Erişilebilirlik

Uzay Çalışmalarında Yoğun Bir Yıl Geride Kaldı

  • George Putic

2014 yılı uzay teknolojisi alanında birçok gelişmenin yaşandığı bir yıl oldu. Bu gelişmelerden en önemlisi de, Avrupa Uzay Dairesi’ne ait bir uzay aracının milyonlarca kilometre uzaktaki bir kuyruklu yıldıza ulaşmasıydı. Ancak bu başarıların yanısıra, bazı aksilikler de yaşandı

2014’teki en büyük başarılar, yılın ikinci yarısında yaşandı.

Avrupa Uzay Dairesi’nin on yıl önce fırlattığı uzay aracı Rosetta, Ağustos ayında 400 milyon kilometre uzaklıktaki bir kuyrukluyıldızın yörüngesine oturmayı başardı.

Kasım ayında, Rosetta’nın yolladığı Philae isimli araştırma aracı, kuyruklu yıldıza başarılı bir iniş yaptı.

Kuyrukluyıldızın engebeli yüzeyi, uzay aracının kısmen gölgede kalmasına yol açsa da, aracı yöneten Stephan Ulamec bu durumdan rahatsız değil: “İlk başta, aracın aşırı ısınmasından kaygılıydık. Ama gölgede kaldığımız için bu sorun ortadan kalktı. Bu da kuyruklu yıldızda daha uzun kalmamıza ve Philae’yı çalıştıracak güneş enerjisini toplamak için zaman kazanmamıza yardımcı olabilir.”

Eylül ayında, Amerikan uydusu MAVEN, Mars etrafındaki bir yörüngeye girdi. Aracın görevi, Kızıl Gezegen’deki atmosfer ve suyun nasıl değiştiğini araştırmak.

MAVEN ekibinden Bruce Jakosky, Mars’taki atmosferin geçmişte çok daha yoğun olduğunun ve bunun son birkaç milyar yıl içinde değiştiğinin bilindiğini ama bu değişimin nasıl olduğunun bilinmediğini söylüyor: “Bu iklim değişikliğinin nedenini anlamaya çalışıyoruz. Mars’taki atmosferin azalmasında neyin rol oynadığını araştırıyoruz.”

MAVEN’in hemen ardından Hindistan’ın uzay aracı Mangalyaan Mars’ın yörüngesine ulaşmayı başardı. Mangalyaan’ın görevi, gelecekteki Mars araştırmaları için gerekli teknolojiyi geliştirmek.

Aralık ayındaysa, NASA, en büyük roketi olan Delta IV Heavy’yi kullanarak yeni uzay kapsülü Orion’u neredeyse mükemmel bir şekilde uzaya fırlattı. Orion’un, derin uzay araştırmaları için astronot taşıması planlanıyor.

Orion program direktörü Mark Geyer deneme uçuşundan memnun:

“Zorlu bir uçuştu. Zor hedefler koyduk. Ama Orion ve Delta IV Heavy mükemmel bir iş çıkardı. Ekip de harikaydı.”

Gelecekte Orion kapsülünün daha güçlü bir roketle fırlatılması planlanıyor.

NASA, 2018’de Orion’u ayın yörüngesine sokmayı ve 2021 yılında da bunu astronotlarla yapmayı hedefliyor.

Amerika’da son yıllarda gelişme kaydeden özel uzay sektörü bu yıl iki talihsiz gelişme yaşadı. Ekim ayında, Orbital Sciences Corporation’a ait Antares isimli kargo roketi, Uluslararası Uzay İstasyonu’na doğru yola çıktıktan kısa bir süre sonra infilak etti. Bundan kısa bir süre sonra da, Virgin Galactic firmasına ait bir uzay aracı deneme uçuşu sırasında parçalandı. Pilotlardan biri hayatını kaybetti.

Her iki şirket de, yaşadıkları aksiliklere rağmen, uzay uçuşları için güvenilir araçlar geliştirmeye kararlı olduklarını açıkladı.

XS
SM
MD
LG