Erişilebilirlik

Twitter İçin Gözler Anayasa Mahkemesi’nde


Türkiye’deki Twitter yasağı bir haftayı geride bırakırken; Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı (TİB), Ankara 15’nci İdare Mahkemesi’nin dün verdiği ‘yürütmeyi durdurma’ kararına rağmen henüz Twitter’a erişimi açmadı. Yıldız Yazıcıoğlu Kerem Altıparmak'la konuştu

Yargı, dün itibariyle Twitter’a tümüyle erişim engellemesine karşı çıktı görüntüsü vermişti. Ankara 15’nci İdare Mahkemesi, dün TİB aleyhine yürütmeyi durdurma kararı verdi. Aradan bir günden fazla süre geçti ancak hükümetin bilgisi dahilinde Twitter’a erişim halen açılmadı.

Bugün ise İstanbul Anadolu 5’nci Sulh Ceza Mahkemesi, Twitter’ın kendi avukatıyla yaptığı itirazı reddetti. Twitter’ın itirazına red yanıt gelmesi, yargıdaki ‘çelişki’ olarak değerlendirildi. Hukuken Ankara 15’nci İdare Mahkemesi’nin kararı, İstanbul Anadolu 5’nci Sulh Ceza Mahkemesi’nin kararı karşısında ‘üst hüküm’ niteliğine sahip.

TİB ise, Twitter’a yasağı kaldırmasını gerektiren Ankara 15’nci İdare Mahkemesi’nin kararını uygulamamak için yasadaki 30 günlük süre gerekçesi arkasına saklanıyor. Şimdi Anayasa Mahkemesi’nin bireysel başvuru dosyaları çerçevesinde Twitter yasağını yeniden gündemine alması bekleniyor.

Twitter ile ilgili hukuki süreci, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi öğretim üyesi ve insan hakları hukuku uzmanı Yard. Doç. Dr. Kerem Altıparmak, Amerika’nın Sesi’ne değerlendirdi.

‘Hukuken 30 gün değil 1 dakika’

Altıparmak’ın sorularımıza verdiği yanıtlar şöyle:

VOA: “TİB’in mahkeme kararını uygulamamak üzere gerekçe gösterdiği 30 günlük süre hukuken nedir?”

Kerem Altıparmak: “İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda bir hüküm var. Burada bir 30 gün ifadesi var, diyor ki ilgili hüküm 28. maddesinde ‘Danıştay bölge idare mahkemeleri idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak 30 günü geçemez” diyor. Şimdi bu maddedeki ikinci cümlede bu 30 gün var ama bu maddedeki genel kuralı ortadan kaldırmıyor. Asıl olan icaplarına göre gecikmeksizin işlem tesis etmektir. Burada bu işlem 1 dakikada tesis edilebilir. Hukuka aykırı işlemi durdurma işlemini uygulayabildiğiniz anda uygulamak zorundasınız. Bir dakika bile bekleyemezsiniz bırakın 30 günü. Bu nedenle de açıkça hukuka aykırı bir uygulama çünkü Twitter erişiminin engellenmesi ben 1 dakika dedim ama herhalde 3 saniyede yapılabilecek bir şey.”

VOA: “TİB’in işlemi hukuka aykırı ise buna karşı hukuken dava açmak mümkün mü?”

Altıparmak:
“Anımsarsanız daha önce şu anki İçişleri Bakanı Efkan Ala’nın geçtiğimiz aylarda o zaman Başbakanlık Müsteşarı iken bir ses kaydı yayınlandı. Orada kendisi TİB Başkanı’na dedi ki, ‘Suç olmaktan çıkarırız eylemlerimizi. Tek tek her bir suçu suç olmaktan çıkarmak imkânsız ama yargılanamaz hale getiriyorsunuz. 5651 sayılı yasaya 6518 sayılı torba yasa ile eklenen (Şubat ayında) yeni hükme Telekomünikasyon İletişim Başkanı için ilgili bakanın izni lazım’ diyor. Yani bakan (Ulaştırma, Haberleşme ve Denizcilik Bakanı) izin vermediği zaman cezai bir sorumluluğunu ileri sürmemiz mümkün değil. Üstüne üstlük buna bir itiraz yolu da öngörülmediği için olsa idari yargıda ve yıllarca sürecek bir süreçten sonra yargılanması söz konusu olabilir. Tam bir cezasızlık durumuna benzer bir hüküm de İdari Yargı Usulü kanununa getirildi. Eskiden mahkeme kararlarını uygulamayan kamu görevlileri hakkında doğrudan tazminat davası açabiliyorduk. Şimdi ise mutlaka bu davanın idareye açılması gerektiği söyleniyor. O yüzden TİB Başkanı’nın ve TİB çalışanlarının ne cezai sorumluluklarını ne tazminat sorumluluklarını ileri sürmemiz mümkün olabiliyor.”

‘Anayasa Mahkemesi karar verebilir’

VOA: “Bu noktada Anayasa Mahkemesi sizin ve Prof.Dr. Yaman Akdeniz’in Twitter yasağına karşı yaptığı bireysel başvurular çerçevesinde yeni bir karar alabilir mi?”

Altıparmak: “Anayasa Mahkemesi’nin kendi teşkilat yasası ‘Anayasa Mahkemesi her aşamada tedbir kararı alabilir’ diyor. Anayasa Mahkemesi, dün haklı olarak dedi ki, ortada bir yürütmeyi durdurma kararı var. Ama şimdi o yürütmeyi durdurma kararı uygulanmıyor olması yeni ihlal sorunu olduğu için ve yapacak çok da bir şey kalmadığı için Anayasa Mahkemesi bunu değerlendirmeli. Bizim başvurumuzdaki iddiamız şuydu; seçimlere kadar Twitter’ın açık olması ve sosyal medyada siyasi görüş düşünce paylaşımının yapılması çok hayati. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi’nden tedbir kararı istemiştik. Şimdi 7 gün geçti seçime ise topu topu 3 gün kaldı ve halen bu karar uygulanmıyor bu durumda Anayasa Mahkemesi’nden mevcut başvurulara gönderme yapılarak bir tedbir kararı gelmesi mümkün.”

Türkiye AİHM’e şikayet edildi

VOA: “Twitter yasağını AİHM’e taşımak söz konusu mu?”

Altparmak: “Biz o başvuruyu yaptık. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvurduk. Tazminat istemedik hani çünkü buradaki tazminat ne olabilir Twitter’ı kullanmamaktan dolayı çok düşük bir şey belki ama sunu ileri sürmekte tabi ki mümkün. İfade özgürlüklerini iletişim özgürlüklerini ve seçim nedeniyle seçme özgürlüklerinin ihlal edildiğini ileri sürebilirler. Bu başvuru için yaptıkları hukuksal harcamaların da karşılığını talep edebilirler. Tabii AİHM’de işin zor yanlarından biri iç hukuk yollarını tükettiğinizi göstermeniz lazım. Biz AİHM’e de tedbir talebiyle başvuru yaptık gerekçemiz şuydu; Türkiye’deki hukuk yollarının hiçbiri etkili değil diye. Aslında mevcut gündem bizi haklı çıkardı. İşte bugün keyfi, açıkça hukuka aykırı hiçbir hukuksal dayanağı olmayan bir şeyi kaldırtamıyoruz. Demek ki aslında etkili iç hukuk yolu yokmuş Türkiye’de.”

VOA: “AİHM’den bugünlerde bir karar gelebilir mi?”

Altıparmak: “AİHM’den tedbir kararı almak gerçekten çok zor onu söylemem lazım. Çünkü çok istisnai verilen ve yaşam hakkı, işkence yasağı gibi durumlarda verilen bir karar. Bu nedenle muhtemelen yakın vadede AİHM’den bir çözüm beklemek çok gerçekçi olmayacak. Onun için ben Anayasa Mahkemesi’ni daha doğru bir adres olarak görüyorum ama sonrasında bu yasak devam ettiğinde süre için AİHM’in kararı olacaktır.”
XS
SM
MD
LG