Erişilebilirlik

Uygur Eylemci İlham Tohti Mahkemeye Çıkarıldı


Doğu Türkistan'ın başkenti Urumçi'deki mahkeme salonunu kordon altına alan Çin polisi

Doğu Türkistan'ın başkenti Urumçi'deki mahkeme salonunu kordon altına alan Çin polisi

Pekin hükümetinin Doğu Türkistan politikalarını eleştiren Uygur akademisyen ayrılıkçılık iddiasıyla çıkarıldığı mahkemede kendisine yönelik suçlamaları reddetti.

Ekonomi profesörü ve önde gelen Uygur hakları eylemcisi İlham Tohti, uzun bir süreden bu yana Çin’in Doğu Türkistan politikalarını yüksek sesle eleştiren kişilerden biri oldu. Tohti’nin avukatları gazetecilere yaptıkları açıklamada, müvekkillerini hedef alan ifadelerin güvenilir olmadığını söyledi.

Tohti’nin Çinli avukatı Li Fangping, Amerika’nın Sesi’ne yaptığı açıklamada, müvekkiline karşı sunulan kanıtların ve eski öğrencilerinden alınan ifadelerin tutarsız olduğunu savundu. Li, birçok ifadenin mantıksız olduğunu ve kuşkulara yol açtığını belirtirken, İlham Tohti’yle birlikte sekiz kişinin ayrılıkçılık suçundan yargılandığına, ama davalarının ayrı ayrı görüldüğüne dikkati çekti.

İlham Tohti’nin hemen ardından yedi öğrencisi de tutuklandı ve bazılarının bu hafta kendisi aleyhinde ifade vermeye zorlanacağı bildiriliyor. İlham Tohti, tahmin edildiği gibi suçlu bulunursa ömür boyu hapisle cezalandırılabilir.

Mahkeme binasını kordon altına alan Çin polisi, gazetecilerin ve Batılı diplomatların davayı izlemesine izin vermedi. İçeriye girmesine izin verilmeyen diplomatlardan biri de Pekin’deki Avrupa Birliği Temsilcisi Raphael Droszewski oldu. Droszewski, İlham Tohti’nin yıllarca Çin yasalarını ihlal etmeden barışçı bir faaliyetlerde bulunduğunu, hem eşit haklar hem de Çin’deki azınlıkların birbirleriyle iyi ilişkiler kurması yönünde çalıştığını söyledi.

İlham Tohti

İlham Tohti

Ocak ayında tutuklanan İlham Tohti, terörün yanı sıra, derslerinde, makalelerinde ve dış basına verdiği demeçlerde ayrılıkçılığı teşvik etmekle suçlanıyor.

Çin’in geçen yıl Doğu Türkistan’da “aşırı dincilerle” mücadele gerekçesiyle başlattığı operasyonlarda yüzlerce kişi ölmüştü. Pekin hükümeti, çıkan olaylardan bağımsız devlet kurmak isteyen Doğu Türkistan İslami Hareketi adlı örgütü suçluyor.

Ancak Pekin hükümetinin bu tehdidi abarttığını savunan birçok Uygur eylemci, yetkililerin Müslümanlar’ın yaşamlarına gereğinden fazla müdahale etmesi ve Şincan diye adlandırılan Doğu Türkistan’a Han Çinlileri’ni yerleştirme politikalarıyla durumu çok daha kötü hale getirdiğini söylüyor.

Yıllardır Çin’in Uygur politikasını eleştiren İlham Tohti, çok kez tutuklanmış ya da yetkililerin tacizine uğramıştı.

Geçen yıl Kasım ayında Amerika’nın Sesi’ne konuşan Tohti, sivil polislerin araçlarını kendi aracına çarptırdığını, ardından telefonuna el koyarak, dış basına konuşması durumunda kendisini öldürmekle tehdit ettiklerini söylemişti.

Tohti’nin cezaevinde kötü muamele gördüğünü de söyleyen avukatları, ayaklarına zincir takıldığını ve uzun süre kendisine yiyecek bir şey verilmediğini belirtiyor.

XS
SM
MD
LG