Erişilebilirlik

Suriye Krizi Ürdün'ü Tehdit Ediyor


Suriye’nin komşuları, bu ülkede iki yıla yakın süredir devam eden ve zaman zaman sınırlarına taşan iç savaşın etkilerini birebir hissediyor. Ürdün, Türkiye ve Irak’ın aksine Suriye’deki olaylara tarafsız kalmayı tercih ediyor. Ancak Amman’daki krallık rejimi istemese de savaşın içine çekilebilir.

Kendi ülkelerinde siyasi ve ekonomik sorunlar yaşayan Ürdünlüler’in en son istediği şey, komşu Suriye’yle çatışmaya girmek.

Siyasi uzman Labib Kamhawi, “Ürdün’ün çıkarları, bu çatışmalara müdahale etmemesini gerektiriyor,” diyor.

Kamhawi’ye göre daha büyük sorunlar, bu ulusal çıkarların önüne geçmiş durumda: “Dışarıdan baskı yapılıyor. Baskı Amerika’dan, Avrupa’dan, bölgesel anlamda Körfez ülkelerinden ve Suudi Arabistan’dan geliyor. Ekonomik baskı araçlarını kullanarak Ürdün’ü asker konuşlandırmak, silah ya da lojistik yardım yapmak amacıyla topraklarını açmaya zorluyorlar.”

Ürdün’ün en önemli müttefiklerinden Amerika, ülkeye küçük bir askeri birlik konuşlandırdı. Amerikan birliğinin görevi henüz netleşmiş değil.

“Uluslararası toplum Ürdün’ü bekliyor”

Uluslararası İlişkilerprofesörü Hasan Barari, Amerikalıların aynı cephede olmasının önemine dikkati çekiyor: “Uluslararası toplum, Ürdün’den Suriye konusunda bir rol almasını bekliyor. Ürdün bu rolü kendi başına üstlenemez. Başta Amerika olmak üzere biraz desteğe ihtiyacı var.”

Şam Ürdün sınırının 100 kilometre kuzeyinde bulunuyor. Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ı devirmeye çalışan kesimler Ürdün’ü, Şam’ı ele geçirmeye çalışan isyancılara yardım için kilit bir güzergah olarak görüyor.

Uluslararası İlişkiler profesörü Hasan Barari “Asgari düzeyde Ürdün üzerinden Suriye’ye silah sokuldu. Bu tabi Suriyelileri kışkırtacak kadar fazla değil. Ama Ürdün en azından daha fazlasını yapmaya hazırmış izlenimi veriyor,” diyor.

Bu yıl başında Ürdünlü yetkililer, Suriyeli militanların saldırı planlarını ortaya çıkardı. Bu da Suriye’nin misilleme yapma olasılığını güçlendiren bir unsur.

Barari, “O militanlarla ilgili olarak kimse Suriye’yi suçlamadı. Ama Ürdün bu olaylara müdahil olursa uğraşmakta güçlük çeker,” görüşünde.

Suriye hükümeti ayakta kalmaya çalışırken yeni bir tehdit daha su yüzüne çıktı. Amerikan istihbarat kaynakları, Suriye’nin kimyasal silahlarını kullanabileceği uyarısında bulundu.

“Ürdün kendi kararını vermek zorunda”

Siyasi uzman Kamhawi, Amerika’nın Irak savaşı öncesinde olduğu gibi, bu tarz istihbaratlarda güvenilirliğini yitirdiği görüşünde. Bundan dolayı son iddialara da kuşkuyla yaklaşıyor: “Suriye’deki kimyasal silahların acil tehdit oluşturduğu tartışmalarını kabullenirsek, bu dış ülkelerin Suriye’ye müdahalesine davetiye çıkarmak anlamına gelir.”

İki uzman da Suriye konusunda Ürdünlüler’in tercihlerinin dikkate alınmayacağı görüşünde. Barari, “Eninde sonunda Ürdün’ün, Amerika’dan bağımsız bir tavır alması zor olacaktır,” diyor.

Olaylar gelişmeye devam ederken Ürdünlüler’in beklemek ve izlemekten başka seçenekleri bulunmuyor.
XS
SM
MD
LG