Erişilebilirlik

'Türkiye’nin NATO İttifakı İçindeki Rolü Çok Önemli'


Washington’daki RAND adlı düşünce kuruluşunun kıdemli uzmanlarından Stephen Flanagan’a göre, “NATO, Amerika ve diğer müttefikler, güçlü ve istikrarlı bir Türkiye ile birlikte çalışmaya devam etmek istiyor. Ancak herkes, Türkiye’deki son olayların istikrarsızlığa yolaçmasından korkuyor.”

Flanagan, Amerika’nın Sesi’ne, darbe girişimi sonrası Türkiye’nin Amerika, Avrupa Birliği, NATO ve Rusya ile ilişkilerini değerlendirdi.

Türkiye, idam yasasını geri getirme söylemi ve darbe girişimini planlamakla suçlanan Fethullah Gülen’in Türkiye’ye iade edilmesi talebi nedeniyle son zamanlarda Avrupa Birliği ve Amerika’yla sorunlu günler yaşıyor. Türkiye, kendine alternatif bir müttefik olarak görebileceği Rusya ile daha sıkı işbirliğine gider mi? Stephen Flanagan’a göre, bu zor ama mümkün:

“Putin ve Erdoğan, Türkiye’nin Rus uçağını düşürmesinden önce çok yakındı. Putin uçağın düşürülmesini, ‘arkadan hançerleme’ olarak yorumladı. Bu nedenle Putin’in bu olayı, kişisel ve siyasi bir saldırı olarak algıladığını düşünebiliriz. Bunu daha da körükleyen de, Erdoğan’ın, Putin’in istediği gibi özür dilememesi oldu. Ancak Erdoğan birkaç hafta önce, “pişman” olduğu yolundaki söylemiyle, iki ülke arasındaki gerilimi yumuşatacak kapıyı aralamış oldu. Bence her iki ülke de yakınlaşmaktan yana. Bunun en önemli nedeni ekonomi. Rusya için Türkiye, önemli bir enerji pazarı ve Rus doğal gazı için önemli bir dağıtım rotası. Türkiye de, Rus doğal gazına çok muhtaç. Ancak iki ülke arasındaki en önemli fark, Suriye politikalarında yatıyor. Bu noktada iki ülkenin nasıl bir araya geleceğini bilemiyorum. Bence yakında gerçekleşecek görüşmede iki lider, en çok ekonomi ve ticaret ilişkilerinin geliştirilmesini konuşacaktır. Erdoğan’ın Rus turistleri, son zamanlarda terör saldırılarından, Putin’in Rus turistleri sınırlamasından ve darbe girişiminden etkilenen Türkiye’ye davet etmesi de beklenebilir.”

Uzun yıllardır NATO ittifakına üye olan Türkiye’deki darbe girişimi ve sonrasında yaşanan gelişmeler, NATO, ABD ve AB ile ilişkileri nasıl etkiler? Rand uzmanı Stephen Flanagan, Türkiye’nin ittifak içindeki rolünün çok önemli olduğunu vurguluyor:

“NATO, ABD ve diğer müttefikler, güçlü ve istikrarlı bir Türkiye ile, terörle mücadele ve diğer uluslararası tehdit alanlarında çalışmaya devam etmek istiyor. Ancak herkes, Türkiye’de yaşanan son olayların ülkeyi istikrarsızlığa sürüklemesinden korkuyor. NATO, ordu içinde yapılan temizlik çalışmalarının, ordunun ve komutanlarının ülkedeki itibarını zedelemeyecek şekilde yapılması gerektiği yönünde birleşiyor. ABD ve NATO için, Türkiye’nin IŞİD’e karşı yürütülen operasyonlar için büyük önem taşıyan İncirlik Üssü’nün kullanılmasına izin vermeye devam etmesi son derece büyük önem taşıyor.”

Uzmanlar Amerika ile Türkiye arasında soğuk rüzgarlar estiğini söylüyor. Son gelişmeler ışığında iki ülke arasındaki ilişkilerin geleceğiyle ilgili beklentiler ne yönde? Stephen Flanagan’a göre, ilişkiler ne olursa olsun önemli olmaya devam edecek:

“Amerika, Türkiye’yi güçlü ve demokratik bir müttefik olarak görmek ister. Bence, Türk-Amerikan ilişkileri hem Başkan Obama, hem de Kasım’da seçilecek başkan için hayati önem taşımaya devam edecek. Bu nedenle Amerikan yönetimi, Türk müttefiklerine bu çalkantılı dönemi atlatabilmeleri için her türlü desteği verecek, ekonomik, siyasi ve askeri konularda işbirliğine devam edecektir. Ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, hukuk çerçevesinde hareket etmesi bekleniyor ki bu, müttefikimiz olan her ülkeden beklentimiz.”

Stephen Flanagan, korkulanın aksine Türkiye’nin bu dönemden demokrasisini ve insan haklarını güçlendirecek şekilde çıkacağını umduklarını söyledi.

XS
SM
MD
LG