıklarının takdir edilmesi gerektiğini söylüyor:

Bu tür çabalar böyle gelişmeli. Şirketten değil ama çalışanların kendisinden oluşmalı.

Sonunda, uzmanlar, Google ve diğer internet firmalarının da işyerleri olduğunu ve hissedarlarının çıkarlarını gözettiklerini belirtiyor.

Harvard Üniversitesi, Berkman İnternet ve Toplum Merkezi çalışanı Jillian York bir çok internet şirketinin siyasi aktivistlik düşüncesiyle yola çıkmadığını hatırlatıyor:

Her şirket bu konularda nasıl tavır takınacağına sonunda karar vermek zorunda. Google bunu yaptı. Geçen yıl Çin piyasasından çekildi ve son olarak internet özgürlük konferansı düzenledi. Google oynadığı bu rolden memnun görünüyor. Facebook daha çekimser. Twitter ise ortalarda bir yerde.

Uzmanlar Google ve diğer yüksek teknoloji şirketlerinin Ghonim gibi çalışanlarını görmezden gelmediği konusunda birleşiyor. Bu çalışanlar Speak2Tweet sistemini geliştirerek cep telefonlarıyla Twitter’a ulaşımı sağladı. Bu da Mısırlı protestocuların internetin yasaklandığı günlerde bile Twitter’a ulaşımlarına imkan verdi. Uzmanlar bunun şirletlerin özgür konuşmaya verdikleri önemi belirttiğini söylüyor.

XS
SM
MD
LG